1085/2017 ΤΜΗΜΑ V
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 9 Μαρτίου 2017, με την ακόλουθη σύνθεση: Μαρία Βλαχάκη, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Τμήματος, Ελένη Λυκεσά και Δημήτριος Πέππας (εισηγητής), Σύμβουλοι, Νικολέτα Ρένεση και Χριστίνα Κούνα, Πάρεδροι (με συμβουλευτική ψήφο).
Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας: Παραστάθηκε ο Αντεπίτροπος της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Κωνσταντίνος Τόλης, ως νόμιμος αναπληρωτής του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας, ο οποίος είχε κώλυμα.
Γραμματέας: Ιωάννα Ευθυμίου, Γραμματέας του VΤμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Για να δικάσει την από 29.6.2015 (κατατεθείσα στην 1η Υπηρεσία Επιτρόπου Ν. Ηρακλείου στις 29.6.2015, αριθμ. βιβλ. δικογρ. V Τμ. Ελ.Συν. 2144/2015) ανακοπή του Νικολάου Πετράκη του Εμμανουήλ, κατοίκου Ηρακλείου Κρήτης (οδός Καβάλας 30, Τ.Κ. 71307), ο οποίος παραστάθηκε διά δηλώσεως της πληρεξουσίαςτου δικηγόρου Μαρίας Δημοπούλου Φουντουλάκη (Α.Μ. Δ.Σ.Α. 13462) σύμφωνα με το άρθρο 133 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας,
κ α τ ά της 8662/2.6.2015 πράξης ταμειακής βεβαίωσης της Δ.Ο.Υ. Ηρακλείου, και
κ α τ ά του Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Ηρακλείου, ο οποίος παραστάθηκε διά του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου.
Ο Ειδικός Κλάδος Οικονομικής Ενίσχυσης Μερισματούχων Μετοχικού Ταμείου Στρατού (Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ.) δεν παραστάθηκε.
Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:
Τον εκπρόσωπο του Ελληνικού Δημοσίου, ο οποίος ζήτησε την απόρριψη της ανακοπής, και
Τον Αντεπίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος πρότεινε ομοίως την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη.
Αφού μελέτησε την δικογραφία
Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο
Αποφάσισε τα ακόλουθα:
1. Με την ένδικη ανακοπή ζητείται η ακύρωση της 8662/2.6.2015 πράξης ταμειακής βεβαίωσης της Δ.Ο.Υ. Ηρακλείου, με την οποία βεβαιώθηκε ταμειακά σε βάρος του ανακόπτοντος, συνταξιούχου της τέως Ελληνικής Χωροφυλακής και μερισματούχου του Μετοχικού Ταμείου Στρατού (Μ.Τ.Σ.), το ποσό των 16.615,51 ευρώ, το οποίο φέρεται ότι εισέπραξε αχρεωστήτως ως οικονομική ενίσχυση από τον Ειδικό Κλάδο Οικονομικής Ενίσχυσης Μερισματούχων Μετοχικού Ταμείου Στρατού (Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ.), κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.1998 έως 31.7.2014.
2. Στο άρθρο 98 παρ. 1 εδ. στ΄ ορίζεται ότι στην αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανήκει, μεταξύ άλλων, και «η εκδίκαση διαφορών σχετικά με την απονομή συντάξεων». Περαιτέρω, ο ν. 702/1977 «Περί υπαγωγής υποθέσεων εις τα διοικητικά δικαστήρια κ.λπ.» (Α΄ 268) ορίζει, στο άρθρο 7 παρ. 1, ότι: «Εις την αρμοδιότητα του τριμελούς διοικητικού πρωτοδικείου υπάγονται αι διοικητικαί διαφοραί ουσίας, αι αναφυόμεναι εκ της αναγνωρίσεως, παραχωρήσεως ή απονομής δικαιώματος, ή ευεργετήματος ή οιασδήποτε άλλης παροχής, της αρνήσεως ικανοποιήσεως, εν όλω ή εν μέρει, τοιούτου αιτήματος, ως και της μεταβολής δημιουργηθείσης, διά διοικητικής πράξεως καταστάσεως κατά την εφαρμογήν της νομοθεσίας: α) Περί κοινωνικής ασφαλίσεως, καθ’ όσον αφορά εις τας εν γένει ασφαλιστικάς σχέσεις μεταξύ των φορέων και των ησφαλισμένων ή των εργοδοτών των, ιδία δε αι διαφοραί περί την υπαγωγήν εις την ασφάλισιν και την διάρκειαν ταύτης, τας καταβλητέας εισφοράς υπό εργοδοτών και ησφαλισμένων και τας πάσης φύσεως παροχάς υπό του φορέως (…)». Κατά την έννοια των ως άνω διατάξεων το Ελεγκτικό Συνέδριο έχει αρμοδιότητα για την εκδίκαση των διαφορών που γεννώνται από την απονομή συντάξεων που καταβάλλονται από το Δημόσιο Ταμείο ή βαρύνουν τον προϋπολογισμό Ν.Π.Δ.Δ., εκδικάζοντας τα ένδικα βοηθήματα, τα οποία προβλέπει η κείμενη νομοθεσία κατά των σχετικών πράξεων απονομής συντάξεων της Διοίκησης (Ολομ. Ελ.Συν. 384/2001, 1510/1996). Για την ταυτότητα δε του νομικού λόγου, στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπάγεται και η εκδίκαση των διοικητικών διαφορών ουσίας που αναφύονται κατά τη διαδικασία είσπραξης των δημοσίων εσόδων σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (Κ.Ε.Δ.Ε.), όταν η υποκείμενη σχέση, στην οποία στηρίζεται ο νόμιμος τίτλος βάσει του οποίου επισπεύδεται διοικητική εκτέλεση κατά τον ως άνω Κώδικα, είναι σχέση δημοσίου δικαίου που ανέκυψε από την απονομή συντάξεων (Α.Ε.Δ. 23/1999, 18/1993, 8/1989, Ι Τμ. Ελ. Συν. 574/2008, 7, 867, 1791/2007, κ.ά.). Αντίθετα δεν αποτελούν συνταξιοδοτικές διαφορές υπαγόμενες στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αλλά κοινωνικοασφαλιστικές διαφορές, για την εκδίκαση των οποίων αρμόδια είναι τα τακτικά διοικητικά δικαστήρια, εκείνες που αναφύονται μεταξύ των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης και όσων εργαζομένων υπάγονται στην ασφάλισή τους και αφορούν, μεταξύ άλλων, την απονομή ή τον καθορισμό του ύψους της σύνταξης ή άλλης χρηματικής παροχής που δικαιούνται οι τελευταίοι κατ’ εφαρμογή της νομοθεσίας για την κοινωνική ασφάλιση (Α.Ε.Δ. 2/2004, 6/2003, 3/2002).
3. Ο ν. 2448/1996 (Α΄ 279) ορίζει, στο άρθρο 8, ότι: «1. Στο Μετοχικό Ταμείο Στρατού (Μ.Τ.Σ.) ιδρύεται ειδικός κλάδος με την ονομασία «Ειδικός Κλάδος Οικονομικής Ενίσχυσης Μερισματούχων Μ.Τ.Σ. προερχομένων από το Στρατό Ξηράς» (Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ.). 2. Στον από την προηγούμενη παράγραφο ιδρυόμενο κλάδο περιέχονται οι ακόλουθοι πόροι: α. Μηνιαία εισφορά των μετόχων του Μ.Τ.Σ. των προερχομένων από το Στρατό Ξηράς, ανερχόμενη σε ποσοστό 1% επί των αποδοχών επί των οποίων υπολογίζεται και η μηνιαία υπέρ Μ.Τ.Σ. κράτηση. β. Μηνιαία εισφορά των μερισματούχων του Μ.Τ.Σ. των προερχομένων από το Στρατό Ξηράς ανερχόμενη σε ποσοστό 10% επί του καταβαλλόμενου σ’ αυτούς μηνιαίου μερίσματος υπό του Μ.Τ.Σ.. γ. Κρατήσεις ποσοστού πέντε τοις εκατό (5%) ως κατωτέρω: (1) Επί των ημερησίων αποζημιώσεων εκτός έδρας των οπωσδήποτε στο εσωτερικό ή εξωτερικό μετακινούμενων στρατιωτικών του Στρατού Ξηράς. (2) Επί των οδοιπορικών εξόδων μεταθέσεως των ανωτέρω στρατιωτικών βάσει των εκάστοτε ισχυουσών διατάξεων. (3) Επί των καταβαλλόμενων αποζημιώσεων εξωτερικού εις άπαντες τους υπηρετούντες στο εξωτερικό στρατιωτικούς του Στρατού Ξηράς (…). δ. Δωρεές, κληρονομιές, κληροδοτήματα και κάθε άλλη, από χαριστική πράξη, παροχή προς το Μ.Τ.Σ. που γίνονται για ενίσχυση του ειδικού αυτού λογαριασμού. ε. Εισφορές καθοριζόμενες με απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας από: (1) Κέρδη διαχειρίσεων ιδίων πόρων και εκμεταλλεύσεων του Στρατού Ξηράς (Πρατήρια, ΚΨΜ, Λέσχες κλπ.) ως και κρατήσεις από δαπάνες σε βάρος των εν λόγω πόρων. (2) Προσόδους από τα μισθώματα Στρατιωτικών Οικημάτων και από την εν γένει περιουσία του ΤΕΘΑ. στ. Τόκοι από τη διαχείριση των χρηματικών διαθεσίμων του κλάδου, καθώς και τόκοι των χρηματικών διαθεσίμων του Ταμείου Αλληλοβοήθειας Στρατού (Τ.Α.Σ.) ή μέρους αυτών, οι οποίοι μπορούν να διατεθούν στον Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ., ύστερα από πρόταση του Δ.Σ. του ΤΑΣ, εγκρινόμενη με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας.» και στο άρθρο 9, ότι: «1. Τα ετήσια έσοδα του Κλάδου διανέμονται κατά τον επόμενο χρόνο, με απόφαση του Αρχηγού Γ.Ε.Σ. στους μερισματούχους του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, που προέρχονται αποκλειστικά από το Στρατό Ξηράς, κατόπιν εισηγήσεως τριμελούς επιτροπής (…). 2. Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας δημοσιευόμενη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, μετά από πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, ρυθμίζονται τα της οργανώσεως, λειτουργίας και διαχειρίσεως του κεφαλαίου του Ειδικού Κλάδου, η διαδικασία χορηγήσεως και ο τρόπος υπολογισμού της καταβαλλόμενης στους δικαιούχους οικονομικής ενισχύσεως, καθώς και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος (…)». Κατ’ εξουσιοδότηση της ως άνω διάταξης εκδόθηκε η Υ.Α. Φ.951.1/53/452801/10.3.1997 «Διοίκηση, οργάνωση, λειτουργία και διαχείριση του Ειδικού Κλάδου Οικονομικής Ενίσχυσης Μερισματούχων Μ.Τ.Σ. προερχομένων από το Στρατό Ξηράς (ΕΚΟΕΜΣ)» (Β΄ 223), η οποία ορίζει, στο άρθρο 1 παρ. 2, ότι: «Σκοπός του ΕΚΟΕΜΣ είναι η οικονομική ενίσχυση των μερισματούχων του ΜΤΣ των προερχομένων αποκλειστικά και μόνον από το Στρατό Ξηράς σύμφωνα με τα οριζόμενα στα επόμενα άρθρα.», στο άρθρο 7, ότι: «1. Οι πόροι του ΕΚΟΕΜΣ προέρχονται: α. Από εισφορές των μετόχων και μερισματούχων του ΜΤΣ των προερχομένων από το Στρατό Ξηράς, από κρατήσεις επί των οδοιπορικών εξόδων εκτέλεσης υπηρεσίας και μετάθεσης εσωτερικού – εξωτερικού των στρατιωτικών καθώς και από κρατήσεις επί της αποζημίωσης εξωτερικού των στρατιωτικών. Τόσο οι ανωτέρω εισφορές όσο και οι κρατήσεις θεωρούνται ως κοινωνικοί πόροι και δεν επιστρέφονται. β. Από δωρεές, κληρονομιές και κληροδοτήματα καθώς και κάθε άλλη, από χαριστική πράξη, παροχή που γίνεται με σκοπό τη ενίσχυση του ΕΚΟΕΜΣ. γ. Από εισφορές εκ των κερδών των ιδίων πόρων και εκμεταλλεύσεων του Στρατού Ξηράς, από κρατήσεις επί των δαπανών που γίνονται σε βάρος των ανωτέρω εκμεταλλεύσεων και ιδίων πόρων καθώς και από εισφορές επί των προσόδων από τα μισθώματα των στρατιωτικών οικημάτων και την εν γένει περιουσία του ΤΕΘΑ. (…) στ. Επίσης κρατήσεις ενεργούνται και επί των δαπανών που γίνονται με διάθεση των κερδών των εν λόγω εκμεταλλεύσεων και αφορούν προμήθεια μέσων, υλικών, εφοδίων και παροχή υπηρεσιών ή αποζημίωση τρίτων κ.λ.π.. ζ. Από τους τόκους των χρηματικών διαθεσίμων του ΕΚΟΕΜΣ, καθώς και κάθε εσόδου από τη διαχείριση της εν γένει περιουσίας του Κλάδου. η. Από τους τόκους των χρηματικών διαθεσίμων του ΤΑΣ, με τις προϋποθέσεις της παρ. 1 στ του άρθρου 8 του Ν. 2448/96. (…)», στο άρθρο 8, ότι: «1. Δικαιούχοι της οικονομικής ενίσχυσης του ΕΚΟΕΜΣ είναι οι μερισματούχοι του ΜΤΣ προέλευσης αποκλειστικά από τον Στρατό Ξηράς. 2. Οριστική παύση ή αναστολή του δικαιώματος σε μέρισμα από το ΜΤΣ για οποιαδήποτε αιτία που προβλέπεται από τη νομοθεσία του ΜΤΣ έχει ως αποτέλεσμα την οριστική ή προσωρινή απώλεια της οικονομικής ενίσχυσης του ΕΚΟΕΜΣ, εφαρμοζομένων αναλογικά των ισχυουσών περί απονομής – καταβολής του μερίσματος διατάξεων. 3. Το δικαίωμα λήψης της από τον ΕΚΟΕΜΣ χορηγουμένης οικονομικής ενίσχυσης αρχίζει από την ημερομηνία που θεμελιώνεται αντίστοιχο δικαίωμα λήψης μερίσματος από το ΜΤΣ, αποδεικνυομένου με σχετική πράξη απονομής μερίσματος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΜΤΣ και παύει με την ημερομηνία διακοπής του μερίσματος του ΜΤΣ» και στο άρθρο 9 (όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο μόνο της Υ.Α. Φ.951.1/139/581534/Σ.5294/6.11.2003-ΦΕΚ Β΄ 1691), ότι: «1. Τα ετήσια καθαρά έσοδα του ΕΚΟΕΜΣ διανέμονται κατά το επόμενο έτος στους μερισματούχους του ΜΤΣ τους προερχομένους αποκλειστικά από το Στρατό Ξηράς (…)». Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις συνάγεται ότι ο Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ. δεν είναι αυτοτελές νομικό πρόσωπο (βλ. 12 και 343/2005 γνωμ. ΝΣΚ), αλλά ειδικός κλάδος συσταθείς παρά τω Μ.Τ.Σ., το οποίο κατ’ άρθρ. 1 του από 15.1.1935 διατάγματος (ΦΕΚ Α΄ 17) και άρθρ. 1 του α.ν. 559/1937 (ΦΕΚ Α΄ 107), είναι ν.π.δ.δ. (βλ. ΣτΕ 2161/2006). Ο ειδικός αυτός κλάδος τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας δια του Γενικού Επιτελείου Στρατού και επιδιώκει την πραγμάτωση σκοπού κοινωνικής ασφάλισης, ήτοι την κατ’ έτος οικονομική ενίσχυση των μερισματούχων του Μ.Τ.Σ., που προέρχονται από το Στρατό Ξηράς. Ειδικότερα, οι δικαιούχοι μερισματούχοι λαμβάνουν σε περιοδική μορφή (ανά τρίμηνο), εκτός από το μέρισμα του Μ.Τ.Σ., το οποίο συνιστά παροχή κοινωνικής ασφάλισης (ΣτΕ 2161/2006, 3569/1990), και οικονομική ενίσχυση από τη διανομή των εσόδων του Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ. του προηγούμενου έτους, τα οποία προέρχονται από εισφορές των προερχομένων από το Στρατό Ξηράς μετόχων και μερισματούχων του Μ.Τ.Σ., από την εκμετάλλευση της κινητής και ακίνητης περιουσίας του Κλάδου, καθώς και από κοινωνικούς πόρους (κρατήσεις επί πρόσθετων αποζημιώσεων των στρατιωτικών του Στρατού Ξηράς, εισφορές σε κέρδη εκμεταλλεύσεων του Στρατού Ξηράς, κρατήσεις επί των δαπανών σε βάρος αυτών κ.λπ.). Ως εκ τούτου, η οικονομική αυτή ενίσχυση, το δικαίωμα λήψης της οποίας συνδέεται άμεσα με το δικαίωμα λήψης μερίσματος από το Μ.Τ.Σ., δεν έχει σχέση με ισόβια σύνταξη, η οποία χορηγείται από τα αρμόδια όργανα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, ούτε αποτελεί προσαύξηση αυτής, αλλά συνιστά χρηματική παροχή που χορηγείται στους ως άνω μερισματούχους για τη βελτίωση της θέσης τους ως ασφαλισμένων του Μ.Τ.Σ., κατ’ εφαρμογή της κοινωνικοασφαλιστικής νομοθεσίας (πρβλ. Α.Ε.Δ. 6/2003, 3/2002).
4. Ο Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α΄ 97), ο οποίος εφαρμόζεται, δυνάμει του άρθρου 123 του π.δ/τος 1225/1981, όπως αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 3472/2006 (Α΄ 135), και στις ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου δίκες, για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται από τη δικονομία αυτού, όπως στην περίπτωση των ενδίκων βοηθημάτων της ανακοπής και της αναστολής κατά των πράξεων της διαδικασίας της διοικητικής εκτέλεσης, ορίζει, στο άρθρο 12, ότι: «1. Το δικαστήριο εξετάζει και αυτεπαγγέλτως τη δικαιοδοσία και την αρμοδιότητά του. 2. Αν το δικαστήριο διαπιστώσει ότι η υπόθεση υπάγεται (…) στοΣυμβούλιο της Επικρατείας (…) ή σε άλλο τακτικό διοικητικό δικαστήριο, παραπέμπει το ένδικο βοήθημα ή μέσο στο αρμόδιο δικαστήριο. (…)», στο άρθρο 216 ότι: «Στις, υπό τον ΠΡΩΤΟ ΤΙΤΛΟ, ρυθμίσεις του ΤΜΗΜΑΤΟΣ τούτου υπάγονται οι διαφορές που αναφύονται κατά τη σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.δ. 356/1974 (Κ.Ε.Δ.Ε.), είσπραξη των δημόσιων εσόδων, εκτός αν τα έσοδα αυτά αναφέρονται σε απαιτήσεις ιδιωτικού δικαίου.», στο άρθρο 217, ότι: «1. Ανακοπή χωρεί κατά κάθε πράξης που εκδίδεται στα πλαίσια της διοικητικής εκτέλεσης και, ιδίως, κατά: α) της πράξης της ταμειακής βεβαίωσης του εσόδου (…)», και στο άρθρο 218, ότι: «1. Καθ’ ύλην αρμόδιο δικαστήριο προς εκδίκαση των κατά το άρθρο 216 διαφορών είναι, στον πρώτο βαθμό, το μονομελές πρωτοδικείο (…). 2. Κατά τόπο αρμόδιο δικαστήριο σε πρώτο βαθμό είναι, σε περίπτωση ανακοπής κατά πράξης ταμειακής βεβαίωσης, το δικαστήριο όπου εδρεύει η αρχή που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη (…)». Από τις προπαρατεθείσες διατάξεις συνάγεται ότι σε περίπτωση έλλειψης δικαιοδοσίας για την εκδίκαση της ανακοπής, όταν για την εκδίκαση αυτής είναι αρμόδια τα διοικητικά δικαστήρια και όχι το Ελεγκτικό Συνέδριο, αυτή παραπέμπεται στο αρμόδιο καθ’ ύλην και κατά τόπο διοικητικό δικαστήριο.
5. Στην κρινόμενη υπόθεση, από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου της υπόθεσης προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την 3/5/12.2.2015 απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής (Δ.Ε.) του Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ./Μ.Τ.Σ. εγκρίθηκε η βεβαίωση μέσω της οικείας Δ.Ο.Υ. σε βάρος (μεταξύ άλλων) του ανακόπτοντος, μερισματούχου του Μ.Τ.Σ. απόστρατου της τέως Ελληνικής Χωροφυλακής, ποσού 16.226,09 ευρώ, που φέρεται ότι έλαβε αχρεωστήτως ως οικονομική ενίσχυση από τον Ε.Κ.ΟΕ.Μ.Σ./Μ.Τ.Σ., κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.1998 έως 31.7.2014, με την αιτιολογία ότι δεν το δικαιούται καθόσον δεν προέρχεται από το Στρατό Ξηράς. Με βάση την ως άνω απόφαση της Δ.Ε. συντάχθηκε ο 5/2015 χρηματικός κατάλογος και τριπλότυπη περιληπτική κατάσταση βεβαίωσης χρέους του Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ./Μ.Τ.Σ., που διαβιβάστηκαν στη Δ.Ο.Υ. Ηρακλείου, προκειμένου η τελευταία να προβεί στη βεβαίωση ως δημοσίου εσόδου συνολικού ποσού 16.615,51 ευρώ (16.226,09 ευρώ πλέον 324,52 ευρώ για τέλη χαρτοσήμου 2% και 64,90 ευρώ για εισφορά υπέρ Ο.Γ.Α. 20% επί του ποσού των τελών χαρτοσήμου). Στη συνέχεια, αφού ο ανακόπτων ενημερώθηκε με το Φ.860/11/7769/Σ.1059/24.4.2015 έγγραφο του Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ./Μ.Τ.Σ. περί της επικείμενης ταμειακής βεβαίωσης, εκδόθηκε η προσβαλλόμενη 8662/2.6.2015 πράξη ταμειακής βεβαίωσης της Δ.Ο.Υ. Ηρακλείου, με την οποία βεβαιώθηκε σε βάρος του, το συνολικό ποσό των 16.615,51 ευρώ. Κατά της ως άνω πράξης ταμειακής βεβαίωσης ο ανακόπτων άσκησε την υπό κρίση ανακοπή. Περαιτέρω ο ίδιος έχει ασκήσει κατά της 3/5/12.2.2015 απόφασης της Διοικούσας Επιτροπής του Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ./Μ.Τ.Σ., η οποία αποτελεί το νόμιμο τίτλο, βάσει του οποίου εκδόθηκε η ως άνω ταμειακή βεβαίωση, την από 29.6.2015 έφεσή του, η οποία εκκρεμεί ενώπιον του Τμήματος τούτου.
6. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις της παρούσας (2 και 3), από τη δικαστική προσβολή τόσο της 8662/2.6.2015 πράξης ταμειακής βεβαίωσης της Δ.Ο.Υ. Ηρακλείου όσο και του νομίμου τίτλου αυτής δεν γεννάται συνταξιοδοτική διαφορά υπαγόμενη στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου αλλά κοινωνικοασφαλιστική διαφορά, κατά την έννοια του άρθρου 7 παρ. 1α΄ του ν. 702/1977, υπαγόμενη στη δικαιοδοσία των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων, στα οποία και πρέπει να παραπεμφθεί η υπό κρίση ανακοπή. Τούτο δε διότι η υποκείμενη σχέση, στην οποία στηρίζεται ο ως άνω νόμιμος τίτλος που αποτελεί το νόμιμο έρεισμα της προσβαλλομένης ταμειακής βεβαιώσεως, δημιουργήθηκε εκ της αχρεώστητης, λόγω εσφαλμένης εφαρμογής του ασφαλιστικού νόμου, καταβολής στον ανακόπτοντα της επίμαχης οικονομικής ενίσχυσης από τον Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ./Μ.Τ.Σ., η οποία δεν πηγάζει από ισόβια σύνταξη χορηγούμενη από τα αρμόδια όργανα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, ούτε αποτελεί προσαύξηση αυτής. Τέλος, από την προαναφερόμενη απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ./Μ.Τ.Σ., η οποία αποτελεί απλώς τίτλο βεβαίωσης (εν ευρεία εννοία) χρέους κατά την έννοια του Κ.Ε.Δ.Ε. (άρθρ. 2 του ν.δ/τος 356/1974), δεν αναφύεται διαφορά από καταλογισμό υπαγόμενη στην κατ’ άρθρο 98 παρ. 1 περ. στ΄ δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Μειοψήφησε η Σύμβουλος Ελένη Λυκεσά, η οποία διατύπωσε την ακόλουθη γνώμη: Από τις διατάξεις του άρθρου 98 παρ. 1 περ. στ΄ του Συντάγματος, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 33 παρ. 1, 54 παρ. 1 και 56 παρ. 1, 3 και 4 του ν.2362/1995 (Α΄ 247), συνάγεται ότι στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπάγονται και οι διαφορές από τον καταλογισμό όχι μόνο των ιδίων των υπολόγων για τα ελλείμματα που ανακύπτουν στη διαχείρισή τους, αλλά και οποιουδήποτε άλλου εμπλεκομένου, του οποίου ο καταλογισμός πραγματοποιείται για αποκατάσταση του διαπιστωθέντος ελλείμματος. Συνεπώς, στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανήκει και η εκδίκαση των διαφορών που προκύπτουν από τον καταλογισμό προσώπων, στα οποία καταβλήθηκαν αχρεωστήτως χρηματικά ποσά από δημόσιο ταμείο σε ευρεία έννοια (Δημόσιο, Ο.Τ.Α., Ν.Π.Δ.Δ.), καθόσον ο καταλογισμός αυτός αποτελεί πράξη τακτοποιήσεως λογαριασμού, η οποία, εκδιδόμενη σε βάρος του αχρεωστήτως λαβόντος, τείνει στην τακτοποίηση ελλείμματος που διαπιστώθηκε κατά τον έλεγχο δημόσιου λογαριασμού (πρβλ. Ολομ. Ελ. Συν. 1104/2007, 717/2010, Πρακτικά Ολομ. 12ης Συν/16.6.2010, IV Τμ. 2689, 3047/2010, Ι Τμ. 1917/2013, 242/2014). Περαιτέρω, στη δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπάγεται και η εκδίκαση της ανακοπής της προσβαλλόμενης ταμειακής βεβαίωσης, όταν η υποκείμενη σχέση, στην οποία στηρίζεται ο κατά το άρθρο 2 παρ. 2 του Κ.Ε.Δ.Ε. νόμιμος τίτλος, είναι σχέση δημοσίου δικαίου που ανέκυψε από τον έλεγχο λογαριασμών δημόσιας διαχείρισης (Ι Τμ. 1517, 688/2012, 2469/2011 κ.ά.). Βάσει των ανωτέρω, η ένδικη διαφορά υπάγεται στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου τούτου, καθόσον από την ταμειακή βεβαίωση ποσού αχρεωστήτως καταβληθείσας οικονομικής ενίσχυσης του Ε.Κ.Ο.Ε.Μ.Σ/Μ.Τ.Σ. γεννάται δημοσιονομική διαφορά, που υπάγεται στην, κατ’ άρθρο 98 παρ. 1 περ. στ΄ του Συντάγματος, δικαιοδοσία του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Πλην όμως η γνώμη αυτή δεν κράτησε.
7. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, ελλείπουσας εν προκειμένω της δικαιοδοσίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς εκδίκαση της εκκρεμούς ανακοπής, αυτή πρέπει να παραπεμφθεί στο Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Ηρακλείου, το οποίο είναι αρμόδιο ως εκ της έδρας της αρχής που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη (άρθρα 228 παρ.2 και 218 του Κ.Δ.Δ/μίας).
Διά Ταύτα
Παραπέμπει την υπό κρίση ανακοπή λόγω δικαιοδοσίας στο Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Ηρακλείου.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Μαΐου 2017.
| Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ | Ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ |
| ΜΑΡΙΑ ΒΛΑΧΑΚΗ | ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΕΠΠΑΣ |
| Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ | |
| ΙΩΑΝΝΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ | |
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου στις
12 Οκτωβρίου 2017.
| Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ | Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ |
| ΜΑΡΙΑ ΒΛΑΧΑΚΗ | ΙΩΑΝΝΑ ΕΥΘΥΜΙΟΥ |