ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Α΄ ΚΛΙΜΑΚΙΟ
—————————————
Π Ρ Α Κ Τ Ι Κ Α
Της 15ης Συνεδρίασης του Α΄ Κλιμακίου του
Ελεγκτικού Συνεδρίου της 30ης Νοεμβρίου 2012
ΠΡΟΕΔΡΟΣ : Χρυσούλα Καραμαδούκη, Σύμβουλος.
ΜΕΛΗ : Κωνσταντίνος Κρέπης και Νεκταρία Δουλιανάκη,
Πάρεδροι.
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ : Ευαγγελία Λάμπρου, υπάλληλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου με βαθμό Ε΄ της κατηγορίας ΔΕ.
ΘΕΜΑ Α΄
Αφού άρχισε η Συνεδρίαση, το λόγο έλαβε ο Πάρεδρος Κωνσταντίνος Κρέπης, που ορίστηκε εισηγητής επί της με αρ. πρωτ. 63853/29.11.2012 έκθεσης της 7ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί του Απολογισμού, του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της Κεντρικής Διοίκησης, οικονομικού έτους 2011, εξέθεσε δε τα ακόλουθα:
Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 98 παρ. 1(ε) και 79 παρ. 7 του Συντάγματος, 76 του ν. 2362/1995 «περί Δημοσίου Λογιστικού, ελέγχου των δαπανών του Κράτους και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 247), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 43 του ν. 3871/2010 «Δημοσιονομική διαχείριση και ευθύνη» (ΦΕΚ Α΄ 141), 41 του π.δ/τος 774/1980 «περί κωδικοποιήσεως εις ενιαίον κείμενον των περί Ελεγκτικού Συνεδρίου ισχυουσών διατάξεων κ.λπ.» και 146 του π.δ/τος 1225/1981 «περί εκτελέσεως των περί Ελεγκτικού Συνεδρίου διατάξεων», ο έλεγχος της δημόσιας διαχείρισης, που διενεργείται από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ολοκληρώνεται με τον έλεγχο του Απολογισμού, του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της Κεντρικής Διοίκησης, που πρέπει να αποστέλλονται από τον Υπουργό Οικονομικών στο Ελεγκτικό Συνέδριο μέχρι το τέλος Ιουλίου του επόμενου οικονομικού έτους από εκείνο στο οποίο αφορούν. Η αρμόδια (7η) Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ελέγχει τον Απολογισμό, τον Ισολογισμό (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και τις λοιπές Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Κεντρικής Διοίκησης, σε αντιπαραβολή προς τον Προϋπολογισμό του οικείου οικονομικού έτους και προς τα στοιχεία των μηνιαίων και ετήσιων λογαριασμών των δημοσίων υπολόγων που έχουν ήδη ελεγχθεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο και, λαμβάνοντας γνώση και των οικείων βιβλίων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, συντάσσει, σύμφωνα με όσα όρισε η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατά τη Συνεδρίαση της 10ης Μαρτίου 1976, έκθεση, την οποία, μαζί με τον Απολογισμό, τον Ισολογισμό (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και τις λοιπές Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις της Κεντρικής Διοίκησης, υποβάλλει στο Α΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου (βλ. απόφαση Ολομέλειας 7818/1979, Β΄ 420). Το Κλιμάκιο, επιλαμβανόμενο της έκθεσης, διατυπώνει σε σχετικό Πρακτικό τις παρατηρήσεις του επί του Απολογισμού, του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της Κεντρικής Διοίκησης και, στη συνέχεια, τους διαβιβάζει στο αρμόδιο (V) Τμήμα (βλ. απόφαση Ολομέλειας Ελεγκτικού Συνεδρίου 16031/1993, Β΄ 665), το οποίο, αφού προεξετάσει αυτούς, λαμβάνοντας υπόψη και τις παρατηρήσεις του Κλιμακίου, αποφαίνεται με Πράξη του, μετά προηγούμενη γνώμη του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας. Τέλος, η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στην οποία παραπέμπεται η Πράξη του Τμήματος, εκδίδει τη Διαδήλωσή της για την ορθότητα ή μη του Απολογισμού, του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της Κεντρικής Διοίκησης και, ακολούθως, τους επιστρέφει μαζί με τη Διαδήλωση στον Υπουργό Οικονομικών, από τον οποίο και εισάγονται στη Βουλή προς κύρωση. Κατ’ εφαρμογή των διατάξεων αυτών, η αρμόδια 7η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπέβαλε στο Κλιμάκιο τούτο τη με αρ. πρωτ. 63853/29.11.2002 έκθεσή της επί του Απολογισμού, του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της Κεντρικής Διοίκησης, οικονομικού έτους 2011, που υποβλήθηκαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο με το 2/83552/Β0024/15.11.2012 έγγραφο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
Από την εξέταση των υποβληθέντων στοιχείων προκύπτουν τα εξής:
Ι. Επί του Απολογισμού Εσόδων – Εξόδων του Κράτους, οικονομικού έτους 2011
Ο απολογισμός εσόδων – εξόδων του προϋπολογισμού της Κεντρικής Διοίκησης, οικονομικού έτους 2011, έχει ως ακολούθως:
Α. ΕΣΟΔΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
1. Τα καθαρά εισπραχθέντα έσοδα του Προϋπολογισμού (Τακτικού και Δημοσίων Επενδύσεων), μετά τη μείωση των επιστροφών, εξαιρουμένων των πιστωτικών εσόδων (Τακτικού Προϋπολογισμού και Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων), ανήλθαν, το οικονομικό έτος 2011, όπως προκύπτει από τον Πίνακα που ακολουθεί, στο ποσό των €55.263.416.841,03, το οποίο αντιπροσωπεύει το 26,50% του ΑΕΠ, έναντι πρόβλεψης διαμόρφωσης στο 26,00% του ΑΕΠ (βλ. εισηγητική έκθεση προϋπολογισμού 2011, σελ. 69). Η ποσοστιαία αυτή επίτευξη του στόχου των προβλέψεων του προϋπολογισμού οφείλεται στο γεγονός της μείωσης του ΑΕΠ κατά 6,13%** σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος. Σε απόλυτα, όμως, μεγέθη υπολείπονται των προβλέψεων κατά €4.218.583.158,97 ή ποσοστό 7,09 %.
ΠΙΝΑΚΑΣ 1
Εισπράξεις έναντι προβλέψεων Προϋπολογισμού και ποσοστά πραγματικών εισπράξεων έναντι προβλέψεων Προϋπολογισμού
Ονομασία Εσόδου Έσοδα
Προβλέψεις 2011 Πραγματικές εισπράξεις 2011 Ποσοστό εισπραχθέντων έναντι προβλέψεων
Άμεσοι Φόροι 18.957.000.000 17.526.697.122,66 92,46%
Έμμεσοι Φόροι 30.103.500.000 26.200.178.089,21 87,03%
Σύνολο Φορολογικών Εσόδων 49.060.500.000 43.726.875.211,87 89,13%
Πρόσοδοι περιουσίας και επιχειρηματικής δράσης του Κράτους 2.725.500.000 2.104.335.275,10 77,21%
Λοιπά μη φορολογικά έσοδα 3.394.000.000 2.861.747.194,08 84,32%
Σύνολο μη φορολογικών εσόδων 6.119.500.000 4.966.082.469,18 81,15%
ΣΥΝΟΛΟ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ 55.180.000.000 48.692.957.681,05 88,24%
Μεταβιβάσεις από Ε.Ε., Κράτη-Μέλη και έσοδα που εισπράττονται για αυτή 340.000.000 274.127.146,74 80,63%
Σύνολο Τακτικών Εσόδων 55.520.000.000 48.967.084.827,79 88,20%
Πιστωτικά Έσοδα 64.879.000.000 95.724.687.630,82 147,54%
ΣΥΝΟΛΟ ΤΑΚΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ ΕΣΟΔΩΝ 120.399.000.000 144.691.772.458,61 120,18%
Διάφορα ειδικά μη φορολογικά έσοδα 40.000.000 2.523.444.832,35 6.308,61%
Έσοδα από Δημόσιες Επενδύσεις 200.000.000 146.520.737,28 73,26%
Βοήθεια και λοιπές μεταβιβάσεις 3.722.000.000 3.626.366.443,61 97,43%
Πιστωτικά Έσοδα ΠΔΕ 4.578.000.000 1.180.000.000 25,78%
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 128.939.000.000
152.168.104.471,85
118,02%
2. Τα φορολογικά έσοδα (άμεσοι και έμμεσοι φόροι) κάλυψαν το 28,74% των συνολικών εσόδων (περιλαμβανομένων και των πιστωτικών), ενώ αντιστοιχούν στο 20,97% του ΑΕΠ, παρουσιάζοντας μείωση έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους 2010 κατά €2.246.439.360,48 και ποσοστό 4,89%. Υπολείπονται δε του στόχου του Προϋπολογισμού, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν υστέρηση έναντι των προβλέψεων κατά €5.333.624.788,13 ή 10,87%.
Ειδικότερα:
i. Oι άμεσοι φόροι κάλυψαν το 40,08% των φορολογικών εσόδων και παρουσίασαν μείωση έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους 2010 κατά €601.244.522,09 ή 3,32%, έναντι αύξησης κατά 4,57% που είχε τεθεί ως στόχος του Προϋπολογισμού. Υπολείπονται δε σε σχέση με τις προβλέψεις κατά €1.430.302.877,34.
ΠΙΝΑΚΑΣ 2
Σύνθεση άμεσων φόρων
Άμεσοι φόροι Οικονομικό Έτος 2010
Εκτέλεση Πρόβλεψη 2011 Οικονομικό Έτος 2011
Εκτέλεση Ποσοστό Είσπραξης έναντι πρόβλεψης
Ποσοστό μεταβολής
Φόρος εισοδήματος 12.472.734.340,23 13.208.000.000 10.540.135.241,24 79,80% -15,49%
Φόρος περιουσίας 481.114.376,46 909.000.000 1.168.639.247,00 128,56% 142,90%
Φόρος υπέρ τρίτων 612.663,37 1.000.000 195.069,54 19,51% -68,16%
Φόροι από Π.Ο.Ε.* 2.620.440.797,36 2.389.900.000 1.566.524.623,60 65,55%
-40,22%
Προσαυξήσεις, πρόστιμα κ.λπ. 205.637.463,17 200.100.000 197.084.906,29 98,49%
-4,16%
Λοιποί Φόροι 2.347.402.004,16 2.249.000.000 4.054.118.034,99 180,26% 72,71%
Γενικό Σύνολο 18.127.941.644,75 18.957.000.000 17.526.697.122,66 92,46% -3,32%
*Π.Ο.Ε.= παρελθόντα οικονομικά έτη
Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει ότι οι άμεσοι φόροι υπολείπονται, τόσο έναντι των στόχων του Προϋπολογισμού, όσο και έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους, με εξαίρεση τις εισπράξεις των άμεσων φόρων περιουσίας και των λοιπών άμεσων φόρων.
Η επίτευξη (υπέρβαση) του στόχου του προϋπολογισμού ως προς τις εισπράξεις των άμεσων φόρων περιουσίας οφείλεται αποκλειστικά στο γεγονός της επιβολής του έκτακτου ειδικού τέλους ηλεκτροδοτούμενων δομημένων επιφανειών (άρθρο 53 ν. 4021/2011), από το οποίο εισπράχθηκαν €733.107.860,45, χωρίς σχετική πρόβλεψη στον Προϋπολογισμό.
Επιπλέον, η επίτευξη (υπέρβαση) του στόχου του Προϋπολογισμού στους λοιπούς άμεσους φόρους οφείλεται σε:
Έσοδα από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης ποσοστού 2% για την καταπολέμηση της ανεργίας (άρθρο 38 παρ. 2α ν. 3986/2011).
Έσοδα από την έκτακτη οικονομική εισφορά και ειδική εισφορά αλληλεγγύης φυσικών προσώπων (άρθρα 18 ν.3758/2009, 5 ν. 3833/2010 και 29 ν. 3790/2009).
Έσοδα από την επιβολή τέλους επιτηδεύματος (άρθρο 31 ν. 3986/2011).
Έσοδα από την έκτακτη εισφορά στα ποσά της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης από κατοχή επιβατικών Ι.Χ. αυτοκινήτων, σκαφών ιδιωτικής αναψυχής, αεροσκαφών, ανεμοπτέρων, ελικοπτέρων και δεξαμενών κολύμβησης (άρθρο 30 ν. 3986/2011).
Από τα ως άνω φορολογικά έσοδα, για τα οποία δεν υπήρχε πρόβλεψη στον Προϋπολογισμό, εισπράχθηκαν €1.665.987.762,05, μολονότι προβλεπόταν μη επανάληψη των έκτακτων εισφορών στα φυσικά πρόσωπα και στην ακίνητη περιουσία. Η επιβολή των ως άνω φορολογικών ρυθμίσεων πραγματοποιήθηκε προκειμένου να αμβλυνθούν οι διαφορές εισπραχθέντων και προϋπολογισθέντων εισπράξεων κατά την εκτέλεση του Προϋπολογισμού.
Κατά τα λοιπά η υστέρηση στις εισπράξεις των άμεσων φόρων οφείλεται κυρίως: α) στο φόρο εισοδήματος (ΚΑΕ 0111), β) στο φόρο εισοδήματος από μισθούς και συντάξεις, εισπραττόμενο με τη μορφή παρακράτησης (ΚΑΕ 0113), γ) στο φόρο εισοδήματος (πλην μισθών και συντάξεων) εισπραττόμενο με τη μορφή παρακράτησης (ΚΑΕ 0115), δ) στο φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων κερδοσκοπικού χαρακτήρα (ΚΑΕ 0121), ε) στους λοιπούς φόρους ειδικών κατηγοριών (ΚΑΕ 0149), στ) στο φόρο ακίνητης περιουσίας ή στα εμπράγματα δικαιώματα εκτός από υποθήκη (ΚΑΕ 0221) καθώς και ζ) στους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών που βεβαιώνονται για πρώτη φορά στο εισόδημα φυσικών και νομικών προσώπων και στην ακίνητη περιουσία (ΚΑΕ 0611, 0612, 0615, 0619).
Συνακόλουθα, από τα στοιχεία του πίνακα 2, παρατηρείται ότι τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος παρουσιάζουν από τα χαμηλότερα ποσοστά εισπραξιμότητας, το οποίο ανέρχεται σε 79,80% έναντι των προβλέψεων, ενώ εμφανίζονται μειωμένα και σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος κατά 15,49%, μολονότι προβλέπονταν «αυξημένα κατά 6,5% λόγω της κατάργησης σειράς φοροαπαλλαγών και της ένταξης όλων των εισοδημάτων στην ευρεία φορολογική κλίμακα καθώς και στην αποτελεσματικότητα των νέων τεκμηρίων φορολόγησης ιδιαίτερα στους ελεύθερους επαγγελματίες» (εισηγητική έκθεση Κρατικού Προϋπολογισμού 2011, σελίδα 76). Τέλος οι εισπράξεις άμεσων φόρων παρελθόντων οικονομικών ετών (ΠΟΕ) εμφανίζουν υστέρηση έναντι των προβλέψεων αλλά και μείωση έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους, αν και προβλέπονταν ενισχυμένες σε σχέση με το οικονομικό έτος 2010, λόγω της πρόβλεψης μέτρων επίσπευσης για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και της εκδίκασης φορολογικών υποθέσεων.
ii. Oι έμμεσοι φόροι κάλυψαν το 59,92% των φορολογικών εσόδων και υπολείπονται των στόχων του προϋπολογισμού κατά €3.903.321.930,79 ή 12,97%, ενώ παρουσιάζουν μείωση έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους κατά €1.645.194.838,39 ή 5,91%, μολονότι είχε προβλεφθεί οριακή αύξησή τους λόγω αλλαγής του τρόπου φορολόγησης του πετρελαίου θέρμανσης.
ΠΙΝΑΚΑΣ 3
Σύνθεση έμμεσων φόρων
Έμμεσοι Φόροι Οικονομικό Έτος 2010 Πρόβλεψη 2011 Οικονομικό Έτος 2011 Ποσοστό εισπράξεων έναντι προβλέψεων Ποσοστό μεταβολής
Φόρος Προστιθέμενης Αξίας 15.516.725.150,32 16.315.000.000 14.753.570.562,09 90,43% -4,92%
Φόρος Συναλλαγών 1.078.377.332,39 1.241.000.000 844.962.386,59 68,09% -21,65%
Λοιποί Φόροι Κατανάλωσης 2.491.324.381,34 2.203.000.000 1.866.163.869,15 84,71% -25,09%
Φόροι Κατανάλωσης που εισπράττονται από τα τελωνεία 8.040.412.113,77 9.294.500.000 8.037.804.629,97 86,48% 0,03%
Φόροι υπέρ τρίτων 17.675.537,63 18.000.000 15.777.827,17 87,65% -10,74%
Φόροι από Π.Ο.Ε. 337.055.975,23 530.000.000 363.806.787,98 68,64% 7,94%
Προσαυξήσεις, Πρόστιμα κλπ. 147.499.304,80 263.000.000 119.473.026,98 45,43% -19,00%
Ειδικές εισφορές, τέλη εισαγωγής και εξαγωγής κλπ. 8.698.630,98 9.000.000 8.522.683,45 94,70% -2,02%
Έσοδα που εισπράττονται για την Ε.Ε. 207.604.501,14 230.000.000 190.096.315,83 82,65% -8,43%
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 27.845.372.927,60 30.103.500.000 26.200.178.089,21 87,03% -5,91%
Η υστέρηση στις εισπράξεις των έμμεσων φόρων οφείλεται κυρίως στο Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), στους φόρους συναλλαγών, στους λοιπούς έμμεσους φόρους κατανάλωσης, καθώς και στους φόρους κατανάλωσης που εισπράττονται από τα Τελωνεία.
Η σύνθεση των φορολογικών εσόδων (άμεσων και εμμέσων φόρων) το οικονομικό έτος 2011 ήταν 40,08% για τους άμεσους φόρους και 59,92% για τους έμμεσους φόρους, έναντι 39,43% και 60,57%, αντίστοιχα, του προηγούμενου οικονομικού έτους. Ο δε λόγος έμμεσων / άμεσων φόρων διαμορφώθηκε σε 1,49 έναντι 1,54 του προηγούμενου οικονομικού έτους.
ΠΙΝΑΚΑΣ 4
Φορολογικά έσοδα
2008 2009 2010 2011
Φόροι Εκ. € % Φόροι Εκ. € % Φόροι Εκ. € % Φόροι Εκ. € %
Άμεσοι 19.148 40,35 Άμεσοι 19.315 43,12 Άμεσοι 18.128 39,43 Άμεσοι 17.526 40,08
Έμμεσοι 28.304 59,65 Έμμεσοι 25.483 56,88 Έμμεσοι 27.845 60,57
Έμμεσοι 26.200 59,92
Σύνολο/Λόγος 47.452 1,48 Σύνολο/
Λόγος 44.798 1,32 Σύνολο/
Λόγος 45.973 1,54 Σύνολο/
Λόγος 43.726 1,49
3. Τα καθαρά (μετά τη μείωση των επιστροφών) μη φορολογικά έσοδα (πρόσοδοι περιουσίας και επιχειρηματικής δράσης του κράτους, λοιπά μη φορολογικά έσοδα, μεταβιβάσεις από την Ε.Ε. και τα κράτη- μέλη και διάφορα ειδικά μη φορολογικά έσοδα) ανήλθαν σε €7.763.654.448,27 παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τις προβλέψεις κατά €1.264.154.448,27 ή 19,45%.
Στην αύξηση πέραν των προβλέψεων του προϋπολογισμού επέδρασαν θετικά: (α) τα έσοδα από καταπτώσεις εγγυήσεων, τα οποία για πρώτη φορά περιλήφθηκαν στα έσοδα του Προϋπολογισμού, (β) τα έσοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές και ειδικότερα έσοδα από πώληση συμμετοχών μη εισηγμένων επιχειρήσεων εσωτερικού καθώς και έσοδα από εκχώρηση αδειών και δικαιωμάτων του δημοσίου, (γ) τα έσοδα από το αποθεματικό του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και (δ) τα έσοδα του προγράμματος αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Έσοδο Πρόβλεψη 2011 Εισπράξεις 2011 Εισπράξεις 2010 Ποσοστό εισπράξεων έναντι προβλέψεων Ποσοστό μεταβολής
Έσοδα από κεφάλαια του δημοσίου, μισθώματα κ.λπ 140.000.000,00 273.075.534,13 202.023.904,47 195,05% 35,17%
Έσοδα από προσφορά υπηρεσιών του δημοσίου 332.000.000,00 153.018.203,18 266.552.354,53 46,09% -42,59%
Έσοδα από πώληση αγαθών, εκμετάλλευση και εκποίηση περιουσιακών στοιχείων 609.000.000,00 5.492.690,07 11.042.450,01 0,90% -50,26%
Έσοδα από επιχειρήσεις και οργανισμούς 1.001.500.000,00 763.338.367,07 918.970.958,61 76,22% -16,94%
Έκτακτα έσοδα 643.000.000,00 909.410.480,65 634.701.130,78 141,43% 43,28%
Απολήψεις εξόδων που έγιναν 11.000.000,00 17.180.005,67 10.732.683,54 156,18% 60,07%
Επιστροφές χρημάτων 145.000.000,00 265.678.154,20 213.947.047,45 183,23% 24,18%
Έσοδα από καταπτώσεις εγγυήσεων 115.000.000,00 522.069.801,32 2.036.527,13 453,97% 25535,30%
Έσοδα από καταργούμενους ειδικούς λογαριασμούς 1.157.000.000,00 1.032.323.582,02 1.138.754.382,29 89,22% -9,35%
Έσοδα υπέρ τρίτων 135.000.000,00 85.871.609,43 142.810.839,60 63,61% -39,87%
Έσοδα Π.Ο.Ε. 80.000.000,00 38.272.999,16 60.223.587,12 47,84% -36,45%
Προσαυξήσεις, πρόστιμα και χρηματικές ποινές σε μη φορολογικά έσοδα και παράβολα
514.500.000,00 439.861.609,98 402.035.052,40 85,49% 9,41%
Έσοδα λοιπών περιπτώσεων 1.208.900.000,00 365.059.465,78 280.876.758,76 30,20% 29,97%
Έκτακτα έσοδα (ΚΑΕ 3900) 27.600.000,00 95.429.966,52 254.826.214,89 345,76% -62,55%
Απολήψεις από την Ε.Ε. και κοινοτικά ταμεία ή οργανισμούς 340.000.000,00 274.127.146,74 320.335.694,94 80,63% -14,43%
Έσοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές 0,00 2.238.388.011,56 5595,97%
Έσοδα ΝΑΤΟ 40.000.000,00 35.056.820,79 23.528.067,55 87,64% 49,00%
Έκτακτα έσοδα (ΚΑΕ 6900) 0,00 250.000.000,00
Σύνολο 6.499.500.000,00 7.763.654.448,27 4.883.397.654,07 118,72% 58,98%
Πίνακας 5
Μη φορολογικά έσοδα
4. Τα πιστωτικά έσοδα (δανεισμός τρέχοντος έτους) του τακτικού προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού δημοσίων επενδύσεων ανήλθαν στο ποσό των € 96.904.687.630,82, το οποίο αντιστοιχεί στο 46,47% του ΑΕΠ, καλύπτουν δε το 63,68% των εσόδων του Προϋπολογισμού, έναντι 54,86% του προηγούμενου οικονομικού έτους.
ΠΙΝΑΚΑΣ 6
Σύνθεση Πιστωτικών Εσόδων
Κατηγορία Πιστωτικών Εσόδων 2011 Ποσοστό των συνολικών πιστωτικών εσόδων
Ομόλογα Ε.Δ 5.530.834.989,94 5,71%
Συνάψεις νέων δανείων μηχανισμού στήριξης
44.741.594.552,18
46,17%
Έντοκα Γραμμάτια στον Ιδιωτικό Τομέα 39.016.584.000,00
40,26%
Συμφωνίες ανταλλαγής τόκων και κεφαλαίων (SWAP) 7.571.701.626,50 7,81%
Λοιπές εισπράξεις δανείων 43.972.462,20 0,05%
Βραχυπρόθεσμοι τίτλοι — —
ΣΥΝΟΛΟ 96.904.687.630,82 100%
Διαπιστώνεται λοιπόν ότι σημαντικό μέρος του νέου δανεισμού για το οικονομικό έτος 2011 αφορά σε μακροπρόθεσμο δανεισμό και ειδικότερα σε συνάψεις νέων δανείων μηχανισμού στήριξης, που αντιπροσωπεύουν το 46,17% του συνόλου αυτών, καθώς και σε ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου, που αντιπροσωπεύουν το 5,71%. Αντίστοιχα, ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός καλύπτει το 40,26% των πιστωτικών εσόδων και προέρχεται αποκλειστικά από την έκδοση εντόκων γραμματίων στον ιδιωτικό τομέα.
ΠΙΝΑΚΑΣ 7
Πιστωτικά Έσοδα Τακτικού Προϋπολογισμού
Πιστωτικά Έσοδα Τακτικού Προϋπολογισμού Προβλέψεις 2011 Εισπράξεις 2011 Προβλέψεις 2010 Εισπράξεις 2010
Έσοδα από εκδόσεις ειδικών ομολόγων στην αγορά εσωτερικού (ΚΑΕ 5112) 420.000.000,00 5.530.834.989,94 550.000.000,00 1.861.844.634,67
Έσοδα από εκδόσεις εντόκων γραμματίων του Ε.Δ. (Κ.Α.Ε 5131) 17.959.000.000,00 39.016.584.000,00 — 12.666.708.169,15
Έσοδα από τη σύναψη δανείων μηχανισμού στήριξης (ΚΑΕ 5162) 46.500.000.000,00 41.463.944.552,18 3.000.000.000,00 31.703.020.168,19
Εισπράξεις Συμφωνίας ανταλλαγής Κεφαλαίων (ΚΑΕ 5290) — 6.434.328.722,73
Εισπράξεις από επιστροφές Δαπανών Δημοσίου Χρέους (ΚΑΕ 5310) — 19.743.331,30
Εισπράξεις τόκων από ανταλλαγές επιτοκίων (ΚΑΕ 5493) — 1.137.372.903,77
Λοιπές εισπράξεις τόκων δημοσίου χρέους (ΚΑΕ 5495,5496,5497) — 24.229.130,84
Έσοδα από αναλήψεις χρεών Φορέων Γενικής Κυβέρνησης
(ΚΑΕ 5821) — 2.097.650.000,00
Έσοδα από τη σύναψη λοιπών δανείων εσωτερικού
(ΚΑΕ 5152) — 0,06 — 18.590.740,35
Έσοδα από εκδόσεις ομολόγων στην αγορά εσωτερικού
(ΚΑΕ 5111) — — 34.606.000.000,00 11.620.287.234,85
Έσοδα από εκδόσεις βραχυπροθέσμων τίτλων εξωτερικού (ΚΑΕ 5141) — — — 2.521.050.000,00
ΣΥΝΟΛΟ 64.879.000.000,00 95.724.687.630,82 38.156.000.000,00 60.391.500.947,21
Όπως προκύπτει, τα πιστωτικά έσοδα (δανεισμός) του τακτικού προϋπολογισμού παρουσιάζουν απόκλιση σε σχέση με τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού και παρουσιάζονται αυξημένα κατά € 30.845.687.630,82 ή 47,54%.
Ειδικότερα, εκδόθηκαν έντοκα γραμμάτια ελληνικού δημοσίου, με αποτέλεσμα ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός μέσω τίτλων να υπερβαίνει τις προβλέψεις κατά €21.057.584.000 για την κάλυψη τρεχουσών ταμειακών αναγκών του Ελληνικού Δημοσίου.
Οι εκδόσεις ειδικών ομολόγων στην αγορά εσωτερικού (Κ.Α.Ε. 5112) παρουσίασαν υπέρβαση σε σχέση με τις προβλέψεις κατά € 5.110.834.989,94. Αναλυτικότερα:
ι) Εκδόθηκαν τρία ειδικά ομολογιακά δάνεια συνολικού ύψους €4.011.716.630,84 μέσω της διαδικασίας επανέκδοσης (reopening) υφιστάμενων ομολογιακών δανείων ετήσιας, διετούς και τριετούς διάρκειας, για την εξόφληση των οφειλών των νοσοκομείων προς τους προμηθευτές τους, για τα έτη 2007, 2008 και 2009.
ιι) Εκδόθηκε ειδικό ομολογιακό δάνειο ετήσιας διάρκειας συνολικού ποσού €140.300.477,52 για την εξόφληση υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου προς τους απολυμένους του Ομίλου της Ολυμπιακής Αεροπορίας.
ιιι) Επανεκδόθηκε ομόλογο πενταετούς διάρκειας, αρχικής έκδοσης 21.05.2009 και λήξης 21.05.2014, συνολικής ονομαστικής αξίας €1.496.901.000, για την ανάληψη προνομιούχων μετοχών των πιστωτικών ιδρυμάτων (Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. και Τράπεζα Πειραιώς Α.Ε.). Επισημαίνεται ότι το ανωτέρω ποσό, αν και εμφανίζεται στα πιστωτικά έσοδα του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2011, εντούτοις η αντίστοιχη δαπάνη για την αγορά των προνομιούχων μετοχών θα εμφανιστεί στις δαπάνες του προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2012, κατά παράβαση της Αρχής του Συσχετισμού Εσόδων – Εξόδων και της Αρχής της Αυτοτέλειας των Χρήσεων, όπως καθορίζονται στο άρθρο 1 του Π.Δ. 15/2011 «Περί ορισμού του περιεχομένου και του χρόνου έναρξης της εφαρμογής της Διπλογραφικής Λογιστικής Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης» (ΦΕΚ Α΄ 30).
Ο Κ.Α.Ε 5821 (Έσοδα από αναλήψεις χρεών Φορέων Γενικής Κυβέρνησης) αφορά στην ανάληψη από την Κεντρική Κυβέρνηση δανείων του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών Α.Ε. και της ΤΡΑΜ Α.Ε., συνολικού ποσού €2.097.650.000,00, καθ’ υπέρβαση των προβλέψεων του προϋπολογισμού. Επιπλέον, για πρώτη φορά εμφανίζονται σε αντίστοιχους ΚΑΕ εσόδων οι εισπράξεις από συμφωνίες ανταλλαγής κεφαλαίων και οι εισπράξεις τόκων από συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίων (ΚΑΕ 5290 και ΚΑΕ 5493), κατ’ εφαρμογή του Π.Δ. 15/2011.
Πίνακας 8
Πιστωτικά έσοδα ΠΔΕ
Πιστωτικά Έσοδα Π.Δ.Ε. Προβλέψεις 2011 Εισπράξεις 2011 Προβλέψεις 2010 Εισπράξεις 2010
Έσοδα από τη σύναψη ειδικών και διακρατικών δανείων (Κ.Α.Ε.9161) — 1.180.000.000,00 — 500.000.000,00
Έσοδα από εκδόσεις εντόκων γραμματίων Ε.Δ. (Κ.Α.Ε.9131) 4.578.000.000,00 — — —
Έσοδα από εκδόσεις ομολόγων στην αγορά εσωτερικού (ΚΑΕ 9111) — — 6.440.000.000,00 4.683.165.530,37
ΣΥΝΟΛΟ 4.578.000.000,00 1.180.000.000,00 6.440.000.000,00 5.183.165.530,37
Τα πιστωτικά έσοδα, δηλαδή ο δημόσιος δανεισμός για τη χρηματοδότηση του Π.Δ.Ε., ανήλθαν σε €1.180.000.000,00 και παρουσιάζουν μείωση σε σχέση με τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού κατά €3.398.000.000,00 ή 74,22%, καθώς και μείωση έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους 2010 κατά €4.003.165.530,37 ή 77,23%.
Ειδικότερα, τα πιστωτικά έσοδα του προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (Κ.Α.Ε. 9161) αφορούν σε δάνεια μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ποσού €140.000.000 και €80.000.000, αντίστοιχα, για τη χρηματοδότηση του προγράμματος Δυτική Εγνατία – Τμήμα Παναγιά Γρεβενά – Β και Κεντροανατολική Εγνατία – C, καθώς και στην είσπραξη της δεύτερης δόσης δανείου ύψους €960.000.000 για τη χρηματοδότηση της εθνικής συνεισφοράς στα συγχρηματοδοτούμενα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προγράμματα του ΕΣΠΑ (Σύμβαση 1ης Ιουλίου 2010).
Παρατηρείται ότι στον απολογισμό οικονομικού έτους 2011 δεν εμφανίζονται πιστωτικά έσοδα ποσού € 46.387.000,00, προερχόμενα από την πλήρη ανάληψη και ένταξη στο Δημόσιο Χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης του ανεξόφλητου υπολοίπου δανειακών συμβάσεων των Δήμων Ζωγράφου και Αχαρνών, ποσού € 37.025.000,00 και €9.362.000,00, αντίστοιχα.
5. Απόκλιση υφίσταται μεταξύ των εσόδων που βεβαιώθηκαν και εκείνων που εισπράχθηκαν. Στον πίνακα που ακολουθεί παρουσιάζονται τα βεβαιωθέντα ανά κατηγορία εσόδου ποσά, καθώς και αυτά που τελικώς εισπράχθηκαν έναντι των βεβαιωθέντων.
Πίνακας 9
Ποσοστό εισπραχθέντων εσόδων έναντι βεβαιωθέντων
Έσοδο Βεβαιωθέντα μετά τις διαγραφές Διαγραφές Εισπραχθέντα μετά τη μείωση των επιστροφών Εισπρακτέο Υπόλοιπο Ποσοστό Είσπραξης έναντι βεβαιωθέντων
Άμεσοι Φόροι 31.002.882.524,61 457.391.463,87 17.526.697.122,66 10.684.795.608,58 56,53%
Έμμεσοι Φόροι 43.450.873.431,50 164.225.253,94 26.200.178.089,21 14.818.394.010,43 60,30%
Σύνολο Φορολογικών Εσόδων 74.453.755.956,11 621.616.717,81 43.726.875.211,87 25.503.189.619,01 58,73%
Πρόσοδοι περιουσίας και Επιχειρηματικής δράσης του Κράτους 2.203.764.868,91 870.352,21 2.104.335.275,10 98.350.099,70 95,49%
Λοιπά μη φορολογικά έσοδα 21.277.400.581,31 598.237.951,82 2.861.747.194,08 18.357.512.462,63 13,45%
Μεταβιβάσεις από την ΕΕ και από Κράτη-Μέλη 274.127.867,59 274127146,7 720,85 100,00%
Σύνολο μη Φορολογικών Εσόδων 23.755.293.317,81 599.108.304,03 5.240.209.615,92 18.455.863.283,18 22,06%
Σύνολο Τακτικών Εσόδων 98.209.049.273,92 1.220.725.021,84 48.967.084.827,79 43.959.052.902,19 49,86%
Διάφορα ειδικά μη φορολογικά έσοδα 2.523.445.049,31 2.523.444.832,35 216,96 100,00%
Έσοδα από Δημόσιες επενδύσεις 159.279.620,02 146.520.737,28 12.758.863,62 91,99%
Βοήθεια και λοιπές μεταβιβάσεις 3.626.366.443,61 3.626.366.443,61 100,00%
ΓΕΝΙΚΟ ΣΥΝΟΛΟ 104.518.140.386,86 1.220.725.021,84 55.263.416.841,03 43.971.811.982,77 52,87%
Επομένως, εξαιρουμένων των πιστωτικών εσόδων και μετά την αφαίρεση των διαγραφών, τα βεβαιωθέντα έσοδα διαμορφώθηκαν σε €104.518.140.386,86, από τα οποία τελικώς εισπράχθηκαν 55.263.416.841,03, ήτοι ποσοστό 52,87%. Η απόκλιση δε αυτή αφορά κυρίως στους άμεσους και έμμεσους φόρους, για τους οποίους το ποσοστό είσπραξης ανήλθε σε 58,73%, καθώς και στα λοιπά μη φορολογικά έσοδα, για τα οποία το ποσοστό είσπραξης ανήλθε σε 22,06%. Επισημαίνεται ότι στο διαμορφωθέν ποσό των βεβαιωμένων εσόδων ύψους €104.518.140.386,86 περιλαμβάνεται και το εισπρακτέο υπόλοιπο του προηγούμενου οικονομικού έτους, το οποίο διαγράφεται λογιστικά από το οικονομικό έτος στο οποίο έχει βεβαιωθεί και επαναβεβαιώνεται ως έσοδο του επόμενου οικονομικού έτους (βλ. το άρθρο 10 του ν. 2362/1995). Ως εκ τούτου, για να προσδιορισθεί το ύψος των βεβαιώσεων που συντελέστηκαν το οικονομικό έτος 2011 θα πρέπει να αφαιρεθεί το εισπρακτέο υπόλοιπο του προηγούμενου έτους.
ΠΙΝΑΚΑΣ 10
Καθαρά βεβαιωθέντα έσοδα
Ονομασία Εσόδου ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΑ 2007 ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΑ 2008 ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΑ 2009 ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΑ 2010 ΒΕΒΑΙΩΘΕΝΤΑ 2011
Άμεσοι Φόροι 26.550.873.729,19 28.446.152.132,66 30.648.724.185,15 31.472.638.392,17 31.460.273.988,48
Έμμεσοι Φόροι 38.051.452.515,11 40.764.232.870,53 39.933.622.272,01 44.275.733.797,19 43.615.098.685,44
Πρόσοδοι περιουσίας και επιχειρηματικής δράσης του κράτους 1.866.155.613,53 1.837.890.498,17 1.483.776.880,44
2.129.595.274,20
2.204.635.221,12
Λοιπά μη φορολογικά έσοδα 20.062.619.863,93 19.253.568.743,89 15.382.512.849,88
17.606.970.178,68
21.875.638.533,13
Μεταβιβάσεις από την Ε.Ε. και από κράτη μέλη 170.131.024,24 578.756.787,18 264.330.178,02
320.336.415,79
274.127.867,59
Διάφορα ειδικά μη φορολογικά έσοδα 784.347.530,30 553.703.369,12 55.297.019,34
23.528.284,51 2.523.445.049,31
Έσοδα από Δημόσιες επενδύσεις 77.360.720,66 361.843.830,33 194.739.289,33
311.678.146,40 159.279.620,02
Βοήθεια και λοιπές μεταβιβάσεις 4.810.945.889,56 4.668.299.461,64 1.857.554.365,09
2.800.615.539,11
3.626.366.443,61
ΣΥΝΟΛΟ 92.373.886.886,52 96.464.447.693,52 89.820.557.039,26 98.941.096.028,05 105.738.865.408.70
ΕΙΣΠΡΑΚΤΕΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΕΤΟΥΣ 25.755.626.043,36 31.418.289.142,41 29.472.129.256,01 33.549.572.740,76
38.730.123.519,48
ΚΑΘΑΡΕΣ ΒΕΒΑΙΩΣΕΙΣ 66.618.260.843,16 65.046.158.551,11 60.348.427.783,25 65.391.523.287,29 67.008.741.889,22
Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει ότι κατά το οικονομικό έτος 2011 βεβαιώθηκαν € 67.008.741.889,22 έναντι € 65.391.523.287,29 τα οποία βεβαιώθηκαν το προηγούμενο έτος. Διαπιστώνεται ότι οι βεβαιώσεις των υπό είσπραξη ποσών έχουν αυξηθεί σε σχέση με το οικονομικό έτος 2010 κατά €1.617.218.601,93 και σε ποσοστό 2,47%.
6. Τα διαγραφέντα έσοδα κατά το οικονομικό έτος 2011 ανήλθαν σε €1.220.725.021,84 και αφορούν έσοδα από άμεσους και έμμεσους φόρους, καθώς και έσοδα «μη φορολογικά». Παρουσιάζουν δε αύξηση έναντι του προηγούμενου έτους (€935.041.034,86) κατά €285.683.986,98 και ποσοστό 30,55%.
Η διαχρονική εξέλιξη των διαγραφέντων εσόδων, για τα οικονομικά έτη 2003-2011, έχει ως ακολούθως:
Πίνακας 11
Διαγραφές
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΤΟΣ ΥΨΟΣ ΔΙΑΓΡΑΦΩΝ
2003 1.526.833.682,02
2004 1.447.596.869,39
2005 767.181.387,43
2006 1.783.874.897,16
2007 3.519.316.350,92
2008 6.086.367.770,35
2009 731.984.842,48
2010 935.041.034,86
2011 1.220.725.021,84
7. Τα επιστραφέντα έσοδα για το οικονομικό έτος 2011 διαμορφώθηκαν σε €5.282.911.563,06 και είναι ελαφρώς μειωμένα έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους 2010 (5.321.765.354,93) κατά €38.853.791,87 ή 0,7%. Τα επιστραφέντα ποσά αναφέρονται κυρίως σε άμεσους και έμμεσους φόρους.
Ειδικότερα, οι επιστροφές άμεσων φόρων ανήλθαν σε €2.791.389.793,37 έναντι €2.095.955.040,82 του οικονομικού έτους 2010, παρουσιάζοντας αύξηση κατά €695.434.752,55 ή 33,18%, η οποία οφείλεται κυρίως σε επιστροφές φόρου εισοδήματος με τη μορφή παρακράτησης από μισθούς και συντάξεις (ΚΑΕ 0113).
Οι επιστροφές έμμεσων φόρων ανήλθαν σε €2.432.301.331,86 έναντι €3.196.487.109,80 του οικονομικού έτους 2010, είναι δηλαδή μειωμένες κατά €764.185.777,94 ή 23,9% και αφορούν κυρίως σε επιστροφές Φ.Π.Α. σε κάθε είδους λοιπές δραστηριότητες που εισπράττονται μέσω Δ.Ο.Υ. (ΚΑΕ 1119).
8. Κατόπιν των ανωτέρω, το εισπρακτέο υπόλοιπο του Απολογισμού του οικονομικού έτους 2011, το οποίο αναφέρεται σε έσοδα που έχουν βεβαιωθεί και δεν έχουν εισπραχθεί μέχρι τη λήξη του οικονομικού έτους, τα οποία διαγράφονται λογιστικά από το οικονομικό έτος στο οποίο έχουν βεβαιωθεί και επαναβεβαιώνονται ως έσοδα του επόμενου οικονομικού έτους (βλ. το άρθρο 10 του ν. 2362/1995, όπως ισχύει), ανήλθε σε €43.971.811.982,77 ή 21,09% του ΑΕΠ και είναι αυξημένο έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους κατά €5.244.682.895,87 και ποσοστό 13,54 %.
Είναι, λοιπόν, προφανές ότι στη μείωση του ελλείμματος του Κρατικού Προϋπολογισμού θα συμβάλλει αποφασιστικά η εισροή χρημάτων στα κρατικά ταμεία, η οποία, κατά το υπάρχον λογιστικό σύστημα, επιβάλλει τη σταδιακή μείωση των απαιτήσεων και όχι την αύξηση τους.
Στους πίνακες 12 και 13, που ακολουθούν, εμφανίζεται το εισπρακτέο υπόλοιπο των οικονομικών χρήσεων 2003 – 2011 και η ανάλυση του υπολοίπου των ετών 2008, 2009, 2010 και 2011, αντίστοιχα.
Πίνακας 12
Διαχρονική εξέλιξη Εισπρακτέου Υπολοίπου
Οικονομικό έτος Εισπρακτέο υπόλοιπο
2003 11.565.029.814,70
2004 16.892.288.770,32
2005 21.368.969.460,33
2006 25.755.626.043,36
2007 31.418.289.142,41
2008 29.472.129.256,01
2009 33.549.572.740,76
2010 38.727.129.086,90
2011 43.971.811.982,77
ΠΙΝΑΚΑΣ 13
Ανάλυση Υπολοίπου 2008 – 2011
ΚΑΕ Ονομασία Εσόδου Εισπρακτέο Υπόλοιπο έτους
2008 2009 2010 2011
0000 Άμεσοι Φόροι 7.284.958.550,96 8.854.610.659,74 10.819.780.486,67 10.684.795.608,58
0100 Φόρος Εισοδήματος 751.416.495,60 776.360.632,55 789.100.828,92 845.980.219,13
0200 Φόρος στην περιουσία 184.522.288,06 187.758.442,91 122.998.785,45 116.707.465,52
0500 Φόροι υπέρ τρίτων 11.092.704,07 11.014.958,76 10.983.887,74 9.105.353,25
0600 Φόροι Π.Ο.Ε. 5.899.058.114,97 6.378.592.104,62 8.034.105.435,78 8.615.207.456,49
0700 Προσαυξήσεις, πρόστιμα, χρηματικές ποινές 438.868.876,09 505.790.884,08 584.318.762,56 509.328.889,56
0800 Λοιποί φόροι 72,17 995.093.636,82 1.278.272.786,22 588.466.224,63
1000 Έμμεσοι Φόροι 10.454.536.749,24 11.565.489.484,75 13.060.549.967,64 14.818.394.010,43
1100 ΦΠΑ 32.026.913,10 84.698.284,58 258.925.901,92 253.225.376,86
1200 Λοιποί φόροι συναλλαγών 61.132.722,63 76.815.086,68 80.016.261,42 79.937.894,82
1300 Λοιποί φόροι κατανάλωσης 811.548,37 8.137.826,92 9.707.152,81 22.720.300,19
1400 Φόροι κατανάλωσης που εισπράττονται από τα τελωνεία 143.216,61 137.969,02 56.479,16 755.998,34
1500 Φόροι υπέρ τρίτων 4.265.126,02 3.998.851,61 3.906.872,17 3.868.920,22
1600 Φόροι Π.Ο.Ε. 9.533.263.436,51 10.641.219.797,93 11.729.390.463,75 13.434.293.364,68
1700 Προσαυξήσεις, πρόστιμα και χρηματικές ποινές 822.666.134.16 750.254.083,23 978.225.340,72 1.023.298.917,26
1800 Τέλη εισαγωγής, εξαγωγής, ειδικές εισφορές – 49,73 – 0,00
1900 Έσοδα που εισπράττονται για λογαριασμό της Ε.Ε. 227.651,84 227.535,05 321.495,69 293.238,06
2000 Πρόσοδοι περιουσίας και επιχειρηματικής δράσης του Κράτους 82.803.290,21 87.932.400,35 94.947.285,63 98.350.099,70
2200
Έσοδα από κεφάλαια του δημοσίου 7.410.182,16 8.849.501,43 10.086.943,14 8.820.326,48
2300
Έσοδα από προσφορά υπηρεσιών του δημοσίου 65.322.176,29 67.564.228,74 69.794.708,98 75.741.841,07
2400 Έσοδα από πώληση αγαθών, εκμετάλλευση και εκποίηση περιουσιακών στοιχείων 8.922.102,12 8.186.949,80 7.463.981,17 6.804.290,22
2500 Έσοδα από επιχειρήσεις και οργανισμούς 1.148.829,64 3.331.720,38 7.601.652,34 6.983.641,93
3000 Λοιπά μη φορολογικά έσοδα 11.637.859.437,81 13.029.606.706,51 14.740.053.971,97 18.357.512.462,63
3100 Απολήψεις εξόδων 4.573.744,77 4.842.479,58 5.287.487,68 6.877.877,12
3200 Επιστροφές χρημάτων 17.405.677,89 16.241.232,66 14.913.021,53 20.504.248,86
3300 Έσοδα από καταπτώσεις εγγυήσεων 195.957,44 182.119,77 18.093,61 841.871.136,06
3400 Έσοδα από καταργούμενους ειδικούς λογαριασμούς 63.187,27 2.000.390,44 4.493.623,55 8.754.092,01
3500 Έσοδα υπέρ τρίτων 241.998.037,42 265.906.534,52 310.035.289,54 340.694.281,06
3600 Έσοδα Π.Ο.Ε. 2.016.328.468,69 2.270.167.249,34 2.210.580.833,03 2.133.910.225,60
3700 Προσαυξήσεις, πρόστιμα, χρηματικές ποινές 9.046.313.950,87 10.259.531.544,01 11.981.508.482,76 14.725.410.256,39
3800 Έσοδα λοιπών περιπτώσεων 54.409.032,23 46.114.088,96 30.407.622,68 39.757.285,01
3900 Έκτακτα έσοδα 256.571.381,23 164.621.067,23 182.809.517,59 239.733.060,52
4000 Μεταβιβάσεις από την Ε.Ε. και τα κράτη μέλη 6.224,09 3.236,42 720,85 720,85
6000 Διάφορα ειδικά μη φορολογικά έσοδα – – 216,96 216,96
7000 Έσοδα Δημοσίων Επενδύσεων 11.964.785,84 11.930.086,03 11.796.437,18 12.758.863,62
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι το υπόλοιπο που εκκρεμεί προς είσπραξη αφορά τόσο στα φορολογικά όσο και στα μη φορολογικά έσοδα. Ειδικότερα, ως προς τα φορολογικά έσοδα το εισπρακτέο υπόλοιπο αναφέρεται κυρίως: α) στους άμεσους φόρους εισοδήματος νομικών και φυσικών προσώπων παρελθόντων οικονομικών ετών, β) στην έκτακτη εισφορά στα μεγάλα κέρδη των επιχειρήσεων (άρθρο 2 ν. 3808/2009), γ) στους έμμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών και δ) στις προσαυξήσεις, πρόστιμα και χρηματικές ποινές έμμεσων φόρων γενικά. Ως προς τα μη φορολογικά έσοδα το εισπρακτέο υπόλοιπο αναφέρεται κυρίως: α) στα υπόλοιπα από διάφορα μη φορολογικά έσοδα παρελθόντων οικονομικών ετών, β) στα πρόστιμα και χρηματικές ποινές επιβαλλόμενες από τα δικαστήρια και μετατροπές ποινών σε χρηματικές και γ) στα πρόστιμα για παραβάσεις του Κ.Β.Σ. γενικά.
Σημειώνεται ότι στο εισπρακτέο υπόλοιπο του Κρατικού Απολογισμού δεν περιλαμβάνονται τα μη εισπραχθέντα έσοδα των Τελωνείων της Χώρας, τα οποία ως βεβαιωτικές και εισπρακτικές αρχές, σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 2362/1995, μπορούν να ενεργούν βεβαίωση και είσπραξη δημοσίων εσόδων δυνάμει νόμιμου τίτλου. Οι αναφερόμενες απαιτήσεις τηρούνται σε λογιστικά βιβλία (βιβλίο εισπρακτέων απαιτήσεων) των Τελωνειακών Αρχών, σύμφωνα με την απόφαση Τ6110/1156/Α0019/19.7.1995 (ΦΕΚ Β΄650) του Υπουργού Οικονομικών, η οποία εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 2 του άρθρου 133 του ν. 1165/1918 «Περί Τελωνειακού Κώδικα», χωρίς ωστόσο να διενεργούνται κατάλληλες λογιστικές εγγραφές, προκειμένου αυτές να εμφανιστούν στο Εισπρακτέο Υπόλοιπο του Απολογισμού. Κατά συνέπεια, το υπόλοιπο που εκκρεμεί προς είσπραξη από τις αρμόδιες αρχές του Κράτους είναι διαφορετικό από αυτό που εμφανίζεται στον Απολογισμό. Κατόπιν επιτόπιου ελέγχου που διατάχθηκε με την 228/26-4-2012 απόφαση του Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον προσδιορισμό του ανείσπρακτου υπολοίπου των Τελωνείων της χώρας, διαπιστώθηκε ότι αυτό ανέρχεται σε €3.750.913.509,15, σύμφωνα με τα στοιχεία της 19ης Διεύθυνσης Τελωνειακών Διαδικασιών, και σε €3.251.233.013,31 σύμφωνα με τα στοιχεία της 30ης Διεύθυνσης Εφαρμογών Η/Υ (Δ30) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων. Η σημαντική αυτή διαφοροποίηση των ανωτέρω ποσών οφείλεται στη α) σημαντική υστέρηση που παρατηρείται στην μετάπτωση των αναγκαίων δεδομένων όλων των Τελωνειακών Αρχών της χώρας (μηχανογραφημένων και μη) στο σύστημα ICIS, το οποίο τηρείται στη Δ30 της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων (Γ.Γ.Π.Σ) του ΥΠΟΙΚ και β) στην ελλιπή μετάπτωση των ανείσπρακτων υπολοίπων από τα χειρόγραφα βιβλία των μηχανογραφημένων Τελωνείων στο ICIS. Κατά συνέπεια, δημιουργούνται σημαντικές δυσχέρειες στην εφαρμογή αποτελεσματικής εισπρακτικής πολιτικής από τις αρμόδιες εισπρακτικές αρχές σύμφωνα με τις διατάξεις του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα (Ν.2960/01) και του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (Ν.Δ. 356/74). Η μη καταγραφή των ανείσπρακτων εσόδων από τα Τελωνεία στο Εισπρακτέο Υπόλοιπο του Απολογισμού έρχεται σε αντίθεση με τις Αρχές της Ειλικρίνειας και της Ακρίβειας του Απολογισμού, καθώς και με τις διατάξεις των άρθρων 79 παρ. 2 του Συντάγματος και 5 παρ. 2 του ν. 2362/1995 (όπως ισχύει), σύμφωνα με τις οποίες όλα τα έσοδα και έξοδα του Κράτους πρέπει να αναγράφονται στον Προϋπολογισμό και στον Απολογισμό.
9. Όσον αφορά, τέλος, τον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων (Π.Δ.Ε.), τα καθαρά εισπραχθέντα έσοδα (εξαιρουμένων των πιστωτικών) ανήλθαν κατά το οικονομικό έτος 2011 σε € 3.772.887.180,89 και παρουσιάζουν μείωση σε σχέση με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού κατά €149.112.819,11 ή 3,8%, ενώ παρατηρείται αύξηση έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους κατά €672.438.857,95 ή 21,69%.
Βασική πηγή χρηματοδότησης του Π.Δ.Ε. αποτελούν οι εισροές από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και το Ταμείο Συνοχής, τα έσοδα από τα οποία ανήλθαν σε €3.626.366.443,61, παρουσιάζοντας υστέρηση κατά €95.633.556,39 ή 2,57% σε σχέση με τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού.
Τα πιστωτικά έσοδα, δηλαδή ο δημόσιος δανεισμός για την χρηματοδότηση του Π.Δ.Ε., ανήλθαν σε €1.180.000.000,00 και παρουσιάζουν μείωση σε σχέση με τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού κατά €3.398.000.000,00 ή 74,22% και μείωση έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους 2010 κατά €4.003.165.530,37 ή 77,23%.
Τα ίδια έσοδα του Π.Δ.Ε. ανήλθαν σε €146.520.737,28 έναντι €200.000.000,00, που είχαν προϋπολογισθεί. Η μείωση τους κατά €153.312.046,55 ή 51,13% έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους (€ 299.832.783,83) οφείλεται, κυρίως, σε μείωση των επιστροφών υπολοίπων από επιχορηγήσεις που δόθηκαν σε Ν.Π.Δ.Δ. για την εκτέλεση, με ευθύνη τους, έργων Δημοσίων Επενδύσεων, που αποτελεί και την κύρια κατηγορία των ανωτέρω εσόδων (ΚΑΕ 7913.Υπόλοιπο 2011: € 104.822.706,93).
Β. ΕΞΟΔΑ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ
Πίνακας 14
Ανακεφαλαίωση Δαπανών Προϋπολογισμού
ΚΑΕ Ονομασία εξόδου Προϋπολογισμός 2011 Διαμορφωθείσες Πιστώσεις 2011 Πληρωμές
2011 2010
0000 Πληρωμές για Υπηρεσίες 22.540.229.193,00 23.654.556.556,03 22.887.081.630,29 24.194.739.896,39
1000 Προμήθειες Αγαθών και Κεφαλαιακού Εξοπλισμού 677.648.034,00 769.398.007,99 619.721.121,96 674.290.411,75
2000 Πληρωμές Μεταβιβαστικές 18.658.665.100,00 19.981.083.064,21 19.554.464.196,71 19.117.028.042,16
3000 Πληρωμές που αντικρύζονται από πραγματοποιούμενα έσοδα 8.869.848.000,00 7.680.475.816,78 7.522.452.064,54 6.162.792.158,38
4000 Δαπάνες Βορειοατλαντικού Συμφώνου (Ν.Α.Τ.Ο.) που εκτελούνται με πιστώσεις των Κρατών-Μελών 88.099.000,00 87.768.835,00 62.982.864,50 74.137.647,96
5000 Δαπάνες που δεν εντάσσονται σε άλλες κατηγορίες 1.440.280.673,00 1.697.474.884,46 647.411.383,02 727.597.451,23
6000 Πληρωμές για την εξυπηρέτηση της Δημόσιας Πίστης 65.480.989.000,00 95.322.746.759,50 88.640.047.620,89 58.132.633.092,21
7000 Απαλλοτριώσεις, Αγορές, Ανεγέρσεις κλπ. 2.683.241.000,00 3.517.839.314,00 3.513.887.405,20 2.164.994.475,55
Σύνολο Τακτικού 120.439.000.000,00 152.711.343.237,97 143.448.048.287,11 111.248.213.175,63
Α) Έξοδα Τακτικού Προϋπολογισμού
Οι προβλέψεις εξόδων του Τακτικού Προϋπολογισμού (εκτός του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων), που κυρώθηκε με τον ν. 3906/2010 (ΦΕΚ Α΄ 220), ανέρχονταν στο ποσό των €120.439.000.000, διαμορφώθηκαν δε στον Κρατικό Απολογισμό στο ποσό των €152.711.343.237,97, ενώ οι πληρωμές (πραγματικές δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού) ανήλθαν, τελικά, σε €143.448.048.287,11 ή 68,8% του ΑΕΠ (€208.532 εκ., σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ), παρουσιάζοντας απόκλιση σε σχέση με τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού κατά €23.009.048.287,11 και ποσοστό 19,1%. Η απόκλιση αυτή οφείλεται κυρίως, όπως προκύπτει από τον ανωτέρω πίνακα, στην αύξηση των δαπανών για την εξυπηρέτηση της Δημόσιας Πίστης. Σε σχέση με το οικονομικό έτος 2010, κατά το οποίο οι πληρωμές είχαν ανέλθει σε €111.248.213.175,63, διαπιστώνεται ότι οι πληρωμές είναι αυξημένες κατά €32.199.835.111,48 και σε ποσοστό 28,94%, κυρίως λόγω των αυξημένων δαπανών αποπληρωμής δανείων. Τέλος, όπως προκύπτει από τον ανωτέρω πίνακα, οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν εντός του έτους σε υψηλότερο κατά 26,80% επίπεδο σε σχέση με τις αρχικές.
Ο λόγος των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού ως προς το ΑΕΠ σε σχέση με το οικονομικό έτος 2010 έχει αυξηθεί, τόσο λόγω της σημαντικής αύξησης των δαπανών, όσο και λόγω της μείωσης του ΑΕΠ σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Β) Πρωτογενείς Δαπάνες Τακτικού Προϋπολογισμού
Πίνακας 15
Σύνθεση Πρωτογενών Δαπανών
Κατηγορία δαπανών Προβλέψεις Πληρωμές Απόκλιση από προβλέψεις Ποσοστό επί των πρωτογενών δαπανών Ποσοστό του ΑΕΠ
ΑΠΟΔΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ 21.591.475.399,00 21.935.886.748,35 344.411.349,35 42,45% 10,52%
Κεντρικής διοίκησης 18.442.975.399,00 18.836.078.254,13 393.102.855,13 36,45% 9,03%
– Μισθοί 11.332.844.599,00 11.355.105.408,57 22.260.809,57 21,97% 5,45%
-Εργοδοτική εισφορά υπέρ ΕΟΠΥΥ – 2.898.247,39 2.898.247,39 0,01% 0,00%
– Συντάξεις 6.258.000.000,00 6.572.354.083,81 314.354.083,81 12,72% 3,15%
– Λοιπές παροχές 320.386.050,00 275.766.422,41 – 44.619.627,59 0,53% 0,13%
-Πρόσθετες παροχές καταργηθέντων ειδικών λ/σμών 531.744.750,00 629.954.091,95 98.209.341,95 1,22% 0,30%
Νοσοκομείων, ιδρυμάτων πρόνοιας ,νπδδ 3.098.500.000,00 3.099.808.494,22 1.308.494,22 6,00% 1,49%
-Μισθοί προσωπiκού νοσηλευτικών ιδρυμάτων 2.250.000.000,00 2.377.437.879,76 127.437.879,76 4,60% 1,14%
– Εφημερίες ιατρών ΕΣΥ 400.000.000,00 356.006.883,29 – 43.993.116,71 0,69% 0,17%
– Λοιπές παροχές προσωπικού νοσηλ. ιδρυμάτων 152.500.000,00 122.326.393,64 – 30.173.606,36 0,24% 0,06%
– Ιδρυμάτων πρόνοιας ,κλήρου και νπδδ
296.000.000,00 244.037.337,53 – 51.962.662,47 0,47% 0,12%
Νέες προσλήψεις 50.000.000,00 – – 50.000.000,00 0,00% 0,00%
ΑΣΦΑΛΙΣΗ , ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ 16.652.373.000,00 17.715.890.598,78 1.063.517.598,78 34,28% 8,50%
Δαπάνες περίθαλψης 61.944.000,00 54.998.292,66 – 6.945.707,34 0,11% 0,03%
Επιχορηγήσεις ασφαλιστικών ταμείων 13.789.500.000,00 15.154.077.956,17 1.364.577.956,17 29,32% 7,27%
-Ο.Γ.Α. 4.600.000.000,00 4.660.000.000,00 60.000.000,00 9,02% 2,24%
-Ι.Κ.Α. 2.310.000.000,00 4.066.056.700,00 1.756.056.700,00 7,87% 1,95%
-Ε.Ο.Π.Υ.Υ – – – 0,00% 0,00%
-Ο.Π.Α.Δ 1.250.000.000,00 1.119.500.000,00 – 130.500.000,00 2,17% 0,54%
-Ν.Α.Τ. 1.200.000.000,00 1.130.000.000,00 – 70.000.000,00 2,19% 0,54%
– Ο.Α.Ε.Ε 800.000.000,00 950.000.000,00 150.000.000,00 1,84% 0,46%
-ΤΑΠ-ΟΤΕ 600.000.000,00 560.000.000,00 – 40.000.000,00 1,08% 0,27%
-Ο.Α.Ε.Δ. 500.000.000,00 764.387.736,00 264.387.736,00 1,48% 0,37%
-Αντιπαροχή έναντι περιουσίας στους τομείς ασφάλισης ΔΕΗ 600.000.000,00 600.000.000,00 – 1,16% 0,29%
– ΕΚΑΣ (πλήν συνταξιούχων Δημοσίου) 940.000.000,00 890.000.000,00 – 50.000.000,00 1,72% 0,43%
-Κοινωνική χρηματοδότηση 400.000.000,00 395.000.000,00 – 5.000.000,00 0,76% 0,19%
-Λοιπά ασφαλιστικά ταμεία 28.500.000,00 19.133.520,17 – 9.366.479,83 0,04% 0,01%
-Λοιπές δαπάνες κοινωνικής ασφάλισης 561.000.000,00 – – 561.000.000,00 0,00% 0,00%
Λοιπές δαπάνες περίθαλψης 1.200.000.000,00 1.159.099.900,00 – 40.900.100,00 2,24% 0,56%
Koινωνική προστασία 1.600.929.000,00 1.347.714.449,95 – 253.214.550,05 2,61% 0,65%
– Επιδόματα πολυτέκνων 675.000.000,00 703.000.000,00 28.000.000,00 1,36% 0,34%
-Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών 606.000.000,00 571.287.890,23 – 34.712.109,77 1,11% 0,27%
-Λοιπές εισοδηματικές ενισχύσεις 319.929.000,00 73.426.559,72 – 246.502.440,28 0,14% 0,04%
ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΟΙΠΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ 7.870.725.601,00 7.021.910.837,19 – 848.814.763,81 13,59% 3,37%
ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ ΦΟΡΕΩΝ 2.213.841.730,00 2.041.729.084,67 – 172.112.645,33 3,95% 0,98%
– Συγκοινωνιακοί Φορείς 446.000.000,00 441.999.813,00 – 4.000.187,00 0,86% 0,21%
-Εισφορές σε διεθνείς οργανισμούς 124.482.000,00 111.246.377,53 – 13.235.622,47 0,22% 0,05%
-Λοιπές Επιχορηγήσεις 1.643.359.730,00 1.488.482.894,14 – 154.876.835,86 2,88% 0,71%
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ 2.295.445.329,00 2.141.850.546,20 – 153.594.782,80 4,14% 1,03%
– Μετακινήσεις 320.725.718,00 295.019.106,75 – 25.706.611,25 0,57% 0,14%
– Λειτουργικές 911.166.576,00 810.967.980,38 -100.198.595,62 1,57% 0,39%
-Δαπάνες σε εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων 917.500,00 102.231.401,68 101.313.901,68 0,20% 0,05%
– Προμήθειες 677.648.034,00 619.721.121,96 -57.926.912,04 1,20% 0,30%
-Διάφορες άλλες δαπάνες 344.987.501,00 289.011.758,16 – 55.975.742,84 0,56% 0,14%
-Δαπάνες ΝΑΤΟ (από ειδικά έσοδα) 40.000.000,00 24.899.177,27 -15.100.822,73 0,05% 0,01%
ΑΝΤΙΚΡΙΖΟΜΕΝΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ 3.222.495.000,00 2.820.973.772,30 – 401.521.227,70 5,46% 1,35%
-Αποδόσεις στην ΕΕ 2.487.000.000,00 2.155.183.537,69 – 331.816.462,31 4,17% 1,03%
-Επιδοτήσεις γεωργίας 735.495.000,00 665.790.234,61 – 69.704.765,39 1,29% 0,32%
ΥΠΟ ΚΑΤΑΝΟΜΗ
138.943.542,00 17.357.434,02 – 121.586.107,98 0,03% 0,01%
-Νέα προγράμματα και λοιπές δαπάνες 86.650.395,00 – – 86.650.395,00 0,00% 0,00%
-Λοιπές δαπάνες καταργ.ειδικών λ/σμών 32.293.147,00 4.877.681,04 – 27.415.465,96 0,01% 0,00%
– Δαπάνες εκλογών 20.000.000,00 12.479.752,98 – 7.520.247,02 0,02% 0,01%
ΑΠΟΔΙΔΟΜΕΝΟΙ ΠΟΡΟΙ 5.977.926.000,00 5.002.922.240,59 – 975.003.759,41 9,68% 2,40%
Αποθεματικό 580.000.000,00 – – 580.000.000,00 0,00% 0,00%
ΣΥΝΟΛΟ ΠΡΩΤΟΓΕΝΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ ΤΠ 52.672.500.000,00 51.676.610.424,91 – 995.889.575,09 100,00% 24,78%
Οι πρωτογενείς δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού (δαπάνες που δεν περιλαμβάνουν τόκους, καθώς και ποσό € 435.079.926,00 ως μέρος της επιχορήγησης νοσηλευτικών ιδρυμάτων για την εξόφληση παλαιών υποχρεώσεων) ανέρχονται στο ποσό των €51.676.610.424,91, αντιπροσωπεύοντας το 36,02% του τακτικού προϋπολογισμού και το 24,78%, του ΑΕΠ. Από τη σύγκριση των πραγματικά εισπραχθέντων τακτικών εσόδων του Τακτικού Προϋπολογισμού με τις πρωτογενείς δαπάνες, διαπιστώνεται η δημιουργία πρωτογενούς ελλείματος, ύψους €2.709 εκατ. ή 1,3% του ΑΕΠ.
Από τη σύνθεση, εξάλλου, των πρωτογενών δαπανών διαπιστώνεται ότι το 76,73% αυτών διατίθεται για πληρωμές μισθών, συντάξεων, ασφάλιση και περίθαλψη. Οι πραγματοποιηθείσες πρωτογενείς δαπάνες είναι μικρότερες από τις προϋπολογισθείσες κατά €995.889.575,09, κυρίως λόγω της μείωσης των λοιπών επιχορηγήσεων κατά €154.876.835,86, β) των δαπανών που αντικρίζονται από πραγματοποιούμενα έσοδα κατά € 401.521.227,70 γ) των αποδιδόμενων πόρων κατά €975.003.759,41 και του αποθεματικού ποσού € 580.000.000 το οποίο είχε προβλεφθεί αλλά δεν κατεβλήθη.
Ειδικότερα, όσον αφορά στις αποδοχές και συντάξεις, οι πραγματοποιθείσες δαπάνες υπερέβησαν τις προϋπολογισθείσες κατά ποσό €344.411.349,35, κυρίως λόγω της αύξησης των συντάξεων που καταβλήθηκαν κατά ποσό €314.354.083,81. Αυξημένες σε σχέση με τις προβλέψεις παρουσιάζονται και οι επιχορηγήσεις σε ασφαλιστικά ταμεία, όπως ήταν αναμενόμενο, λόγω της μείωσης των μισθών και κατ’ επέκταση της μείωσης των εισπραχθέντων ασφαλιστικών εισφορών.
Όσον αφορά στις δαπάνες που αντικρίζονται από πραγματοποιούμενα έσοδα, η απόκλιση σε σχέση με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού, κατά ποσό € 401.521.227,70, οφείλεται, κυρίως: α) στη μειωμένη απόδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω αρνητικής μεταβολής του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος και β) στις μειωμένες επιδοτήσεις γεωργίας.
Γ) Δαπάνες εξυπηρέτησης Δημόσιας Πίστης
Από τις οικονομικές καταστάσεις που προσκομίστηκαν από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους με βάση τα στοιχεία του Υπολόγου Συμψηφισμού, προκύπτει ότι, κατά το οικονομικό έτος 2011, πληρώθηκε για την εξυπηρέτηση του συνολικού Δημόσιου Χρέους (ΚΑΕ 6000) ποσό € 88.640.047.620,89, που αντιπροσωπεύει το 61,79% των πληρωμών του Τακτικού Προϋπολογισμού.
Οι πληρωμές για την εξυπηρέτηση του συνολικού Δημόσιου Χρέους παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με το οικονομικό έτος 2010 κατά €30.507.414.528,68 ή 52,48% και ανέρχονται σε 42,51% του ΑΕΠ, έναντι 25,57% του ΑΕΠ του προηγούμενου οικονομικού έτους, αποκλίνουν δε από τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού κατά €23.159.058.620,89 και κατά ποσοστό 35,37%, έναντι 74,96% του οικονομικού έτους 2010. Διαπιστώνεται, λοιπόν, ποσοστιαία αύξηση, ως προς το ΑΕΠ, ύψους 16,94% και μείωση, ως προς την απόκλιση από τις προβλέψεις, ύψους 39,59%.
Πίνακας 16
Πληρωμές για την εξυπηρέτηση της δημόσιας πίστης (ΚΑΕ 6000)
ΚΑΕ Περιγραφή Προβλέψεις 2011 Πληρωμές 2011 Απόκλιση από προβλέψεις * Πληρωμές 2010 Μεταβολές
2010-2011
6100 Τόκοι Δημοσίου Χρέους 15.700.000.000 17.291.655.685.,42 -1.591.655.685,42 12.977.104.602,75 4.314.551.082,67
6200 Χρεωλύσια Δημοσίου Χρέους 46.130.000.000 62.843.444.897,56 -16.713.444.897,56 42.149.875.473,57 20.693.569.423,99
6300 Δαπάνες Δημοσίου Χρέους 220.000.000 237.700.076,20 -17.700.076,20 245.978.425,77 -8.278.349,57
6400 Πληρωμές υποχρεώσεων του Δημοσίου από αναλαμβανόμενες από αυτό εγγυήσεις υπέρ τρίτων 1.196.000.000 1.442.039.065,73 -246.039.065,73 1.803.017,59 1.440.236.048,14
6500 Τακτοποίηση ακάλυπτων επιταγών και ελλειμμάτων δημοσίων διαχειρίσεων 280.000 766.473,10 -486.473,10 593.292,49 173.180,61
6600 Τακτοποίηση συναλλαγματικών διαφορών και λοιπών υποχρεώσεων 812.000 2.482.595,30 -1.670.595,30 1.014.228,84 1.468.366,46
6700 Χορηγούμενα δάνεια σε ευρώ-συνάλλαγμα 22.000 — 22.000 — —
6800 Τακτοποίηση παλαιών διαχειρίσεων 633.875.000 6.462.359.293,91 -5.828.484.293,91 1.738.936.474,11 4.723.422.819,80
6900 Υποχρεώσεις από προγράμματα εξοπλισμού των ενόπλων δυνάμεων 1.600.000.000 359.599.533,67 1.240.400.466,33 1.017.327.577,09 -657.728.043,42
ΣΥΝΟΛΟ Πληρωμές για την εξυπηρέτηση της δημόσιας πίστης 65.480.989.000 88.640.047.620,89 23.159.058.620,89 58.132.633.092,21 30.507.414.528,68
*Προβλέψεις-πληρωμές
Από τον ανωτέρω πίνακα προκύπτει ότι η υπέρβαση των προβλέψεων του προϋπολογισμού 2011 οφείλεται κυρίως στις πληρωμές χρεωλυσίων και τόκων δημοσίου χρέους, καθώς και στις πληρωμές για τακτοποίηση υποχρεώσεων από παλαιότερες διαχειρίσεις.
Η υπέρβαση των προβλέψεων προϋπολογισμού του κωδικού 6800 ‘Τακτοποίηση παλαιών διαχειρίσεων’ αφορά στην πληρωμή μέσω δανεισμού των κατωτέρων δαπανών: α) εξόφληση των οφειλών των νοσοκομείων προς τους προμηθευτές τους, για τα έτη 2007, 2008 και 2009 ποσού € 4.011.716.630,84 (ΚΑΕ 6811), β) εξόφληση των υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου προς τους απολυμένους του Ομίλου Ολυμπιακής Αεροπορίας, ποσού € 140.300.477,52 και γ) εξόφληση δανείων του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών Α.Ε και ΤΡΑΜ Α.Ε ποσού € 2.097.650.000,00 με την έκδοση συμψηφιστικού χρηματικού εντάλματος σε βάρος του ΚΑΕ 6821’Έξοδα από αναλήψεις χρεών Φορέων Γενικής Κυβέρνησης’.
Η αύξηση των δαπανών για την εξυπηρέτηση της δημόσιας πίστης σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος 2010 αφορά στην αύξηση των πληρωμών για τόκους, χρεωλύσια, δαπάνες τακτοποίησης παλαιών διαχειρίσεων μέσω δανεισμού, καθώς και πληρωμές υποχρεώσεων του Δημοσίου από αναλαμβανόμενες από αυτό εγγυήσεις υπέρ τρίτων.
Οι πληρωμές υποχρεώσεων του Δημοσίου από αναλαμβανόμενες από αυτό εγγυήσεις υπέρ τρίτων (Κ.Α.Ε. 6400), για το οικονομικό έτος 2011, ανήλθαν σε €1.442.039.065,73 και αφορούν σε πληρωμές λόγω κατάπτωσης εγγυήσεων του δημοσίου από δάνεια που ανέλαβαν οι παρακάτω φορείς και κατέστη αδύνατον να εξυπηρετήσουν.
ΔΑΝΕΙΟΛΗΠΤΕΣ ΠΟΣΟ ΚΑΤΑΠΤΩΣΗΣ
(σε ευρώ)
ΟΑΣΑ 271.151.680,39
ΟΣΕ 841.408.383,27
ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ 11.427.093,91
ΤΡΑΜ Α.Ε. 7.998.636,35
ΕΑΒ 153.814.706,52
ΕΑΣ 90.305.615,31
Λοιπές περιπτώσεις 65.932.949,98
ΣΥΝΟΛΟ €1.442.039.065,73
Ειδικότερα, για τόκους το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλε €17.291.655.685,42 που αντιπροσωπεύουν το 12,05% των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού και το 8,29% του ΑΕΠ, έναντι 11,67% των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού και 5,71% του ΑΕΠ του οικονομικού έτους 2010.
Η υπέρβαση των δαπανών για τόκους του δημοσίου χρέους έναντι των προβλέψεων του προϋπολογισμού κατά € 1.591.655.685,42 οφείλεται κυρίως: α) στις πληρωμές του ΚΑΕ 6191 ‘Πληρωμές τόκων συμφωνιών ανταλλαγής κεφαλαίων’ και β) στην πληρωμή τόκων εντόκων γραμματίων καθ’ υπέρβαση των προβλέψεων, λόγω έκδοσης σημαντικού αριθμού εντόκων γραμματίων το οικονομικό έτος 2011 (Πιστωτικά έσοδα εντόκων γραμματίων ΚΑΕ 5131: € 39.016.584.000,00).
Πίνακας 17
Τόκοι Δημοσίου Χρέους
ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΑΠΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ * ΠΟΣΟΣΤΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΕΝΑΝΤΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ**
Τόκοι ομολόγων στην αγορά εσωτερικού
(ΚΑΕ 6111) 12.333.651.000,00 12.198.334.153,33 135.316.846,67 98,90%
Τόκοι ομολόγων στις αγορές εξωτερικού
(ΚΑΕ 6121) 441.729.000,00 499.491.264,80 -57.762.264,80 113,08%
Τόκοι τιτλοποιήσεων εξωτερικού
(ΚΑΕ 6122) 30.000.000,00 29.794.881,01 205.118,99 99,32%
Τόκοι εντόκων γραμματίων
(ΚΑΕ 6131) 300.000.000,00 701.166.213,71 -401.16.213,71 233,72%
Τόκοι εντόκων γραμματίων Ε. Δ. Φυσικοί τίτλοι
(ΚΑΕ 6132) 6.000.000,00 5.704.703,33 295.296,67 95,08%
Τόκοι δανείων
Τράπεζας Ελλάδος
(ΚΑΕ 6151) 99.300.000,00 99.229.465,43 70.534,57 99,93%
Τόκοι λοιπών δανείων εσωτερικού
(ΚΑΕ 6152) 171.537.000,00 88.925.758,72 82.611.241,28 51,84%
Τόκοι ειδικών και διακρατικών δανείων
(ΚΑΕ 6161) 223.918.000,00 293.745.457,40 -69.827.457,40 131,18%
Τόκοι δανείων μηχανισμού στήριξης
(ΚΑΕ 6162) 2.015.178.000,00 2.100.597.437,98 -85.419.437,98 104,24%
Τόκοι λοιπών δανείων εξωτερικού
(ΚΑΕ 6163) 78.687.000,00 231.568.898,17 -152.881.898,17 294,29%
Πληρωμές τόκων συμφωνιών ανταλλαγής κεφαλαίων
(ΚΑΕ 6191) 0 1.043.097.451,54 -1.043.097.451,54 —
ΣΥΝΟΛΟ
(ΚΑΕ 6100) 15.700.000.000,00 17.291.655.685,42 -1.591.655.685,42 + 110,14%
*Προβλέψεις-πληρωμές
Για πληρωμές χρεωλυσίων και εξοφλήσεων δανείων καταβλήθηκαν € 62.843.444.897,56, που αντιπροσωπεύουν το 43,81% των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού και το 30,1% του ΑΕΠ, έναντι 37,89% των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού και 18,54% του Α.Ε.Π. του οικονομικού έτους 2010 (€ 42.149.875.473,57).
Πίνακας 18
Χρεωλύσια Δημοσίου Χρέους
Χρεωλύσια Προβλέψεις Πληρωμές Απόκλιση προβλέψεων Ποσοστό πληρωμών έναντι προβλέψεων
Ομολόγων στην αγορά εσωτερικού (ΚΑΕ 6211) 23.974.859.000,00 25.160.709.252,99
1.185.850.252,99 104,95%
Ομολόγων -Φυσικοί τίτλοι (ΚΑΕ 6218) 0 33.749,08 33.749,08 —
Προαγορά χρεολυσίων ομολόγων εσωτερικού (ΚΑΕ 6219) 0 1.118.096,00 1.118.096,00 —
Ομολόγων στις αγορές εξωτερικού (ΚΑΕ 6221) 1.375.940.000,00 1.392.279.930,96 16.339.930,96 101,19%
Τιτλοποιήσεων εξωτερικού
(ΚΑΕ 6222) 382.488.000,00 382.488.246,00 246,00 100%
Εντόκων γραμματίων Ε.Δ. (ΚΑΕ 6231) 18.000.000.000,00 33.395.427.000,00 15.395.427.000,00 185,53%
Εντόκων γραμματίων Ε.Δ.-Φυσικοί τίτλοι (ΚΑΕ 6232) 17.000.000,00 4.149.669,83 -12.850.330,17 24,41%
Δανείων Τράπεζας Ελλάδος
(ΚΑΕ 6251) 475.000.000,00 472.251.920,87 -3.551.079,13 99,25%
Λοιπών δανείων εσωτερικού
(ΚΑΕ 6252) 419.233.000,00 33.243.464,96 -385.989.535,04 7,93%
Προεξόφληση δανείων εσωτερικού (ΚΑΕ 6259) 0 0,12 0,12 —
Ειδικών και διακρατικών δανείων
(ΚΑΕ 6261) 333.955.000,00 335.007.320,72 1.052.320,7 100,32%
Χρεολύσια δανείων μηχανισμού στήριξης
(ΚΑΕ 6262) 145.657.000,00 0 -145.657.000,00 0%
Λοιπών δανείων εξωτερικού
(ΚΑΕ 6263) 1.005.065.000,00 1.153.160.240,83 148.095.240,83 114,73%
Πληρωμές Χρεολυσίων συμφωνίας ανταλλαγής Ομολόγων (ΚΑΕ 6293) 0 400.000.000 400.000.000,00 —
Πληρωμές χρεολυσίων συμφωνίας ανταλλαγής δανείων
(ΚΑΕ 6294) 0 113.576.005,20 113.576.005,20 —
ΣΥΝΟΛΟ 46.130.000.000,00 62.843.444.897,56 16.713.444.897,56 136,23%
Η υπέρβαση των πληρωμών χρεολυσίων σε σχέση με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού κατά € 16.713.444.897,56 (+36,23%) οφείλεται κυρίως σε πληρωμές χρεολυσίων εντόκων γραμματίων Ε.Δ. (Κ.Α.Ε.6231) που εκδόθηκαν και πληρώθηκαν εντός του οικονομικού έτους 2011.
Για την πληρωμή εξόδων προμηθειών καταβλήθηκαν σε Τράπεζες €237.623.004,04 (ΚΑΕ 6311) έναντι €219.940.000,00 των προβλέψεων του Προϋπολογισμού και € 243.038.134,27 του οικονομικού έτους 2010, παρουσιάζοντας μικρή μείωση κατά 2,23%.
Γ) Δαπάνες Δημοσίων Επενδύσεων
Τα προϋπολογισθέντα έξοδα του Π.Δ.Ε. ανέρχονταν στο ποσό των €8.500.000.000, ενώ στον Απολογισμό οι πραγματικές πληρωμές ανήλθαν σε €6.443.198.117,34, αντιπροσωπεύοντας το 4,3% των εξόδων του Γενικού Κρατικού Προϋπολογισμού και το 3,09% του ΑΕΠ
Σημειώνεται ότι από το σύνολο των δαπανών του Π.Δ.Ε. ποσοστό 27,69% ή €1.784.279.479,43 αφορά σε πληρωμές έργων, τα οποία χρηματοδοτούνται από αμιγώς εθνικούς πόρους, και ποσοστό 72,31% ή €4.658.918.637,91 σε πληρωμές έργων χρηματοδοτούμενων από κοινοτικούς πόρους.
Οι δαπάνες του Π.Δ.Ε. που χρηματοδοτούνται από αμιγώς εθνικούς πόρους αφορούν, κυρίως, κατασκευές έργων και οικονομικές ενισχύσεις επιχειρήσεων για παραγωγικές επενδύσεις βιομηχανίας, ενέργειας και βιοτεχνίας, ενώ οι δαπάνες που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση αφορούν, κυρίως, επιδοτήσεις, οικονομικές ενισχύσεις και συμμετοχή του Δημοσίου στα μετοχικά κεφάλαια, κατασκευές έργων και λοιπές δαπάνες.
Επισημαίνεται ότι λόγω της χρήσης νέων κωδικών εξόδων και εσόδων στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, δεν καθίσταται δυνατή η αναλυτική σύγκριση των προϋπολογισθέντων δαπανών δημοσίων επενδύσεων με τις πραγματοποιθείσες πληρωμές ανά κωδικό Κ.Α.Ε., λόγω της μη αντιστοίχησης παλαιών και νέων κωδικών αριθμών. Επιπλέον, με δεδομένη τη μη δυνατότητα αντιστοίχησης παλαιών και νέων κωδικών δεν δύναται να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για την ορθότητα των διαμορφωμένων πιστώσεων και κατά συνέπεια για την ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Πίνακας 19
Όσον αφορά στα συγχρηματοδοτούμενα από την Ε.Ε. έργα που εντάχθηκαν στο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013 και τους στόχους που είχαν τεθεί στον Προϋπολογισμό 2011 αναφορικά με την απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων, τα αιτήματα πληρωμών και οι απολήψεις από την Ε.Ε. δεν αποκλίνουν σημαντικά από τα προϋπολογισθέντα μεγέθη για το 2011. Σύμφωνα με το πόρισμα της ομάδας ελέγχου που συστάθηκε με την 228/26-4-2012 απόφαση του Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η επίτευξη των στόχων των ανωτέρω μεγεθών οφείλεται στην τροποποίηση του Κανονισμού 1083/2006, καθώς και στη μεταβολή των ποσοστών χρηματοδότησης των αξόνων των Ε.Π. μέχρι 95%, ποσοστό το οποίο εφαρμόστηκε στο σύνολο των δαπανών που δηλώθηκαν στην Ε.Ε. ανά Ε.Π., αυξάνοντας με τον τρόπο αυτό την απορροφητικότητα του ΕΣΠΑ, η οποία σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) ανήλθε σε 31,5%. Επισημαίνεται ότι το συγκεκριμένο ποσοστό απορρόφησης των κοινοτικών κονδυλίων δεν προκύπτει από αιτήματα πληρωμών προς την Ε.Ε. λόγω της υλοποίησης έργων, αλλά λόγω της τεχνητής αύξησης των αιτήσεων πληρωμής με την τροποποίηση του Κανονισμού. Επιπλέον, δεδομένου ότι η συνολική κοινοτική συνδρομή (ύψους 24,319 δις ευρώ) είναι συγκεκριμένη και αμετάβλητη, προκειμένου να ολοκληρωθούν τα ενταγμένα έργα και να απορροφηθούν τα κοινοτικά κονδύλια, θα απαιτηθεί στα επόμενα έτη αύξηση της δημόσιας δαπάνης πέραν της αρχικώς προϋπολογισθείσας. Σε αντίθετη περίπτωση, τα έργα θα απενταχθούν από το Πρόγραμμα, με κίνδυνο επιστροφής της κοινοτικής χρηματοδότησης.
Το μεγαλύτερο ποσοστό απορρόφησης κοινοτικών κονδυλίων παρουσίασε το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ενίσχυση Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας», που πάντως προέρχεται από την απόδοση 1,007 δις ευρώ στα Χρηματοδοτικά Εργαλεία και όχι από την απόδοση κεφαλαίων στους τελικούς αποδέκτες, στους οποίους έχουν καταβληθεί μόνο 8,9 εκατ. ευρώ. Η ομάδα ελέγχου επισήμανε την ύπαρξη υψηλού κινδύνου επιστροφής της κοινοτικής συνδρομής, δεδομένου ότι, με βάση το άρθρο 78 του Κανονισμού 1083/06, θα πρέπει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2015 να έχει καταβληθεί στους αποδέκτες το σύνολο των ποσών που έχει χορηγηθεί στα ταμεία για το σκοπό αυτό.
Στον προϋπολογισμό έτους 2011 τέθηκαν ως σημαντικοί στόχοι και δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανασύνταξη και στον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, στην ψηφιακή σύγκλιση, στην ενίσχυση της προσαρμοστικότητας του ανθρώπινου δυναμικού, στην κατάρτιση ανέργων σε νέους τομείς απασχόλησης, στην προστασία του περιβάλλοντος και στην πράσινη ανάπτυξη. Εντούτοις, τα αντίστοιχα επιχειρησιακά προγράμματα παρουσίασαν ιδιαίτερα χαμηλή απορροφητικότητα, με αποτέλεσμα να μην προκύπτει σημαντική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων για την υλοποίηση των συγκεκριμένων στόχων.
Η απορροφητικότητα των κοινοτικών κονδυλίων και η ωρίμανση των έργων έως το τέλος του 2011 παραμένει ακόμη, τέσσερα έτη πριν από τη λήξη του Προγράμματος, πολύ χαμηλή. Το 38,9% των έργων που εντάχθηκαν στα Επιχειρησιακά Προγράμματα δεν έχουν ακόμα ανατεθεί και δεν έχει υπογραφεί σύμβαση με ανάδοχο προκειμένου να ξεκινήσει η υλοποίηση τους. Οι καθυστερήσεις στην ανάθεση και υλοποίηση των έργων που έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ οφείλονται κυρίως στην έλλειψη ρευστότητας και στην οικονομική αδυναμία των αναδόχων να τα υλοποιήσουν, σε προβλήματα και καθυστερήσεις σε ότι αφορά στην ωρίμανση, σε ελλιπείς μελέτες, καθώς και σε καθυστέρηση που παρατηρείται όσον αφορά στις αδειοδοτήσεις από τις αρμόδιες Υπηρεσίες (αρχαιολογικές και περιβαλλοντολογικές άδειες).
Επιπλέον, για ορισμένα έργα απαιτείται χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους για δαπάνες οι οποίες δεν θεωρούνται επιλέξιμες στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ. Ενδεικτικά αναφέρουμε ως μη επιλέξιμες δαπάνες τις απαλλοτριώσεις. καθώς και τον ΦΠΑ, ο οποίος αυξήθηκε σε 23%, με αποτέλεσμα να αυξηθεί και η απαίτηση για ίδια δημόσια χρηματοδότηση. Το γεγονός ότι οι πιστώσεις του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μειώνονται στα πλαίσια της ευρύτερης περιστολής των δημοσίων δαπανών ενδέχεται, κατά συνέπεια, να οδηγήσει σε μη ολοκλήρωση έργων τα οποία έχουν ενταχθεί στο ΕΣΠΑ.
Μέχρι 31.12.2011 υποβλήθηκαν αιτήσεις επιβεβαίωσης χρηματοδοτικής συνδρομής για 16 μεγάλα έργα. Το 36,9% των έργων αυτών αποτελούν έργα – γέφυρα, τα οποία σύμφωνα με τον κανονισμό της Ε.Ε. θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί εντός της προγραμματικής περιόδου ΕΣΠΑ 2007-2013. Σε αντίθετη περίπτωση, ενδέχεται να μην υπάρξει δυνατότητα υλοποίησης τους με χρηματοδότηση επόμενης περιόδου και να απαιτηθεί από την Ε.Ε. η επιστροφή του συνόλου της χρηματοδότησης. Η απορροφητικότητα των κοινοτικών κονδυλίων όσον αφορά στα μεγάλα έργα είναι 13% και όσον αφορά στα έργα-γέφυρα 10%. Η ενδελεχής επισκόπηση του φυσικού αντικειμένου των μεγάλων έργων, για τα οποία υποβλήθηκε αίτηση επιβεβαίωσης χρηματοδοτικής συνδρομής, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι τα αμιγώς νέα έργα που υποβλήθηκαν στα πλαίσια της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου (ΕΣΠΑ 2007-2013) είναι σχετικά περιορισμένα.
Η αναθεώρηση της δομής των επιχειρησιακών προγραμμάτων, η οποία είχε προβλεφθεί στον Προϋπολογισμό του 2011, δεν υλοποιήθηκε. Είναι εντούτοις απαραίτητη και επιτακτική, προκειμένου να επιτευχθεί αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη διαχείριση των υφιστάμενων πόρων, δεδομένης της αύξησης της χορηγηθείσας προκαταβολής της κοινοτικής συνδρομής προς την Ελλάδα, καθώς και της υπέρβασης της εγκεκριμένης χρηματοδότησης σε ορισμένα επιχειρησιακά προγράμματα (overbooking).
Δ. Επισημάνσεις επί του Κρατικού Απολογισμού
Πίνακας 20
Κρατικός Προϋπολογισμός (σε εκ. ευρώ)
Τακτικός Προϋπολογισμός 2011
1. Καθαρά Έσοδα 51.490
2. Δαπάνες Τ.Π. 71.442
α. Τόκοι 17.529
β. Πρωτογενείς Δαπάνες 51.677
γ. Εξόφληση παλαιών υποχρεώσεων νοσοκομείων 435
δ. Εξοπλιστικά προγράμματα 359
ε. Καταπτώσεις Εγγυήσεων 1.442
3. Έλλειμμα Τ.Π. 19.952
Π.Δ.Ε.
4. Έσοδα 3.773
5. Δαπάνες 6.443
6. Έλλειμμα ΠΔΕ 2.670
Έλλειμμα Κεντρικής Κυβέρνησης 22.622
%ΑΕΠ 10,85%
ΑΕΠ 208.532
Το έλλειμμα της Κεντρικής Κυβέρνησης ανέρχεται σε 10,85% του ΑΕΠ έναντι πρόβλεψης μείωσής του στο 9,20% του ΑΕΠ (βλ. εισηγητική έκθεση κρατικού προϋπολογισμού 2010, σελ. 64). Διαπιστώνεται ότι το έλλειμμα της Κεντρικής Κυβέρνησης προέρχεται σε ποσοστό 67,27% από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και σε ποσοστό 32,73% από τον Π.Δ.Ε. Το έλλειμμα του Τακτικού Προϋπολογισμού αποτελεί το 16,49% των δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού και το έλλειμμα του Π.Δ.Ε. αποτελεί το 62,56% των δαπανών των δημοσίων επενδύσεων, δηλαδή, η Κεντρική Κυβέρνηση καλύπτει με δανεισμό το 16,49% των τρεχουσών δαπανών της και το 62,56% των δημοσίων επενδύσεων, έναντι 30% και 78%, αντιστοίχως, του προηγούμενου οικονομικού έτους.
ΙΙΙ. Επί του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) του Κράτους της 31ης .12.2011
Με το άρθρο 76Α του ν. 2362/1995, όπως προστέθηκε με το άρθρο 44 του ν. 3871/2010), καθιερώθηκε η διπλογραφική λογιστική της τροποποιημένης ταμειακής βάσης ως το λογιστικό σύστημα της Κεντρικής Διοίκησης. Με το π.δ. 15/2011 (ΦΕΚ 30 Α΄), το οποίο εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του ανωτέρω άρθρου, καθορίζονται οι βασικές λογιστικές αρχές που το διέπουν, το σύστημα της λογιστικής καταγραφής, οι επί μέρους λογαριασμοί, η περίοδος τακτοποιητέων λογιστικών εγγραφών, τα τηρούμενα βιβλία, ο τρόπος τή¬ρησης αυτών και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια.
1. Ενεργητικό
I. Μη κυκλοφορούν ενεργητικό
Στο μη κυκλοφορούν ενεργητικό περιλαμβάνονται οι κατηγορίες εξοπλισμός, ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση, συμμετοχές και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις, καθώς και δαπάνες πολυετούς απόσβεσης.
Πίνακας 21
Εξοπλισμός – Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση
Εξοπλισμός Έτος Μεταβολή
2011 2010
Μηχανήματα- Τεχνικές εγκαταστάσεις- λοιπός μηχανισμός 3.998.665,55 0,00 3.998.665,55
Μεταφορικά μέσα 102.013,38 0,00 102.013,38
Έπιπλα και λοιπός εξοπλισμός 10.640.638,93 0,00 10.640.638,93
Πάγια Ενόπλων Δυνάμεων 9.811.711,35 0,00 9.811.711,35
Σύνολο 24.553.029,21 0,00 24.553.029,21
Ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση 136.035.319,42 0,00 136.035.319,42
Από τον παραπάνω πίνακα, καθώς και από τα αναφερόμενα στις σημειώσεις 19 και 21 του προσαρτήματος των λογιστικών καταστάσεων, προκύπτει ότι δεν πραγματοποιήθηκε καταγραφή των παγίων, τα οποία αποκτήθηκαν μετά την εφαρμογή του π.δ/τος 15/2011. Επισημαίνεται ότι η δημιουργία μητρώου παγίων και η πλήρης καταγραφή τους μετά την έναρξη ισχύος του προαναφερθέντος π.δ/τος είναι απαραίτητη προϋπόθεση της λειτουργίας του συστήματος λογιστικής καταγραφής για την εφαρμογή της Διπλογραφικής Λογιστικής της Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης, καθώς σε αντίθετη περίπτωση παραβιάζεται η αρχή της πλήρους γνωστοποίησης, σύμφωνα με την οποία οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις πρέπει να καταρτίζονται κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η πλήρης και κατανοητή παρουσίαση όλων των σημαντικών πληροφοριών που αναφέρονται στις οικονομικές υποθέσεις της Κεντρικής Διοίκησης. Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις πρέπει να είναι πλήρεις, με την έννοια ότι όλες οι πληροφορίες που παρουσιάζονται είναι απαραίτητες για μια δημοσιονομικά ορθή παρουσίαση.
Πρέπει να τονισθεί ότι στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης (Ισολογισμός) δεν περιλαμβάνονται οι αποσβέσεις των πάγιων περιουσιακών στοιχειών, καθώς σύμφωνα με την παρ. 9.1.6.1 του Κεφ. 9 του π.δ/τος 15/2011 στη ΔΛΤΤΒ δεν πραγματοποιούνται αποσβέσεις των πάγιων περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού, πλην των αποσβέσεων των εξόδων πολυετούς απόσβεσης. Ωστόσο, πέραν του ότι η διενέργεια αποσβέσεων συμβάλλει ουσιαστικά στην ορθότερη απεικόνιση της χρηματοοικονομικής θέσης της Κεντρικής Διοίκησης, καθώς αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Λογιστικής, από τις λοιπές διατάξεις του ίδιου π.δ/τος και ιδίως εκείνες των παρ. 9.1.6.2 και 9.1.18 και επ. του Κεφ. 9, προκύπτει με σαφήνεια ότι η διενέργεια αποσβέσεων αφορά άπαντα τα πάγια στοιχεία του ενεργητικού και ουδόλως περιορίζεται στα έξοδα πολυετούς απόσβεσης.
Πίνακας 22
Συμμετοχές και μακροπρόθεσμες απαιτήσεις
Είδος Έτη Μεταβολή Ποσοστό
2011 2010
Μετοχές εταιριών εισηγμένων στο χρηματιστήριο (εσωτερικού) 3.056.018.286,48 5.494.244.363,20 (2.438.226.076,72) -44,38%
Συμμετοχή σε λοιπές επιχειρήσεις εσωτερικού 16.753.589.404,00 18.717.691.532,41 (1.964.102.128,41) -10,49%
Συμμετοχή σε λοιπές επιχειρήσεις εξωτερικού 8.308,89 44.908,89 (36.600,00) -81,50%
Λοιπές συμμετοχές 4.473.584.999,80 3.768.585.000,00 704.999.999,80 18,71%
Συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς 378.021.301,87 361.659.953,14 16.361.348,73 4,52%
Συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς από δάνεια μη εξυπηρετούμενα 1.307.330.686,56 954.404.291,69 352.926.394,87 36,98%
Απαιτήσεις από δάνεια σε Αλβανία 13.452.677,91 13.452.677,91 0,00 0,00%
Απαιτήσεις από δάνεια σε Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών 21.387.063,34 21.387.063,34 0,00 0,00%
Υποχρεώσεις από συμμετοχές σε οργανισμούς εξωτερικού (2.657.422.670,97) (2.177.458.111,62) (479.964.559,35) 22,04%
Λογαριασμός αναπροσαρμογής υποχρεώσεων από συμμετοχές 191.540.172,43 223.178.901,40 (31.638.728,97) -14,18%
Οφειλές για απόκτηση τίτλων πάγιας επένδυσης 47.101.980,92 47.101.980,92 0,00 0,00%
Σύνολο 23.584.612.211,23 27.424.292.561,28 (3.839.680.350,05) 14,00%
Από τον παραπάνω πίνακα προκύπτει μια σημαντική μείωση της τάξης του 44,38% της τρέχουσας κεφαλαιοποίησης των εταιριών, οι οποίες είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, λόγω της αρνητικών αποδόσεων που σημειώθηκαν σε αυτό κατά την υπό εξέταση περίοδο ως αποτέλεσμα της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας. Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το π.δ. 15/2011, η αποτίμηση των εισηγμένων στο χρηματιστήριο εταιριών γίνεται βάσει της χρηματιστηριακής τιμής της τελευταίας συνεδρίασης του έτους. Επιπλέον, εξαιτίας της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, παρατηρείται μείωση της τάξης του 10,49% και στην καθαρή θέση (λογιστική αξία) των 84 εταιριών στις οποίες συμμετέχει το Ελληνικό Δημόσιο, οι μετοχές των οποίων δεν είναι εισηγμένες στη χρηματιστηριακή αγορά. Τέλος, στις λοιπές συμμετοχές περιλαμβάνεται και η συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου σε πιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής, μέσω της ανάληψης προνομιούχων μετοχών για την ενίσχυση της κεφαλαιακής τους επάρκειας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 του ν. 3723/2008. Σημειώνεται ότι, οι αναφερόμενες μετοχές παρέχουν δικαίωμα σταθερής απόδοσης 10% κατ’ έτος επί του κεφαλαίου συμμετοχής.
Στις μακροπρόθεσμες απαιτήσεις περιλαμβάνεται υπόλοιπο δανείου στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών και στο Αλβανικό Δημόσιο, ύψους €21.387.063,34 και €13.452.677,91, αντίστοιχα.
Πίνακας 23
Δαπάνες πολυετούς απόσβεσης
Είδος Υπόλοιπα Απογραφής Χρεώσεις χρήσεις Πιστώσεις χρήσης Υπόλοιπο 31.12.2011
Διαφορές έκδοσης και εξόφλησης ομολόγων υπό το άρτιο 1.861.653.843,27 116.900.303,97 -108.174.826,90 1.870.379.320,34
Αποσβεσμένες διαφορές έκδοσης υπό το άρτιο -596.844.668,63 107.826.964,27 -181.812.590,94 -670.830.295,30
Αναπόσβεστο υπόλοιπο 1.264.809.174,64 1.199.549.025,04
Στον παραπάνω πίνακα εμφανίζεται η κίνηση των λογαριασμών με τους οποίους υπολογίζεται το αναπόσβεστο υπόλοιπο ομολόγων που εκδόθηκαν και εξοφλούνται υπό το άρτιο, σύμφωνα με την παρ. 9.1.6.1 του Κεφ. 9 του π.δ. 15/2011, με επιβάρυνση των εξόδων χρήσης.
ΙΙ. Κυκλοφορούν ενεργητικό
Στο κυκλοφορούν ενεργητικό του ισολογισμού περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις και τα χρηματικά διαθέσιμα υπό τον τίτλο «χρεώστες», «προκαταβολές» και «διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα». Ειδικότερα, στις βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις περιλαμβάνονται τα χρεόγραφα και τα διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης. Ως βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις θεωρούνται εκείνες που, κατά το κλείσιμο της κατάστασης χρηματοοικονομικής θέσης, είναι εισπρακτέες μέσα σε ένα έτος από την ημερομηνία σύνταξης του ισολογισμού. Τα διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης περιλαμβάνουν τους λογαριασμούς που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος, τους λογαριασμούς σε τρίτες τράπεζες, τα μετρητά των ΔΟΥ και τα εκτός προϋπολογισμού κονδύλια, τα οποία, όμως, σε επόμενο έτος θα μεταφερθούν στον προϋπολογισμό.
Πίνακας 24
Χρεώστες
Στον παραπάνω πίνακα εμφανίζονται τα υπόλοιπα των λογαριασμών υπό την κατηγορία «χρεώστες» και αφορούν υπόλοιπα κυρίως απαιτήσεων της Κεντρικής Διοίκησης. Ειδικότερα στην αναφερόμενη κατηγορία υπάγονται οι «απαιτήσεις χρήσης» και οι «απαιτήσεις προηγούμενων χρήσεων», στις οποίες περιλαμβάνονται τα βεβαιωθέντα και μη εισπραχθέντα έσοδα κατά τη διάρκεια της τρέχουσας χρήσης και των προηγούμενων χρήσεων, αντίστοιχα. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των απαιτήσεων αφορά σε πρόστιμα και χρηματικές ποινές που επιβάλλονται από διοικητικές ή δικαστικές αρχές.
Στην ανωτέρω κατηγορία, δεν περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις των Τελωνειακών εισπράξεων, οι οποίες παρακολουθούνται στους λογαριασμούς τάξεως, σύμφωνα με το π.δ. 15/2011. Τούτο, όμως, δε συνάδει με την ορθή λογιστική απεικόνιση, καθώς οι λογαριασμοί τάξεως είναι λογαριασμοί οι οποίοι παρέχουν πληροφορίες, χρήσιμα στατιστικά στοιχεία και γεγονότα που δημιουργούν νομικές δεσμεύσεις, χωρίς ωστόσο να επιφέρουν άμεση ποσοτική μεταβολή στα περιουσιακά στοιχεία, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα από κοινού λειτουργίας τους με τους λογαριασμούς ουσίας της Γενικής Λογιστικής. Η καταγραφή των απαιτήσεων των Τελωνειακών εισπράξεων στις απαιτήσεις της Κεντρικής Διοίκησης αποτελεί λογιστική υποχρέωση, έτσι ώστε να εμφανίζεται στον Ισολογισμό μια όσο το δυνατό ορθή εκτίμηση για την είσπραξη τους μέσω των απαραίτητων πολιτικών.
Επιπλέον, από τα υπόλοιπα των λογαριασμών υπό την κατηγορία «χρεώστες», τα οποία αφορούν κυρίως υπόλοιπα απαιτήσεων της Κεντρικής Διοίκησης, θα πρέπει να προσδιοριστούν οι επισφαλείς, ως προς την είσπραξή τους, απαιτήσεις. Στην κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης οικονομικού έτους 2011 δεν προσδιορίζεται το ύψος των επισφαλών απαιτήσεων, καθώς η αναφερόμενη στην παρ. 3.4.2 του Κεφ. 1 του π.δ. 15/2011 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, βάσει της οποίας θα προσδιοριστεί ο ακριβής τρόπος υπολογισμού των επισφαλών απαιτήσεων, δεν έχει ακόμη εκδοθεί. Ο σχηματισμός των ανωτέρω προβλέψεων, ωστόσο, αποτελεί ουσιώδη λογιστική υποχρέωση, έτσι ώστε να εμφανίζεται στον Ισολογισμό μια όσο το δυνατόν ακριβής εκτίμηση για τις ρευστοποιήσιμες απαιτήσεις, καθώς σε αντίθετη περίπτωση παραβιάζεται η αρχή της συντηρητικότητας, σύμφωνα με την οποία τόσο ο Ισολογισμός όσο και τα Αποτελέσματα χρήσης της Κεντρικής Διοίκησης θα πρέπει να εμφανίζονται με τους πιο συντηρητικούς υπολογισμούς, με γνώμονα την ακριβή και αξιόπιστη ενημέρωση των πολιτών και των εκλεγμένων αντιπροσώπων τους (παρ. 1.8 Κεφ. 1 του π.δ. 15/2011).
Αναφορικά με τους υπόλοιπους λογαριασμούς της κατηγορίας υπό τον τίτλο «χρεώστες», οι οποίοι παρουσιάζουν ατακτοποίητα υπόλοιπα επί σειρά ετών, θα πρέπει άμεσα να τακτοποιηθούν, προκειμένου ο Ισολογισμός να παρουσιάζει ορθή, αξιόπιστη και σαφή εικόνα της χρηματοοικονομικής θέσης της Κεντρικής Διοίκησης.
Πίνακας 26
Προκαταβολές
Στον παραπάνω πίνακα εμφανίζονται τα χρηματικά ποσά που έχουν τεθεί στη διάθεση δημοσίων υπηρεσιών με τη μορφή προκαταβολών για άμεση πληρωμή δαπανών του Προϋπολογισμού.
Ειδικότερα, ο λογαριασμός προκαταβολές – αντίτιμα αφορά σε πληρωμές οι οποίες διενεργήθηκαν μέσω ΔΟΥ και δεν τακτοποιήθηκαν με την έκδοση των σχετικών συμψηφιστικών χρηματικών ενταλμάτων. Ο αναφερόμενος λογαριασμός δεν παρουσιάζει μεταβολή, υποδηλώνοντας ότι τα ατακτοποίητα υπόλοιπα τα οποία προήλθαν από την απογραφή και αφορούν παλαιότερες χρήσεις, με τη λήξη του οικονομικού έτους δεν παρουσιάστηκαν στα έξοδα χρήσης και στον Απολογισμό οικονομικού έτους 2011.
Ο λογαριασμός «επιστροφές λογαριασμών προς απόδοση φυσικών προσώπων του Π.Δ.Ε.» ύψους €98.368.718,50 αφορά σε επιστροφές από αδιάθετα κονδύλια του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων, τα οποία θα έπρεπε να είχαν εμφανιστεί, τουλάχιστον ως προς το ποσό το οποίο προέρχεται από την απογραφή, στα έσοδα χρήσης και στον Απολογισμό οικονομικού έτους 2011.
Ο λογαριασμός «Λογαριασμοί προς απόδοση» παρουσιάζει μεγάλη μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος, εξαιτίας εκταμίευσης ποσών που πραγματοποιήθηκαν με τη διαδικασία έκδοσης χρηματικών ενταλμάτων προπληρωμής (ΧΕΠ), για τα οποία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η προβλεπόμενη, από τις διατάξεις του άρθρου 31 του ν. 3871/2010, το οποίο αντικατέστησε το άρθρο 41 του ν. 2362/1995, απόδοση λογαριασμού και έκδοση του προβλεπόμενου παραστατικού τακτοποίησης, προκειμένου αυτές να λογιστικοποιηθούν σύμφωνα με τα οριζόμενα στο π.δ. 15/2011. Επισημαίνεται ότι η τακτοποίηση των ανωτέρω ποσών θα πραγματοποιηθεί κατά τα επόμενα οικονομικά έτη, σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 97/2011, το οποίο εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του ανωτέρω άρθρου 31 του ν. 3871/2010.
Τα διαθέσιμα και τα ταμειακά ισοδύναμα του Κεντρικής Διοίκησης παρουσιάζονται στους παρακάτω πίνακες.
Πίνακας 27
Χρηματικά Διαθέσιμα
Το πιστωτικό υπόλοιπο εμφανίζεται στους λογαριασμούς του παθητικού υπό την κατηγορία «βραχυπρόθεσμα δάνεια». Το αναφερόμενο υπόλοιπο προκύπτει από το γεγονός της μη λογιστικής απεικόνισης των υπολοίπων όλων των λογαριασμών που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος (σχετική και η παρατήρηση στις σελ. 37 και 38 του Προσαρτήματος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων). Τούτο έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη βασική λογιστική αρχή της πλήρους γνωστοποίησης, όπως αυτή προσδιορίζεται στο π.δ. 15/2011.
Περαιτέρω, από τα στοιχεία που παρατίθενται στον παραπάνω πίνακα παρουσιάζεται μια σημαντικά αρνητική μεταβολή στους λογαριασμούς της κατηγορίας «ταμειακά διαθέσιμα» και «καταθέσεις προθεσμίας στις εμπορικές τράπεζες», γεγονός το οποίο υποδηλώνει τη μείωση των διαθεσίμων του Ελληνικού Δημοσίου κατά την 31.12.2011.
Στις σελίδες 39 και 40 του Προσαρτήματος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων, αλλά και από τη συσχέτιση των λογαριασμών 38.03.00.000 «Τράπεζα Ελλάδος- Συγκέντρωση Εισπράξεων και Πληρωμών» και 200 «Ελληνικό Δημόσιο Τράπεζα Ελλάδος- Συγκέντρωση Εισπράξεων και Πληρωμών», προκύπτει μια σημαντική διαφορά, η οποία ανέρχονταν κατά την 31.12.2011 στο ύψος των €1.481.180.290,51. Για την απόκλιση αυτή κρίνεται ότι δεν έχουν δοθεί οι απαραίτητες διευκρινίσεις, λόγω έλλειψης όλων των απαραίτητων δεδομένων, καθώς παρατηρείται μια αύξηση σε σχέση με την απογραφή κατά την 31.12.2010. Για το λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητη η διενέργεια ελέγχου, προκειμένου να προσδιοριστούν τα όποια λογιστικά και διοικητικά σφάλματα και να γίνουν οι σχετικές λογιστικές διορθώσεις στην επόμενη χρήση, προκειμένου να εμφανίζεται μια ορθή και αξιόπιστη εικόνα της χρηματοοικονομικής θέσης της Κεντρικής Διοίκησης και οι λογιστικές καταστάσεις να είναι σύμφωνες με τις βασικές αρχές που διέπουν τη Λογιστική της Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης.
2. Υποχρεώσεις (Παθητικό)
Ι. Μακροπρόθεσμες Υποχρεώσεις
Οι μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις από δανεισμό διακρίνονται, ανάλογα με το χρόνο λήξης τους, σε μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες. Μακροπρόθεσμες υποχρεώσεις είναι εκείνες για τις οποίες η προθεσμία εξοφλήσεώς τους λήγει μετά το τέλος της χρήσης που ακολουθεί την κλειόμενη χρήση. Οι υπόλοιπες υποχρεώσεις, δηλαδή εκείνες για τις οποίες η προθεσμία εξόφλησής τους λήγει ως το τέλος της χρήσης που ακολουθεί, θεωρούνται βραχυπρόθεσμες.
Πίνακας 28
Βραχυπρόθεσμος και μακροπρόθεσμος δανεισμός (Δημόσιο Χρέος)
Το ύψος του χρέους της Κεντρικής Κυβέρνησης, κατά την 31.12.2011, ανέρχεται σε € 367.948.207.034,84 ή 176,46% του ΑΕΠ, έναντι €340.286.201.897,54 ή 147,70% του Α.Ε.Π. το 2010. Διαπιστώνεται, επομένως, αύξηση του ονομαστικού κεφαλαίου του Δημοσίου Χρέους σε απόλυτους αριθμούς κατά € 27.662.005.137,30 ή 8,13% και, ως ποσοστό του Α.Ε.Π., κατά 26,76%.
Η αύξηση του δημοσίου χρέους κατά το οικονομικό έτος 2011 οφείλεται κυρίως: α) στην κάλυψη του ελλείμματος της Κεντρικής Κυβέρνησης β) στην ανάληψη χρεών φορέων γενικής κυβέρνησης (ΟΑΣΑ, ΤΡΑΜ Α.Ε.) και γ) στην εξόφληση υποχρεώσεων παλαιοτέρων ετών (Προμηθευτές νοσοκομείων, Ολυμπιακή Αεροπορία).
Από τον κατωτέρω πίνακα προκύπτει ότι η ονομαστική αύξηση του δημοσίου χρέους σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη μείωση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος έχει ως αποτέλεσμα την διαχρονική επιδείνωση της σχέσης δανεισμού / Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος.
Πίνακας 29
Δημόσιο Χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ
2008 2009 2010 2011
Δημόσιο Χρέος* 262.308 298.840 340.286 367.980*
ΑΕΠ* 232.920 231.642 227.318 208.532
Δημ.Χρέος/Α.Ε.Π 112,62% 129,01% 149,70% 176,46%
Ποσά σε εκ.ευρώ
* Σχετική Παρατήρηση σελ.72 του παρόντος
Πίνακας 30
Δημόσιο Χρέος
ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΔΑΝΕΙΟΥ
2010
2011 ΠΟΣΟΣΤΙΑΙΕΣ
ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ ΠΟΣΟΣΤΟ ΕΠΙ ΤΟΥ ΑΕΠ
Δάνεια μηχανισμού στήριξης 31.824.745.140,20 73.210.358.287,25 +130,04 % 19,90% 35,11%
Οφειλές Τραπέζης Ελλάδος 6.139.221.849,28 5.667.023.071,42 -7,69% 1,54% 2,72%
Ειδικά και διακρατικά δάνεια εξωτερικού 6.406.421.193,80 7.257.456.369,28 +13,28% 1,97% 3,48%
Έντοκα Γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου Ν.Δ.3745/1957 127.322.523,84 123.172.854,00 -3,26% 0,03% 0,06%
Έντοκα Γραμμάτια Ελληνικού Δημοσίου Ιδιωτικού τομέα 9.314.301.000,00 14.935.458.000,00 +60,35% 4,06% 7,16%
Δάνεια και οφειλές σε χρυσό 14.711.110,99 16.969.185,22 +15,35% 0,00% 0,01%
Λοιπά δάνεια εξωτερικού 6.921.429.364,88 6.156.668.450,50 -11,05% +1,67% 2,95%
Λοιπά δάνεια εσωτερικού 3.235.474.767,34 836.710.000,00 -74,14% 0,23% 0,40%
Ομόλογα στην αγορά εσωτερικού 256.452.630.795,99 240.940.370.124,22 -6,05% 65,48% 115,54%
Τιτλοποιήσεις εξωτερικού 695.118.958,00 312.630.712,00 -55,02% 0,08% 0,15%
Ομόλογα στην αγορά εξωτερικού 19.154.825.193,22 18.521.184.861.861,95 -3,31% 5,03% 8,88%
ΣΥΝΟΛΟ 340.286.201.897,54 367.978.001.915,84* +8,14% 100,00% 176,46%
*Σχετική Παρατήρηση σελ. 72 του παρόντος
Σημειώνεται ότι από την αντιπαραβολή του δημοσίου χρέους, όπως αυτό καταγράφεται στον επίσημο Ισολογισμό (€ 367.948.207.034,84), και εκείνου που παρουσιάζεται στον αναλυτικό ανά δάνειο πίνακα του παραρτήματος του ισολογισμού (€367.978.001.915,84), το οποίο αποτελεί το ορθό υπόλοιπο δημοσίου χρέους (βλ. σχετική παρατήρηση σε. 72 του παρόντος), παρατηρείται διαφορά ύψους €29.941.149,07 (αντί του εσφαλμένου ποσού €29.941.149,07 το οποίο αναγράφεται στην παρατήρηση 30 σελ.36 του Προσαρτήματος).
Κατά το οικονομικό έτος 2011, η διάρθρωση του δημοσίου χρέους ανά κατηγορία δανείων παρουσίασε διαφοροποιήσεις, καθώς η κατηγορία ‘Δάνεια μηχανισμού στήριξης’ παρουσίασε σημαντική αύξηση κατά € 41.385.613.147,05 (+130,4%) λόγω: α) της σύναψης δανείων συνολικού ποσού € 31.900.000.000 ως μέρος του δανείου € 80.000.000.000,00 μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και β) της αύξησης του υπολοίπου των δανείων μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου σε € 9.485.613.147,05.
Η κατηγορία δημοσίου χρέους «Ομόλογα στην αγορά εσωτερικού», παρά τη μείωση που παρουσίασε το οικονομικό έτος 2011 κατά € 15.512.260.671,77 (-6,05%), συνεχίζει να αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό του δημοσίου χρέους (65,48%).
Σημειώνεται ότι στη κατηγορία αυτή το 2011 εκδόθηκαν νέα ομόλογα ύψους €3.202.231.302,31 και συνολικού υπολοίπου κατά την 31.12.2011 €2.924.813.040,6, με όμοιους όρους των σε αντικατάσταση αναληφθέντων από το Ελληνικό δημόσιο δανείων που εντάχθηκαν στο δημόσιο χρέος το 2010 στην κατηγορία «Λοιπά δάνεια εσωτερικού» και αφορούσαν στις ανεξόφλητες υποχρεώσεις του Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε. και του ΕΛΓΑ προς τα Πιστωτικά Ιδρύματα Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος και Τράπεζα Πειραιώς.
Για πρώτη φορά εντάχθηκαν στο χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης στις κατηγορίες που αναφέρονται κατωτέρω, δάνεια του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Α.Ε και της ΤΡΑΜ Α.Ε. συνολικού ποσού € 2.097.650.000,00.
Αναλυτικότερα το Ελληνικό Δημόσιο ανέλαβε την αποπληρωμή του ανεξόφλητου υπολοίπου των συμβάσεων δανειοδότησης όπως ακριβώς παρουσιάζονται στον παρακάτω πίνακα:
Τράπεζα Δανειζόμενος Φορέας Κατηγορία δημοσίου χρέους Υπόλοιπο
DEPFA BANK PLC ΟΑΣΑ Α.Ε Λοιπά Δάνεια εξωτερικού € 340.000.000
ΠΕΙΡΑΙΩΣ,
KOMMUNAL KREDIT ΟΑΣΑ Α.Ε. Ομόλογα στην αγορά εσωτερικού € 320.000.000
DEXIA BANK, DZ BANK, ABN AMRO BANK N.V Ο.Α.Σ.Α Α.Ε Ομόλογα στην αγορά Εξωτερικού € 600.940.000
ΕΘΝΙΚΗ, ΑΓΡΟΤΙΚΗ, ΕΜΠΟΡΙΚΗ, ALPHA, EUROBANK, DEXIA Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε Λοιπά δάνεια εσωτερικού € 699.510.000
ΕΘΝΙΚΗ , ΑΓΡΟΤΙΚΗ, ALPHA BANK ΤΡΑΜ Α.Ε. Λοιπά δάνεια εσωτερικού € 137.200.000
ΣΥΝΟΛΟ € 2.097.650.000
Η κατηγορία ‘Λοιπά δάνεια εξωτερικού’ περιλαμβάνει το ανεξόφλητο υπόλοιπο δανειακών συμβάσεων του Δήμου Ζωγράφου συνολικού ύψους €36.300.000,00 και του Δήμου Αχαρνών συνολικού ύψους € 8.937.000,00 που εντάχθηκαν για πρώτη φορά κατά το οικονομικό έτος 2011 στο δημόσιο χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης.
Ειδικότερα σύμφωνα με τις σχετικές κοινές υπουργικές αποφάσεις που αναφέρονται παρακάτω τα ποσά που καταβάλλονται για την εξυπηρέτηση των εν λόγω δανείων καθώς και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν καταβληθεί μέχρι τώρα από το Υπουργείο Οικονομικών, θα παρακρατούνται από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους που αναλογούν στους ανωτέρω δήμους.
Τράπεζα Ανεξόφλητο υπόλοιπο 31.12.11 Δανειζόμενος φορέας Απόφαση ανάληψης Κατηγορία δανείων
KA FINANZ AG. € 19.400.000 Δήμος Ζωγράφου 2/66262/19.9.11 Λοιπά δάνεια εξωτερικού
KA FINANZ AG € 5.600.000 Δήμος Ζωγράφου 2/72925/31.1.11 Λοιπά δάνεια εξωτερικού
Goldman Sachs Credit Partners L.P και KA FINANZ AG € 11.300.000
Δήμος Αχαρνών 2/74099/31.10.11 Λοιπά δάνεια εξωτερικού
Goldman Sachs Credit Partners L.P και KA FINANZ AG € 6.900.000 Δήμος Αχαρνών 2/67710/31.10.11 Λοιπά δάνεια εξωτερικού
Goldman Sachs Credit Partners L.P και KA FINANZ AG € 2.037.000 Δήμος Αχαρνών 2/74097/31.10.11 Λοιπά δάνεια εξωτερικού
ΣΥΝΟΛΟ € 45.237.000
Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την έκθεση επιθεώρησης ελέγχου Αριθμός 104/Α/2012 του Σώματος Επιθεωρητών Δημόσιας Διοίκησης και το σχετικό αρ.πρωτ.23381/2.5.2011/6242/4-5-2011 έγγραφο της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς το Δήμο Ζωγράφου, οι αναφερόμενες δανειακές συμβάσεις του Δήμου Ζωγράφου δεν υποβλήθηκαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο για προσυμβατικό έλεγχο, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 8 παρ.1 του ν.2741/1999 (ΦΕΚ-Α΄,242), όπως ισχύει. Επομένως, η μη υποβολή του σχεδίου των δανειακών συμβάσεων στο Ελεγκτικό Συνέδριο συνεπάγεται την ακυρότητα αυτών.
ΙΙ. Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
Στις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις συγκαταλέγονται εκείνες για τις οποίες η προθεσμία εξόφλησής τους λήγει μέχρι το τέλος της επόμενης χρήσης. Στις αναφερόμενες υποχρεώσεις του Ισολογισμού συγκαταλέγονται οι κατηγορίες υπό τον τίτλο «χρεώστες», «βραχυπρόθεσμα δάνεια», βραχυπρόθεσμο τμήμα μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων» καθώς και «προβλέψεις».
Πίνακας 31
Πιστωτές
Στην κατηγορία υπό τον τίτλο «πιστωτές» παρατίθενται οι υποχρεώσεις της Κεντρικής Διοίκησης οι οποίες δεν υπάγονται σε οποιαδήποτε κατηγορία των υποχρεώσεων που παρακολουθούνται στους υπόλοιπους πρωτοβάθμιους λογαριασμούς της ομάδας 5. Από την ανωτέρω κατηγορία, σημαντικό μέρος των υπολοίπων αφορά στα υπόλοιπα των λογαριασμών «εισπράξεις τακτοποιητέες» και «υποχρεώσεις από εξοπλιστικά προγράμματα», τα οποία προέρχονται αποκλειστικά από τη μετάπτωση των υπολοίπων του Ισολογισμού οικονομικού έτους 2010. Επισημαίνεται ότι, οι ανωτέρω κατηγορίες λογαριασμών προέρχονται από τον λογαριασμό 404 «τακτοποιητέες εισπράξεις», ο οποίος κινείτο εκτός προϋπολογισμού, πιστωνόταν αποκλειστικά από δανειακά έσοδα και χρησίμευε για την ισοσκέλιση του Απολογισμού καθώς και για την πληρωμή των εγγυήσεων οι οποίες κατέπιπταν. Επισημαίνεται ότι οι όποιες χρεοπιστώσεις του ανωτέρω λογαριασμού δεν εμφανίζονταν στα έσοδα και στα έξοδα του Προϋπολογισμού και κατ’ επέκταση του Απολογισμού. Η αιτιολόγηση οι οποία παρουσιάζεται στη σημείωση 32 του Προσαρτήματος των Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων σχετικά με την τακτοποίηση αυτών των πληρωμών παρουσιάζει αδυναμίες, λόγω έλλειψης όλων των απαραίτητων δεδομένων, καθώς είναι πιθανό να μην μηδενιστεί, ειδικά ως προς τις «εισπράξεις τακτοποιητέες», οι οποίες αναφέρονται σε πληρωμές εγγυήσεων που κατέπιπταν αλλά και σε μεταφορά ποσών για την ισοσκέλιση του Απολογισμού.
Στις Υποχρεώσεις (Παθητικό) της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Επίδοσης δεν υπάρχουν προβλέψεις για την κάλυψη ζημίας ή ενδεχόμενης υποτίμησης στοιχείων του ενεργητικού, όταν κατά την ημερομηνία κλεισίματος της χρήσης είναι πιθανή η πραγματοποίησή τους έστω και κατά ικανοποιητική προσέγγιση. Η πρόβλεψη συνιστά μια επιβάρυνση των αποτελεσμάτων χρήσης. Οι προβλέψεις δικαιολογούνται από την αρχή της συντηρητικότητας, η οποία διέπει τις λογιστικές καταστάσεις. Ενώ δηλαδή ένα έσοδο ή ένα κέρδος αναγνωρίζεται λογιστικώς μόνο όταν είναι πραγματοποιημένο, όταν δηλαδή έχει εισπραχθεί ή έχει δημιουργηθεί απολύτως καθορισμένη και διεκδικήσιμη απαίτηση, ένα έξοδο ή μία ζημία αναγνωρίζονται λογιστικώς από τη στιγμή που υπάρχει πιθανότητα πραγματοποιήσεως τους. Η πρόβλεψη αποτελεί τη λογιστική αναγνώριση αυτής της πιθανότητας. Οι πληροφορίες βάσει των οποίων προσδιορίσθηκαν οι προβλέψεις και ο τρόπος με τον οποίο έγινε η αποτίμηση τους πρέπει να αναγράφονται στο προσάρτημα. Επιπλέον, στο τέλος της χρήσης, για τις απαιτήσεις των καταπτώσεων εγγυήσεων, σχηματίζεται πρόβλεψη πιθανής επισφάλειας σύμφωνα με την παρ. 9.9.5 του Κεφ. 9 του π.δ. 15/2011.
3. Λογαριασμοί Τάξεως
Πίνακας 32
Λογαριασμοί Τάξεως
Οι λογαριασμοί τάξεως είναι λογαριασμοί ειδικής κατηγορίας, στους οποίους απεικονίζονται και παρακολουθούνται χρήσιμες πληροφορίες και γεγονότα που δημιουργούν νομικές δεσμεύσεις, χωρίς να επιφέρουν άμεση ποσοτική μεταβολή στα περιουσιακά στοιχεία του Κράτους, η οποία όμως είναι δυνατό να επέλθει στο μέλλον. Με τους λογαριασμούς τάξεως παρακολουθούνται ιδίως αλλότρια στοιχεία, εγγυήσεις που λαμβάνονται ή παραχωρούνται για εξασφάλιση απαιτήσεων ή υποχρεώσεων αντίστοιχα, αμφοτεροβαρείς συμβάσεις και άλλης φύσης συμβάσεις, κατά το ανεκτέλεστο μέρος τους, διάφορες άλλες πληροφορίες και στατιστικά στοιχεία.
Αναλυτικότερα, Οι χορηγούμενες εγγυήσεις, που αφορούν ανεξόφλητα υπόλοιπα δανείων διαφόρων κατηγοριών, τα οποία καλύπτονται με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και χορηγούνται βάσει των διατάξεων του ν. 2322/1995 (Α΄ 143), ανέρχονται κατά την 31.12.2011 στο ποσό των €85.043.503.178,00 ή 40,78% του Α.Ε.Π. Επισημαίνεται ότι στο ποσό των χορηγούμενων εγγυήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο περιλαμβάνονται για πρώτη φορά και οι εγγυήσεις του Κράτους προς τα πιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής, οι οποίες ανέρχονται σε €65.092.700.000,00. Το ανωτέρω ποσό χορηγήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 3723/2008, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 5 του ιδίου νόμου τα πιστωτικά ιδρύματα τα οποία λαμβάνουν τέτοιου είδους εγγυήσεις οφείλουν να χρησιμοποιούν το προϊόν της ρευστοποί¬ησης των τίτλων για χορήγηση δανείων στεγαστικών και προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ανταγωνιστικούς όρους.
Οι χορηγούμενες εγγυήσεις παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος κατά €18.530.561.157,00 ή 27,87%. Τούτο έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 2322/1995 (Α΄ 148), όπως ισχύει, που ορίζουν ότι το ποσό των χορηγούμενων εγγυήσεων που παρέχονται μέσα στο έτος δεν μπορεί να υπερβεί το 3% των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού (βλ. και σχετική 2/15541/0025/11 389Β΄/14.03.2011 Απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών, η οποία προσδιόριζε το ύψος των χορηγουμένων εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 2011, στο ποσό των €1.000.000.000,00).
Στους λογαριασμούς τάξεως περιλαμβάνονται οι ειδικοί τίτλοι του Ελληνικού Δημοσίου, οι οποίοι εκδόθηκαν βάσει των διατάξεων του άρθρου 3 του ν. 3723/2008 για την ενίσχυση της ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων της ημεδαπής και ανέρχονται στο ποσό των €2.708.000.000,00. Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 5 του ν. 3723/2008, τα πιστωτικά ιδρύματα στα οποία διατίθενται τίτλοι του Ελληνικού Δημοσίου κατά το άρθρο 3 του αναφερόμενου νόμου οφείλουν να χρησιμοποιούν το προϊόν της ρευστοποί-ησης των τίτλων για χορήγηση στεγαστικών δανείων και προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ανταγωνιστικούς όρους.
4. Καθαρή Θέση Πολιτών
Καθαρή Θέση Πολιτών (ΚΘΠ) είναι το υπολειμματικό μέγεθος το οποίο προκύπτει από τη διαφορά Ενεργητικού και Υποχρεώσεων. Η ΚΘΠ στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης παρουσιάζεται αρνητική και ανέρχεται σε €309.620.956.838,94 (χρεωστικό υπόλοιπο). Επισημαίνεται ότι η ΚΘΠ δεν αποτυπώνει μια σαφή και ορθή εικόνα της χρηματοοικονομικής θέσης της Κεντρικής Διοίκησης στη δεδομένη χρονική στιγμή, καθώς το ύψος της επηρεάζεται άμεσα από: (α) τη μη απογραφή και καταγραφή των στοιχείων του μη κυκλοφορούντος ενεργητικού, το οποίο αποκτήθηκε πριν την 1.1.2011, αλλά και εκείνου που αποκτήθηκε μετά την εφαρμογή της Διπλογραφικής Λογιστικής της Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης, (β) τη μη καταγραφή στις απαιτήσεις της Κεντρικής Διοίκησης των ανείσπρακτων Τελωνειακών Εσόδων, (γ) τη μη διενέργεια αποσβέσεων, παρά μόνο για τα έξοδα πολυετούς απόσβεσης και (δ) τη μη διενέργεια προβλέψεων. Παρατηρείται ότι, η διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 2 του π.δ/τος 15/2011, σύμφωνα με την οποία παρέχεται η δυνατότητα διαφορετικής ημερομηνίας έναρξης με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών των παραγράφων που αφορούν στην καταγραφή των προαναφερόμενων λογιστικών πράξεων, βρίσκεται εκτός νομοθετικής εξουσιοδότησης, πέραν του ότι παραβιάζει βασικές λογιστικές αρχές και ειδικότερα αυτές της αντικειμενικότητας, της συντηρητικότητας, της συνέπειας των λογιστικών μεθόδων και της πλήρους γνωστοποίησης.
ΙV. Επί της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Επίδοσης του Κράτους της 31ης .12.2011
Η κατάσταση χρηματοοικονομικής επίδοσης (ΚΧΕ) παρέχει πληροφορίες για τις πηγές εσόδων της Κεντρικής Διοίκησης και για τον τρόπο με το οποίο αυτή χειρίστηκε τα έξοδά της.
Αναλυτικότερα, ως έξοδα στη ΔΛΤΤΒ θεωρούνται: (α) όλες οι δαπάνες οι οποίες εκτελούνται με πιστώσεις του Κρατικού Προϋπολογισμού, πλην των δαπανών για την αγορά πάγιων περιουσιακών στοιχείων, επενδύσεων και αποπληρωμής χρεολυσίων, οι οποίες εμφανίζονται σε λογαριασμούς της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης, (β) οι χρεωστικές διαφορές αποτίμησης, οι συναλλαγματικές διαφορές καθώς και οι δεδουλευμένοι χρεωστικοί τόκοι, (γ) τα δεδουλευμένα έξοδα στο τέλος της χρήσης, των οποίων τα παραστατικά είτε στάλθηκαν προς τις αρμόδιες για την εκκαθάριση υπηρεσίες και δεν εκδόθηκαν οι σχετικοί τίτλοι πληρωμής είτε παραμένουν στο φορέα και (δ) οι πληρωμές σε υπολόγους διαχειριστές με χρηματικά εντάλματα προπληρωμής, που βαρύνουν τα έξοδα της χρήσης κατά την οποία γίνεται απόδοση του λογαριασμού με την έκδοση του προβλεπόμενου παραστατικού τακτοποίησης.
Ως έσοδα στη ΔΛΤΤΒ θεωρούνται: (α) τα ποσά των εσόδων του προϋπολογισμού, τα οποία βεβαιώνονται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της χρήσης, ανεξάρτητα από τη χρονική περίοδο που προέρχονται και το χρόνο είσπραξής τους. Δεν λογίζονται ως έσοδα τα δάνεια και οι πωλήσεις στοιχείων του Ενεργητικού, τα οποία εμφανίζονται σε λογαριασμούς της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης, (β) οι διαγραφές και οι παραγραφές βεβαιωμένων εσόδων εμφανίζονται είτε αφαιρετικά των εσόδων χρήσης είτε ως έξοδα και (δ) οι πιστωτικές διαφορές αποτίμησης, συναλλαγματικές διαφορές και οι δεδουλευμένοι πιστωτικοί τόκοι.
Αναφορικά με τα έσοδα και έξοδα της Κεντρικής Διοίκησης ισχύουν τα όσα αναφέρθηκαν στις παρατηρήσεις εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού (Απολογισμός).
Ειδικότερα, ως προς τα έξοδα της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Επίδοσης, περιλαμβάνεται ποσό ύψους €1.427.194.480,52 το οποίο αφορά, μεταξύ άλλων, σε ακινητοποιήσεις υπό εκτέλεση που χρηματοδοτήθηκαν από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, οι οποίες, όμως, θα έπρεπε να εμφανίζονται σε λογαριασμούς της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Θέσης (Ισολογισμός). Επιπλέον στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης και ειδικότερα στους λογαριασμούς των Υποχρεώσεων (Παθητικό- Δημόσιο Χρέος) θα έπρεπε να εμφανίζεται ποσό €29.941.149,07, το οποίο αφορά στην πληρωμή χρεολυσίων, όμως λόγω λάθους παραμετροποίησης του συστήματος εμφανίστηκε στα έξοδα της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Επίδοσης (σχετική και η παρατήρηση στη σελίδα 36 του Προσαρτήματος).
Αποτέλεσμα των παραπάνω λανθασμένων λογιστικών εγγραφών είναι η μη ορθή εμφάνιση του λειτουργικού αποτελέσματος της χρήσης, καθώς και του συνολικού ελλείμματος από λειτουργικές και μη λειτουργικές δραστηριότητες.
V. Επί της Κατάστασης Ταμειακών Ροών έτους 2011
Η κατάσταση ταμειακών ροών παρέχει πληροφορίες για τις ταμειακές εισροές, τα στοιχεία για τα οποία έγιναν πληρωμές και το υπόλοιπο των χρηματικών διαθεσίμων στο τέλος του οικονομικού έτους. Οι ταμειακές ροές εμφανίζονται βάσει απολογιστικών στοιχείων.
Από τις ταμειακές ροές λειτουργικών και επενδυτικών δραστηριοτήτων (εισπράξεις και πληρωμές) προκύπτει ταμειακό έλλειμμα της Κεντρικής Διοίκησης για τη χρήση του οικονομικού έτους 2011 ύψους €28.579.695.932,48. Η χρηματοδότηση του ανωτέρω ελλείμματος διενεργήθηκε με καθαρό δανεισμό ύψους €25.239.866.722,03 και με αναλήψεις διαθεσίμων €3.339.829.210,45, το οποίο αναλύεται σε αναλήψεις χρηματικών διαθεσίμων αρχής και τέλους περιόδου καθώς και σε εισροές από την κυκλοφορία μεταλλικών κερμάτων.
VI. Σύνοψη ελεγκτικών διαπιστώσεων
1) Από τα προεκτεθέντα στοιχεία και τις διαπιστώσεις επί του Απολογισμού του Κράτους της 31ης.12.2011, προκύπτει σημαντική απόκλιση από τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού, η οποία λαμβάνει χώρα επί σειρά ετών, τόσο ως προς το σκέλος των εσόδων, όσο και ως προς το σκέλος των δαπανών. Τούτο δεν συνάδει με τις διατάξεις των άρθρων 79 παρ. 2 του Συντάγματος και 5 παρ. 2 του ν. 2362/1995, σύμφωνα με τις οποίες όλα τα έσοδα και έξοδα του Κράτους πρέπει να αναγράφονται στον Προϋπολογισμό και στον Απολογισμό. Στην προκειμένη περίπτωση, επειδή τα πραγματοποιούμενα έσοδα και έξοδα απέκλιναν σημαντικά από τις προβλέψεις, θα έπρεπε να είχε υποβληθεί στη Βουλή συμπληρωματικός ή διορθωτικός Προϋπολογισμός προς ψήφιση, συνοδευόμενος από προσωρινό Απολογισμό του διαρρεύσαντος χρονικού διαστήματος, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 8 παρ. 2 του ν. 2362/1995, όπως αυτός συμπληρώθηκε και τροποποιήθηκε με τον ν. 3871/2010, προκειμένου να διασφαλιστεί η δημοσιονομική νομιμότητα, η οποία αποσκοπεί στην εξασφάλιση της διαφάνειας καθώς και στην τήρηση των βασικών αρχών της ειλικρίνειας και της ακρίβειας, όπως αυτές προσδιορίζονται στα άρθρα 1 και 7 του ν. 3871/2010.
2) Στον Απολογισμό και Ισολογισμό του Κράτους, αλλά και στις λοιπές χρηματοοικονομικές καταστάσεις που τον συνοδεύουν, παρατηρείται μια σταδιακή ετήσια αύξηση του υπολοίπου που εκκρεμεί προς είσπραξη και αφορά ως επί το πλείστον άμεσους και έμμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών, καθώς και πρόστιμα και χρηματικές ποινές. Το τελευταίο, σε συνδυασμό με τη σημαντική απόκλιση των πιστωτικών εσόδων από τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού, την αύξηση, δηλαδή, του δημόσιου δανεισμού για την κάλυψη των πάσης φύσεως υποχρεώσεων του Δημοσίου, καταδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των εισπρακτικών μηχανισμών του Κράτους και της επίσπευσης των μέτρων για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και της εκδίκασης των φορολογικών υποθέσεων.
3) Διαπιστώνεται ότι στο εισπρακτέο υπόλοιπο του Κρατικού Απολογισμού δεν έχουν ποτέ συμπεριληφθεί τα βεβαιωθέντα και μη εισπραχθέντα έσοδα των Τελωνείων της Χώρας, τα οποία ως βεβαιωτικές και εισπρακτικές αρχές, σύμφωνα με το άρθρο 11 του ν. 2362/1995, μπορούν και ενεργούν βεβαίωση και είσπραξη δημοσίων εσόδων δυνάμει νόμιμου τίτλου. Κατά συνέπεια, το υπόλοιπο που εκκρεμεί προς είσπραξη από τις αρμόδιες αρχές του Κράτους, είναι διαφορετικό από αυτό που εμφανίζεται στον Απολογισμό. Τούτο δεν συνάδει με τις διατάξεις των άρθρων 79 παρ. 2 του Συντάγματος και 5 παρ. 2 του ν. 2362/1995, καθώς και με τις βασικές αρχές της ειλικρίνειας και της ακρίβειας του Προϋπολογισμού.
4) Ως προς το σκέλος των εσόδων, παρατηρείται υστέρηση των πραγματικά εισπραχθέντων έναντι των προβλέψεων του Προϋπολογισμού, η οποία οφείλεται κυρίως στις εισπράξεις φορολογικών εσόδων, που είναι απόρροια της μείωσης των δαπανών για υπηρεσίες (αποδοχές και συντάξεις υπό τον πρωτοβάθμιο ΚΑΕ 000). Προκειμένου να αμβλυνθούν οι διαφορές εισπραχθέντων και προϋπολογισθέντων εισπράξεων κατά την εκτέλεση του Προϋπολογισμού επιβλήθηκαν έκτακτες εισφορές στα φυσικά πρόσωπα και στην περιουσία, οι οποίες δεν αντιστάθμισαν την υστέρηση των εσόδων, μολονότι προβλεπόταν μη επανάληψη των έκτακτων εισφορών στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού του υπό εξέταση οικονομικού έτους.
5) Ως προς το σκέλος των δαπανών, διαπιστώνεται η δημιουργία πρωτογενούς ελλείμματος ύψους €2.709 εκ. ή 1,3% του ΑΕΠ, ενώ διαπιστώνεται και μια αύξηση των δαπανών για την εξυπηρέτηση της δημόσιας πίστης (τόκοι, χρεωλύσια και έξοδα εξυπηρέτησης), η οποία σε απόλυτα μεγέθη ανέρχεται σε €30.507.414.528,68.
6) Για τις δαπάνες που αφορούν στην εξυπηρέτηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων δεν καθίσταται δυνατή η αναλυτική σύγκριση των προϋπολογισθέντων δαπανών δημοσίων επενδύσεων με τις πραγματοποιθείσες πληρωμές ανά κωδικό Κ.Α.Ε., λόγω της μη αντιστοίχησης παλαιών και νέων κωδικών αριθμών. Επιπλέον, με δεδομένη τη μη δυνατότητα αντιστοίχησης παλαιών και νέων κωδικών δεν δύναται να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για την ορθότητα των διαμορφωμένων πιστώσεων και κατά συνέπεια για την ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού.
7) Από την εξέταση του Ισολογισμού της 31ης.12.2011 και των λοιπών χρηματοοικονομικών καταστάσεων που τον συνοδεύουν, διαπιστώνεται ότι δεν έχει δημιουργηθεί μητρώο παγίων, ως μια εκ των παραδοχών κατά την έναρξη εφαρμογής της Λογιστικής της Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης. Διευκρινίζεται ότι, η δημιουργία μητρώου παγίων εφεξής, αποτελεί μια από τις απαραίτητες προϋποθέσεις της λειτουργίας του συστήματος διπλογραφικής λογιστικής καταγραφής. Περαιτέρω, δεν έχει πραγματοποιηθεί η καταγραφή των παγίων τα οποία αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της χρήσης μετά την εφαρμογή του π.δ/τος 15/2011, περιλαμβανομένων και των παγίων τα οποία αποκτήθηκαν μέσω του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Τούτο αποτελεί ουσιώδη λογιστική υποχρέωση, προκειμένου να προσδιοριστεί, μεταξύ άλλων, η ορθή χρηματοοικονομική θέση της Κεντρικής Διοίκησης στη δεδομένη χρονική στιγμή, ενώ επηρεάζεται άμεσα το λειτουργικό αποτέλεσμα της χρήσης και το συνολικό έλλειμμα από λειτουργικές και μη λειτουργικές δραστηριότητες της Κατάστασης Χρηματοοικονομικής Επίδοσης. Συνακόλουθα, στην Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης δεν περιλαμβάνονται αποσβέσεις των πάγιων περιουσιακών στοιχείων του ενεργητικού.
8) Στις απαιτήσεις χρήσης δεν περιλαμβάνονται οι απαιτήσεις των Τελωνειακών εισπράξεων, ο οποίες με τη σειρά τους περιλαμβάνονται στους λογαριασμούς τάξεως. Το τελευταίο δεν συνάδει με μια ορθή λογιστική απεικόνιση, καθόσον οι λογαριασμοί τάξεως παρέχουν μόνο πληροφορίες, χρήσιμα στατιστικά στοιχεία και γεγονότα, τα οποία, όμως, δεν δημιουργούν νομικές δεσμεύσεις και κατά συνέπεια δεν επιφέρουν άμεση ποσοτική μεταβολή στα περιουσιακά στοιχεία, ενώ δεν υπάρχει δυνατότητα από κοινού λειτουργίας τους με τους λογαριασμούς ουσίας της Γενικής Λογιστικής. Ως εκ τούτου, δεν παρέχεται μια κατά το δυνατό ορθή εκτίμηση για την είσπραξή τους μέσω των απαραίτητων πολιτικών. Εξάλλου, στις απαιτήσεις χρήσης δεν προσδιορίζεται το ύψος των επισφαλών απαιτήσεων της Κεντρικής Διοίκησης οι οποίες έχουν υψηλή πιθανότητα αθέτησης μερικά ή ολικά, με αποτέλεσμα να μη διαμορφώνεται ορθή εκτίμηση και να μην καθορίζονται με σαφήνεια οι απαιτήσεις που τελικά θα εισπραχθούν. Επισημαίνεται ότι δεν έχει ακόμη εκδοθεί η απαιτούμενη από την παρ. 3.4.2 του Κεφ. 3 του π.δ.15/2011 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών για τον ακριβή τρόπο υπολογισμού των επισφαλών απαιτήσεων.
9) Ως προς το σκέλος του παθητικού (υποχρεώσεις), δεν υφίστανται προβλέψεις για την κάλυψη πιθανής ζημίας ή ενδεχόμενης υποτίμησης των στοιχείων του ενεργητικού (αποτίμηση τέλους χρήσης), που σε κάθε περίπτωση πρέπει να πραγματοποιούνται έστω και κατά ικανοποιητική προσέγγιση. Συνακόλουθα, στο τέλος της χρήσης, για τις απαιτήσεις των καταπτώσεων των εγγυήσεων, σχηματίζεται πρόβλεψη πιθανής επισφάλειας, η οποία όμως δεν έχει πραγματοποιηθεί κατά την υπό εξέταση περίοδο.
Συνέπεια των ανωτέρω είναι η μη ορθή απεικόνιση της Καθαρής Θέσης Πολιτών, η οποία στον Ισολογισμό παρουσιάζεται αρνητική, δυνητικώς όμως θα μπορούσε να προσδιοριζόταν σε ουσιωδώς διαφορετικό ύψος, καθώς αυτή επηρεάζεται άμεσα από τη μη υλοποίηση των προαναφερομένων λογιστικών υποχρεώσεων. Εξάλλου, κατ’ αυτό τον τρόπο πλήττονται βασικές λογιστικές αρχές όπως αυτές προσδιορίζονται στο άρθρο 1 του π.δ. 15/2011 και στο άρθρο 7 του ν. 3871/2010 και ειδικότερα αυτές της αντικειμενικότητας, της συντηρητικότητας, της συνέπειας των λογιστικών μεθόδων και αυτής της πλήρους γνωστοποίησης τους.
10) Με τις διατάξεις του άρθρου 76Β του ν. 2362/1995, όπως προστέθηκε με το άρθρο 44 του ν. 3871/2010, παρασχέθηκε νομοθετική εξουσιοδότηση για έκδοση προεδρικού διατάγματος σχετικά με το Λογιστικό Σχέδιο της Κεντρικής Διοίκησης. Σε εκτέλεση των ως άνω αναφερομένων διατάξεων εκδόθηκε το π.δ. 15/2011, όπου στην παρ. 2 του άρθρου 2 παρέχεται η εξουσιοδότηση στο Υπουργό Οικονομικών να ορίζει διαφορετική ημερομηνία έναρξης, μεταξύ άλλων, για τις αποσβέσεις των πάγιων στοιχείων του ενεργητικού, καθώς και για προβλέψεις πιθανής ζημίας ή ενδεχόμενης υποτίμησης των στοιχείων του ενεργητικού. Το τελευταίο, όμως, συνιστά ανεπίτρεπτη υπεξουσιοδότηση, καθώς στο νόμο δεν παρέχεται η δυνατότητα στον Υπουργό Οικονομικών να προσδιορίζει διαφορετικές ημερομηνίες έναρξης των λογαριασμών της λογιστικής. Από πρακτικής πλευράς, τούτο αφ’ ενός μεν επηρεάζει άμεσα την ορθότητα των λογαριασμών του Ισολογισμού και των λοιπών χρηματοοικονομικών καταστάσεων, αφ’ ετέρου δε, αντιτίθεται στις βασικές λογιστικές αρχές, όπως αυτές προσδιορίζονται στο ίδιο το προεδρικό διάταγμα.
11) Τα στοιχεία του Ισολογισμού επηρεάζονται επιπλέον σε αρκετά σημαντικό βαθμό από τη μείωση της τρέχουσας κεφαλαιοποίησης των εταιριών οι οποίες είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο, καθώς και αυτών οι μετοχές των οποίων δεν διαπραγματεύονται στη χρηματιστηριακή αγορά, εξαιτίας της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τις αρνητικές αποδόσεις που σημειώθηκαν στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών κατά την υπό εξέταση περίοδο. Διευκρινίζεται ότι, όσον αφορά στη συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο μη εισηγμένων στο χρηματιστήριο εταιριών των οποίων η λογιστική καθαρή θέση είναι αρνητική, θα έπρεπε να έχει σχηματιστεί σχετική πρόβλεψη υποτιμήσεως στοιχείων του ενεργητικού.
12) Επισημαίνεται ότι τα συνολικά χρηματικά διαθέσιμα, τα οποία τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος, παρουσιάζουν αρνητικό υπόλοιπο, ενώ από τη συσχέτιση των λογαριασμών της λογιστικής με αυτών της Τράπεζας της Ελλάδος προκύπτει μια σημαντική διαφορά, η οποία ανέρχεται σε €1.481.180.290,51. Για την απόκλιση αυτή κρίνεται ότι δεν έχουν δοθεί οι απαραίτητες διευκρινήσεις, που να τη δικαιολογούν, ενώ παρατηρείται και μια αύξηση σε σχέση με την απογραφή κατά την 31.12.2010. Για το λόγο αυτό κρίνεται απαραίτητη η διενέργεια ελέγχου προκειμένου να προσδιοριστούν τα λογιστικά και διοικητικά σφάλματα και να γίνουν οι σχετικές λογιστικές διορθώσεις κατά την επόμενη οικονομική χρήση.
Κατά τα λοιπά, το ύψος του δημοσίου χρέους κατά την 31.12.2011 διαμορφώνεται σε €367.948.207.034,84 ή 176,45% του ΑΕΠ, έναντι €340.286.201.897,54 ή 147,70% του ΑΕΠ, το 2010. Διαπιστώνεται, επομένως, αύξηση του ονομαστικού κεφαλαίου του Δημοσίου Χρέους, σε απόλυτους αριθμούς κατά € 27.662.005.137,30 ή 8,14% και, ως ποσοστό του ΑΕΠ, κατά 23,38%. Η αύξηση αυτή του δημοσίου χρέους οφείλεται κυρίως: α) στην κάλυψη του ελλείμματος της Κεντρικής Κυβέρνησης β) στην ανάληψη χρεών φορέων γενικής κυβέρνησης (ΟΑΣΑ, ΤΡΑΜ Α.Ε.) και γ) στην εξόφληση υποχρεώσεων παλαιοτέρων ετών (Προμηθευτές νοσοκομείων, αποζημίωση εργαζομένων στην πρώην Ολυμπιακή Αεροπορία). Επισημαίνεται ότι, η ονομαστική αύξηση του δημοσίου χρέους, σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη μείωση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος, έχει ως αποτέλεσμα τη διαχρονική επιδείνωση της σχέσης δανεισμού / Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος. Η σχέση αυτή δύναται να ανατραπεί, εφόσον συντρέξουν οι ακόλουθες δύο (2) προϋποθέσεις: (α) της αύξησης του ΑΕΠ (οικονομική μεγέθυνση) σε ρυθμούς μεγαλύτερους του μέσου πραγματικού επιτοκίου δανεισμού της χώρας και (β) της ταυτόχρονης δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων επί σειρά ετών.
13) Οι χορηγούμενες εγγυήσεις ανέρχονται κατά την 31.12.2011 στο ποσό των €85.043.503.178,00 ή 40,78% του Α.Ε.Π., ενώ στο αναφερόμενο ποσό των χορηγούμενων εγγυήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο περιλαμβάνονται για πρώτη φορά και οι εγγυήσεις του προς τα πιστωτικά ιδρύματα της ημεδαπής, οι οποίες ανέρχονται σε €65.092.700.000,00. Το ανωτέρω ποσό χορηγήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν. 3723/2008, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 5 του ιδίου νόμου τα πιστωτικά ιδρύματα που λαμβάνουν τέτοιου είδους εγγυήσεις οφείλουν να χρησιμοποιούν το προϊόν της ρευστοποί¬ησης των τίτλων για χορήγηση στεγαστικών δανείων και προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ανταγωνιστικούς όρους. Οι χορηγούμενες εγγυήσεις παρουσιάζουν αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο οικονομικό έτος κατά €18.530.561.157,00 ή 27,87%. Τούτο έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 2322/1995 (Α΄ 148), όπως ισχύει, που ορίζουν ότι το ποσό των χορηγούμενων εγγυήσεων που παρέχονται μέσα στο έτος δεν μπορεί να υπερβεί το 3% των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού (βλ. και σχετική 2/15541/0025/11 389Β΄/14.03.2011 Απόφαση του Υφυπουργού Οικονομικών, η οποία προσδιόριζε το ύψος των χορηγουμένων εγγυήσεων, για το οικονομικό έτος 2011, στο ποσό των €1.000.000.000,00).
Μετά από αυτά προτείνω :
1. Να επισημανθούν στη Διαδήλωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου οι προαναφερόμενες διαπιστώσεις και ειδικές παρατηρήσεις (επί του Απολογισμού, του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της Κεντρικής Διοίκησης, οικονομικού έτους 2011 και
2. Κατά τα λοιπά, το Κλιμάκιο να αποφανθεί για την ορθότητα του Απολογισμού, του Ισολογισμού (Κατάσταση Χρηματοοικονομικής Θέσης) και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων της Κεντρικής Διοίκησης, οικονομικού έτους 2011.
Το Κλιμάκιο, μετά από συζήτηση μεταξύ των μελών του, δέχθηκε ομόφωνα την εισήγηση του Παρέδρου Κωνσταντίνου Κρέπη.
Μετά το τέλος της Συνεδρίασης συντάχθηκε το παρόν Πρακτικό, το οποίο, αφού θεωρήθηκε και εγκρίθηκε από την Πρόεδρο, υπογράφεται από την ίδια και τη Γραμματέα.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ H ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΡΑΜΑΔΟΥΚΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΑΜΠΡΟΥ