294/2016 ΤΜΗΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ – ΕΠΤΑΜΕΛΟΥΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 16 Δεκεμβρίου 2015, με την εξής σύνθεση: Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Πρόεδρος, Κωνσταντίνος Κωστόπουλος, Βασιλική Ανδρεοπούλου, Μαρία Αθανασοπούλου, Ελένη Λυκεσά, Σταμάτιος Πουλής και Δέσποινα Καββαδία – Κωνσταντάρα, Σύμβουλοι. Γραμματέας: Γεώργιος Καρασαββίδης, υπάλληλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Για να αποφασίσει σχετικά με την από 4 Δεκεμβρίου 2015 (Α.Β.Δ. 3382/16.12.2015) αίτηση:
Του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ν.π.δ.δ.), με την επωνυμία «5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας», που εδρεύει στην περιοχή Μεζούρλο Λάρισας και εκπροσωπείται νόμιμα από το Διοικητή του Νέστορα Αντωνίου, ο οποίος παραστάθηκε μετά της πληρεξουσίας δικηγόρου Ευαγγελίας Δοξαρά (ΑΜ/Δ.Σ.Λάρισας 1054).
Με την αίτηση αυτή το αιτούν επιδιώκει την αναθεώρηση της 7352/2015 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απορριπτικής αίτησης ανάκλησης κατά της 173/2015 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή δύο (2) σχεδίων συμβάσεων, μεταξύ της αιτούσας και των εταιρειών «FUJIFILMHELLAS Α.Ε.» και «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ», με αντικείμενο την προμήθεια προϊόντων εμφάνισης ακτινογραφιών, ακτινολογικού φιλμ και φωτογραφικών πλακών με φιλμ, αντίστοιχα.
Το Ελληνικό Δημόσιο, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, παραστάθηκε διά του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Νικολάου Καραγιώργη.
Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:
Την πληρεξούσια δικηγόρο του αιτούντος ν.π.δ.δ., η οποία ανέπτυξε προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους αναθεώρησης και ζήτησε την παραδοχή της αίτησης καθώς και προθεσμία για να καταθέσει υπόμνημα, η οποία της δόθηκε μέχρι τη Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου 2015.
Τον εκπρόσωπο του Ελληνικού Δημοσίου ο οποίος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης αναθεώρησης και
Τον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος ανέπτυξε προφορικά την από 16.12.2015 γνώμη του και πρότεινε την παραδοχή της αίτησης αναθεώρησης.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση, το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη.
Άκουσε την εισήγηση της Συμβούλου Μαρίας Αθανασοπούλου και
Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα
Σκέφθηκε κατά το Νόμο και
Αποφάσισε τα ακόλουθα:
Ι.Με την υπό κρίση αίτηση του ν.π.δ.δ., με την επωνυμία «5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας», για τη συζήτηση της οποίας δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου (άρθρα 37 παρ. 2 και 73 παρ. 1 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013, Α΄ 52), όπως αυτή αναπτύσσεται με το από 16.12.2015 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, ζητείται η αναθεώρηση της 7352/2015 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση ανάκλησης του ήδη αιτούντος νομικού προσώπου κατά της 173/2015 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου. Με την πράξη αυτή κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή δύο σχεδίων συμβάσεων, μεταξύ της 5ης Υ.ΠΕ. Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας και των εταιρειών «FUJIFILMHELLAS Α.Ε.» και «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ», αντίστοιχα, που αφορούν προμήθεια προϊόντων εμφάνισης ακτινογραφιών, ακτινολογικού φιλμ και φωτογραφικών πλακών με φιλμ. Η ένδικη αίτηση έχει ασκηθεί παραδεκτά και επομένως πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να ερευνηθεί, περαιτέρω, ως προς τη νομική και ουσιαστική βασιμότητα των λόγων της.
ΙΙ. Α. Στο άρθρο 98 παρ. 1 του Συντάγματος ορίζεται ότι: «Στην αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανήκουν ιδίως: α. (…) β. Ο έλεγχος συμβάσεων μεγάλης οικονομικής αξίας στις οποίες αντισυμβαλλόμενος είναι το Δημόσιο ή άλλο νομικό πρόσωπο που εξομοιώνεται με το Δημόσιο από την άποψη αυτή, όπως νόμος ορίζει. γ. (…)». Σε εκτέλεση της ως άνω συνταγματικής διάταξης, εκδόθηκε ο Κώδικας Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο (ν. 4129/2013, Α΄ 52), στις διατάξεις των άρθρων 35 επ. του οποίου ρυθμίζονται οι προϋποθέσεις άσκησης της κατά τα ανωτέρω συνταγματικώς ανατεθείσης αρμοδιότητας. Ειδικότερα, στο άρθρο 35 παρ. 1, όπως τροποποιήθηκε με την υποπαρ. Γ.1. του άρθρου πρώτου του ν. 4254/2014 (Α΄ 85), του ως άνω Κώδικα ορίζεται ότι: «Στις συμβάσεις προμήθειας αγαθών του άρθρου 1 του ν. 2286/1995 (…) που συνάπτονται από το Δημόσιο, τα Ν.Π.Δ.Δ. και τις δημόσιες επιχειρήσεις ή οργανισμούς, η προϋπολογιζόμενη δαπάνη των οποίων υπερβαίνει το ποσό του ενός εκατομμυρίου ευρώ, διενεργείται υποχρεωτικά έλεγχος νομιμότητας της οικείας σύμβασης, πριν από τη σύναψή της, από Κλιμάκια του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Στιςκατηγορίες συμβάσεων του προηγούμενου εδαφίου, που συνάπτονται από το Δημόσιο και τα υπαγόμενα σε προληπτικό έλεγχο δαπανών Ν.Π.Δ.Δ., η προϋπολογιζόμενη δαπάνη των οποίων υπερβαίνει το ποσό των πεντακοσίων χιλιάδων (500.000) ευρώ και μέχρι το όριο του προηγούμενου εδαφίου, διενεργείται υποχρεωτικά έλεγχος νομιμότητας, πριν από τη σύναψή τους, από τον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που είναι αρμόδιος για τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών των φορέων αυτών (…) Για τον προσδιορισμό του ποσού της προϋπολογιζόμενηςδαπάνης των οικείων συμβάσεων δεν λαμβάνεται υπόψη το ποσό που αναλογεί στο φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) (…)».
Β. Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές στον έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπάγονται, πριν από τη σύναψή τους, οι συμβάσεις προμήθειας αγαθών, μεταξύ άλλων, και των Ν.Π.Δ.Δ., εφόσον η προϋπολογιζόμενη δαπάνη τους, χωρίς Φ.Π.Α., υπερβαίνει το ποσό των 500.000,00 ευρώ. Ειδικά για τις συμβάσεις προμηθειών των οποίων η προϋπολογιζόμενη δαπάνη, χωρίς Φ.Π.Α., κυμαίνεται μεταξύ 500.000,00 και 1.000.000,00 ευρώ αρμοδιότητα για τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου έχει ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που είναι αρμόδιος για τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών τους, ενώ για εκείνες των οποίων η προϋπολογιζόμενη δαπάνη είναι ανώτερη του 1.000.000,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., αρμοδιότητα έχει το ΣΤ΄ Κλιμάκιο. Περαιτέρω, σε προσυμβατικό έλεγχο υπάγονται οι συμπληρωματικές συμβάσεις ανεξαρτήτως ποσού, δοθέντος ότι δεν έχουν το χαρακτήρα αυτοτελών συμβάσεων με ιδιαίτερο οικονομικό αντικείμενο αλλά αποτελούν παρακολούθημα των αρχικών (βλ. Ε.Σ. Τμ. Μείζ. Σύνθ. 3463, 611, 513/2012), όπως επίσης και οι ουσιώδεις τροποποιήσεις όρων σύμβασης, που έχει ήδη υπαχθεί στον έλεγχο, ανεξάρτητα από το αν προκαλούν αύξηση του οικονομικού της αντικείμενου τέτοια που να υπερβαίνει το εκάστοτε θεσπιζόμενο από τις ισχύουσες διατάξεις κατώτατο χρηματικό όριο υπαγωγής στον προσυμβατικό έλεγχο, δοθέντος ότι και οι τροποποιητικές συμβάσεις ομοίως δεν έχουν το χαρακτήρα αυτοτελών συμβάσεων με ιδιαίτερο οικονομικό αντικείμενο, αλλά αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο με την αρχική σύμβαση στην οποία ενσωματώνονται και της οποίας οι ουσιώδεις μεταβολές των ήδη ελεγχθέντων όρων πρέπει επίσης να ελεγχθούν ως προς τη νομιμότητά τους και τη συμφωνία τους με τους όρους της οικείας διακήρυξης.
IΙΙ. Α.1. Σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4238/2014 «Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 38) συστάθηκε στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (Ε.Σ.Υ.) το Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), που λειτουργεί στις Διοικήσεις Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.) της χώρας (άρθρο 1 παρ. 2). Μέσω δε του εν λόγω δικτύου παρέχονται στο σύνολο των πολιτών υπηρεσίες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (Π.Φ.Υ.). Περαιτέρω, στις Δ.Υ.Πε. μεταφέρθηκαν και εντάχθηκαν, ως αποκεντρωμένες οργανικές μονάδες τους, τα Κέντρα Υγείας με τις αποκεντρωμένες μονάδες τους (Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία, Περιφερειακά Ιατρεία, Ειδικά Περιφερειακά Ιατρεία), τα Ειδικά Κέντρα Υγείας, τα Ειδικά Περιφερειακά Ιατρεία, τα Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία και τα Περιφερειακά Ιατρεία, που έχουν συσταθεί ως αποκεντρωμένες μονάδες Νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ., οι αποκεντρωμένες μονάδες (Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία, Περιφερειακά Ιατρεία, Ειδικά Περιφερειακά Ιατρεία) των Γενικών Νοσοκομείων – Κέντρων Υγείας, καθώς και οι Μονάδες παροχής υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας («Ε.Ο.Π.Υ.Υ.»), εξαιρουμένων των Φαρμακείων του «Ε.Ο.Π.Υ.Υ.», μεταφέρονται και εντάσσονται στην οργανωτική δομή των οικείων Δ.Υ.Πε. και αποτελούν εφεξής αποκεντρωμένες οργανικές μονάδες τους (άρθρο 2 παρ. 2 και 3). Εξάλλου, οι πάσης φύσεως λειτουργικές δαπάνες των ως άνω φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας βαρύνουν τις πιστώσεις του προϋπολογισμού των κλειστών – σφαιρικών προϋπολογισμών εσόδων -εξόδων των Δ.Υ.Πε.. Οι αντίστοιχες πιστώσεις, που είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Υγείας, καθώς και στον προϋπολογισμό του «Ε.Ο.Π.Υ.Υ.», για το σκοπό αυτό από 1.1.2015 μεταφέρονται και εγγράφονται στους προϋπολογισμούς των Δ.Υ.Πε. Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Δ.Υ.Πε. αναλαμβάνουν τη σύνταξη και εκτέλεση του προϋπολογισμού, οικονομικού έτους 2015, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τα απολογιστικά στοιχεία των ανωτέρω μονάδων για τα έτη 2013 και 2014, την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος προμηθειών και υπηρεσιών, τη διενέργεια των σχετικών διαγωνιστικών διαδικασιών, για τη σύναψη των σχετικών συμβάσεων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και την ευθύνη ενταλματοποίησης και εκκαθάρισης των δαπανών αυτών. Για λόγους δε εύρυθμης λειτουργίας και διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος τα Κέντρα Υγείας, τα περιφερειακά Ιατρεία, καθώς και οι μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ., που μεταφέρονται και αποτελούν αποκεντρωμένες μονάδες των Δ.Υ.Πε., εξακολουθούν με την υφιστάμενη διαδικασία έως και τις 31.12.2014, να εφοδιάζονται με το πάσης φύσεως φαρμακευτικό, υγειονομικό και λοιπό υλικό, καθώς και κάθε είδους παροχή υπηρεσιών, αντιστοίχως από τα νοσοκομεία διασύνδεσης και τις υπηρεσίες του «Ε.Ο.Π.Υ.Υ.». Οι δαπάνες αυτές, επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων και του «Ε.Ο.Π.Υ.Υ.», από τους οποίους εξακολουθεί να διενεργείται η ενταλματοποίηση και εκκαθάριση των δαπανών αυτών, σύμφωνα με τα σχετικά παραστατικά, που θα εκδοθούν έως και τις 31.12.2014. Μετά από γνώμη των Δ.Υ.Πε., εκτελούνται κανονικά, υφιστάμενες συμβάσεις, καθώς επίσης και τυχόν διαγωνιστικές διαδικασίες, που βρίσκονται σε εξέλιξη, οι οποίες συνεχίζουν έως την ολοκλήρωσή τους (άρθρο 21 παρ. 4 και 5).
2. Τέλος, ο ν. 4316/2014 «Ίδρυση παρατηρητηρίου άνοιας, βελτίωση περιγεννητικής φροντίδας, ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Υγείας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 270 – Διορθ. σφαλμ. Α΄ 280/2014) ορίζει στην παράγραφο 9 του άρθρου 66, ότι: «Για λόγους δημοσίου συμφέροντος και κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης περί εφοδιασμού φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας, με αιτιολογημένη απόφαση του Διοικητή κάθε Υγειονομικής Περιφέρειας (Υ.ΠΕ.), παρέχεται η δυνατότητα εφοδιασμού των φορέων Υ.ΠΕ - Π.Ε.Δ.Υ., από τους προμηθευτές των Νοσοκομείων εποπτείας κάθε Υ.ΠΕ. με επέκταση των αντίστοιχων συμβάσεων, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις. Οι πρόσθετες αυτές πράξεις θα υπογράφονται από τον Διοικητή της οικείας Υ.ΠΕ. και τον προμηθευτή και θα πληρώνονται σε βάρος των πιστώσεων των προϋπολογισμών Υ.ΠΕ.-Π.Ε.Δ.Υ. έτους 2015. Η ρύθμιση αυτή ισχύει μέχρι την 30η Ιουνίου 2015 (…)». Περαιτέρω, στην παράγραφο 5 του άρθρου 17 του ν. 4332/2015 (Α΄ 76/9.7.2015) ορίστηκε ότι: «Η προθεσμία της παρ. 9 του άρθρου 66 του Ν. 4316/2014 παρατείνεται έως 31.12.2015», ενώ στην παράγραφο 1 του άρθρου 28 της από 30.12.2015 πράξης νομοθετικού περιεχομένου (Α΄ 184/30.12.2015) ότι: «Η προθεσμία της παρ. 9 του άρθρου 66 του Ν. 4316/2014 (Α΄ 270), όπως ισχύει, παρατείνεται έως την 30η Ιουνίου 2016».
Β. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι τα Κέντρα Υγείας που μεταφέρθηκαν και εντάχθηκαν στην οργανωτική δομή των οικείων Διοικήσεων Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.), αποτελώντας εφεξής αποκεντρωμένες οργανικές μονάδες αυτών, μέχρι τις 31.12.2014 εξακολουθούσαν να εφοδιάζονται με το απαιτούμενο πάσης φύσεως φαρμακευτικό, υγειονομικό και λοιπό υλικό από τα νοσοκομεία αναφοράς, ήτοι τα νοσοκομεία στα οποία υπάγονταν πριν την μεταφορά τους στις αντίστοιχες Δ.Υ.Πε., σε εκτέλεση των ήδη υφιστάμενων συμβάσεων, στις οποίες είχαν προβλεφθεί οι αντίστοιχες ποσότητες για την κάλυψη των αναγκών τους,οι δε σχετικές δαπάνες βάρυναν τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων αυτών. Από 1.1.2015, όμως, έπαυσε ο εφοδιασμός των Κέντρων Υγείας με το ανωτέρω υλικό από τα νοσοκομεία αναφοράς (βλ. άρθρο 21 παρ. 5 ν. 4238/2014) και γίνεται, πλέον, με φροντίδα των Δ.Υ.Πε. των οποίων τους προϋπολογισμούς βαρύνει. Ενόψει δε των ανωτέρω και προκειμένου να εξασφαλιστεί ο έγκαιρος και ομαλός εφοδιασμός των μονάδων αυτών με το αναγκαίο φαρμακευτικό, υγειονομικό και λοιπό υλικό με τη διάταξη της παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014 παρασχέθηκε, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, η δυνατότητα εφοδιασμού των φορέων των Υγειονομικών Περιφερειών του Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας (Υ.Πε.-Π.Ε.Δ.Υ.) με το ως άνω υλικό από τους ήδη υπάρχοντες προμηθευτές των νοσοκομείων εποπτείας κάθε Υ.Πε., των οποίων αποτελούσαν με το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς αποκεντρωμένες μονάδες. Προς τούτο προβλέφθηκε, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, και κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, η δυνατότητα στους Διοικητές των οικείων Υ.Πε. με αιτιολογημένη απόφασή τους, να συνάπτουν πρόσθετες πράξεις – συμβάσεις με τους προμηθευτές των νοσοκομείων της εποπτείας τους, κατ’ επέκταση των ήδη υφιστάμενων συμβάσεων βάσει των οποίων γινόταν ο εφοδιασμός των Κέντρων Υγείας μέχρι τη μεταφορά τους, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις. Η ρύθμιση αυτή ορίστηκε ρητά ότι θα ισχύσει για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ήτοι αρχικά μέχρι 30.6.2015, το οποίο εν συνεχεία παρατάθηκε μέχρι 31.12.2015 και ήδη μέχρι 30.6.2016. Παρέπεται δε, ότι από 1.1.2015 που οι Δ.Υ.Πε., όπως προαναφέρθηκε, είναι αρμόδιες για την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος προμηθειών και τη διενέργεια των σχετικών διαγωνιστικών διαδικασιών για τις ανάγκες των Υ.Πε.-Π.Ε.Δ.Υ., η εκτέλεση των οικείων συμβάσεων δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες αυτών (Υ.Πε.-Π.Ε.Δ.Υ.), αφού κατά τη ρητή πρόβλεψη των διατάξεων της παραγράφου 4 του άρθρου 21 του ν. 4238/2014 οι ανάγκες αυτές βαρύνουν πλέον τους προϋπολογισμούς των Δ.Υ.Πε. Επομένως, ανεξαρτήτως του ότι ο νομοθέτης για τις προβλεπόμενες δυνάμει της διάταξης της παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014 πρόσθετες πράξεις αναφέρεται σε «επέκταση» υφιστάμενων συμβάσεων, εφόσον δεν πρόκειται για τροποποίηση ουσιωδών όρων των αρχικών συμβάσεων, ούτε για συμπληρωματικές παραδόσεις κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25 παρ. 2 β΄ του π.δ/τος 60/2007, οι πρόσθετες αυτές πράξεις αποτελούν νέες αυτοτελείς συμβάσεις, που συνάπτονται δυνάμει ειδικής διάταξης νόμου – ήτοι της προμνησθείσας παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014, η οποία ισχύει υπό το φως της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ -μεταξύ του Διοικητή της εκάστοτε Υ.Πε. και των προμηθευτών των νοσοκομείων εποπτείας της, βαρύνουν πλέον τις πιστώσεις της Υ.Πε. και για τις οποίες κατά ρητή νομοθετική παραπομπή ισχύουν οι ίδιοι όροι και προϋποθέσεις με αυτές των προγενέστερων συμβάσεων των νοσοκομείων. Κατά συνέπεια, οι αυτοτελείς αυτές συμβάσεις απευθείας αναθέσεων, των οποίων το οικονομικό αντικείμενο υπολείπεται του ποσού των 500.000,00 ευρώ, δεν υπάγονται στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου λόγω ποσού (βλ. άρθρο 35 Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013), δύνανται, όμως, να ελέγχονται κατά τον προληπτικό έλεγχο δαπανών (βλ. άρθρο 28 του ιδίου ως άνω Κώδικα).
IV. Στην υπό κρίση υπόθεση, από το σύνολο των στοιχείων του φακέλου προκύπτουν τα ακόλουθα:
Α. Η 5η Υγειονομική Περιφέρεια Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας διενήργησε, στις 3.4.2014, ενιαίο ανοικτό διαγωνισμό για την προμήθεια προϊόντων εμφάνισης ακτινογραφιών, ακτινολογικού φιλμ και φωτογραφικών πλακών με φιλμ, προϋπολογισμού 1.261.628,10 ευρώ (με Φ.Π.Α.) για την κάλυψη των αναγκών των νοσοκομείων και των αποκεντρωμένων μονάδων τους, που ανήκουν στην εποπτεία της. Το αποτέλεσμα του διαγωνισμού αυτού, που, εν όψει της ανωτέρω προϋπολογιζόμενης δαπάνης, υπαγόταν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας 2004/18/ΕΚ κατά το άρθρο 7 αυτής, κατακυρώθηκε, μεταξύ άλλων, και στις εταιρείες «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ» και «FUJIFILM HELLAS AE». Μετά δε τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο (βλ. την 152/2014 θετική πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου) υπογράφηκαν, στις 8.9.2014, οι 95 και 96/2014 σχετικές συμβάσεις προμήθειας μεταξύ αφενός της άνω Υγειονομικής Περιφέρειας και αφετέρου των εταιρειών «FUJIFILM HELLAS AE» και «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ», αντίστοιχα. Με τις εν λόγω συμβάσεις, όπως η δεύτερη αυτών τροποποιήθηκε με την 109/27.1.2015 όμοια σύμβαση, κατόπιν της 7/2015 θετικής πράξης του ανωτέρω Κλιμακίου, ανατέθηκε στην μεν εταιρεία «FUJIFILM HELLAS AE» η προμήθεια προϊόντων εμφάνισης ακτινογραφιών, ακτινολογικού φιλμ και φωτογραφικών πλακών με φιλμ, συνολικού ποσού 121.878,14 ευρώ, στη δε εταιρεία «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ» η προμήθεια όμοιων υλικών συνολικού ποσού 802.082,40 ευρώ. Ακολούθως, με τις 715/4.8.2015 και 716/4.8.2015 αποφάσεις της Υποδιοικήτριας της ιδίας ως άνω Υγειονομικής Περιφέρειας εγκρίθηκε, κατ’ επίκληση των διατάξεων της παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014, όπως αυτό τροποποιήθηκε με την παράγραφο 5 του άρθρου 17 του ν. 4332/2015, η επέκταση του υλικού αντικειμένου των εν λόγω συμβάσεων με τις προαναφερόμενες εταιρείες, ήτοι η απευθείας ανάθεση στη μεν εταιρεία «FUJIFILM HELLAS AE» πρόσθετων συμβατικών ποσοτήτων συνολικού ποσού 32.446,92 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), στη δε εταιρεία «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ» πρόσθετων συμβατικών ποσοτήτων συνολικού ποσού 15.916,27 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) για την κάλυψη των αναγκών των αποκεντρωμένων μονάδων αυτής. Σε εκτέλεση των προαναφερόμενων αποφάσεων, συντάχθηκαν δύο σχέδια σύμβασης, τα οποία υποβλήθηκαν προς έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Δικαστηρίου τούτου, το οποίο με την 173/2015 πράξη του έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή τους.
Β. Περαιτέρω, το VI Τμήμα με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε, κατά την κρατήσασα άποψη, ότι ως εκ του παρακολουθηματικού χαρακτήρα των ελεγχόμενων σχεδίων συμβάσεων, σε σχέση με τις αρχικές – κύριες συμβάσεις, παραδεκτά υποβλήθηκαν για έλεγχο νομιμότητας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, πλην όμως, λόγω μη συνδρομής των νόμιμων προϋποθέσεων υπό τις οποίες συγχωρείται η σύναψη συμπληρωματικών συμβάσεων, κωλύεται η υπογραφή τους.
V. Σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις και δεδομένου ότι ο νομικός χαρακτηρισμός κάθε σύμβασης ανήκει κυριαρχικά στο Δικαστήριο (πρβλ. Ελ.Συν. Τμ. Μείζ. Επτ. Σύνθ. 3173/2012) οι πρόσθετες πράξεις – συμβάσεις, οι οποίες συνάπτονται δυνάμει ειδικής διάταξης νόμου (άρθρο 66 παρ. 9 του ν. 4316/2014) μεταξύ του Διοικητή της εκάστοτε Υ.Πε. (για λογαριασμό πλέον της ίδιας και όχι για λογαριασμό των νοσοκομείων) και των προμηθευτών των νοσοκομείων εποπτείας της και βαρύνουν πλέον τις πιστώσεις της (Υ.Πε.) και όχι αυτές των νοσοκομείων, αποτελούν νέες αυτοτελείς συμβάσεις, καθόσον με τη σύναψή τους δεν τροποποιούνται ουσιωδώς οι όροι των αρχικών συμβάσεων ούτε πραγματοποιούνται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 25 παρ. 2 β του π.δ/τος 60/2007 συμπληρωματικές παραδόσεις. Συνεπώς, ελέγχονται ως προς τη νομιμότητά τους από το Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 35 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013, μόνο όταν η προϋπολογιζόμενη δαπάνη τους ή, ελλείψει αυτής, το οικονομικό αντικείμενό τους, υπερβαίνει το ποσό των 500.000,00 ευρώ,. Κατά συνέπεια, τα ελεγχόμενα σχέδια συμβάσεων μεταξύ της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας και των εταιρειών «FUJIFILM HELLAS AE» και «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ», που αφορούν στην προμήθεια, καθ’ υπέρβαση των ποσοτήτων των αρχικών συμβάσεων, προϊόντων εμφάνισης ακτινογραφιών, ακτινολογικού φιλμ και φωτογραφικών πλακών με φιλμ, ποσού 32.446,92 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και 15.916,27 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), αντίστοιχα, συνιστούν νέες και αυτοτελείς συμβάσεις απευθείας προμηθείας προϊόντων εμφάνισης ακτινογραφιών, ακτινολογικού φιλμ και φωτογραφικών πλακών με φιλμ, το οικονομικό αντικείμενο των οποίων υπολείπεται του ποσού των 500.000,00 ευρώ και, ως εκ τούτου, δεν υπάγονται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
VI. Ενόψει των ανωτέρω, το VI Τμήμα που με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε αντιθέτως, έσφαλε περί την ερμηνεία και εφαρμογή των προμνησθεισών διατάξεων και πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση αναθεώρησης και να αναθεωρηθεί η 7352/2015 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ακολούθως δε να ανακληθεί η 173/2015 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου αυτού.
Για τους λόγους αυτούς
Δέχεται την αίτηση του Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, με την επωνυμία «5η Υ.ΠΕ. Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας».
Αναθεωρεί την 7352/2015 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τα οριζόμενα στο σκεπτικό της παρούσας.
Ανακαλεί την 173/2015 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και
Αποφαίνεται ότι τα υποβληθέντα σχέδια συμβάσεων μεταξύ της 5ης Υγειονομικής Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας και των εταιρειών «FUJIFILMHELLAS Α.Ε.» και «ΑΓΚΦΑ ΓΚΕΒΕΡΤ ΑΕΒΕ», τα οποία αφορούν προμήθεια προϊόντων εμφάνισης ακτινογραφιών, ακτινολογικού φιλμ και φωτογραφικών πλακών με φιλμ, δεν υπάγονται στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα,στις 25 Ιανουαρίου 2016.
| Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ | Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ |
| ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ ΘΕΟΤΟΚΑΤΟΥ | ΜΑΡΙΑ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ |
| Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ | |
| ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣ | |
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 10 Φεβρουαρίου 2016.
| Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ | Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ |
| ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ ΘΕΟΤΟΚΑΤΟΥ | ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΡΑΣΑΒΒΙΔΗΣΕ |