ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΤΜΗΜΑ Ι
Συνεδρίαση 3η/7.2.2012
ΠΡΑΚΤΙΚΑ
Αποτελούμενο από τον Πρόεδρο του Τμήματος, Αντιπρόεδρο Ευστάθιο Ροντογιάννη, τους Συμβούλους Νικόλαο Μηλιώνη και Ελένη Λυκεσά και τους Παρέδρους Δέσποινα Τζούμα και Κωνσταντίνο Κρέπη, οι οποίοι μετέχουν με συμβουλευτική ψήφο.
Συνεδρίασε στην αίθουσα διασκέψεων του Καταστήματός του, που βρίσκεται στην Αθήνα, σήμερα 7 Φεβρουαρίου 2012, με την παρουσία της Γραμματέως του Ερατώς Μαρκόζη.
Κατά τη συνεδρίαση αυτή εξέτασε την εξής υπόθεση:
ΘΕΜΑ Α΄
……………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………..
ΘΕΜΑ Β΄
Την από 20.12.2011 έκθεση της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με την οποία ζητείται η γνώμη του Τμήματος σχετικά με τη θεώρηση ή μη των…, οικονομικού έτους 2011, χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής του Ενιαίου Συνδέσμου Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής, ποσού 215,80, 1.112,06, 2.050,00, 2.255,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 2.152,50, 2.152,50, 884,92, 1.896,25, 2.255,00, 2.152,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.255,00, 2.152,50, 1.896,25, 2.255,00, 1.004,50, 2.053,03, 922,50, 922,50, 922,50, 896,88, 1.004,50, 956,67, 1.004,50, 1.004,50, 1.004,50, 1.052,33, 1.004,50, 1.004,50, 1.112,06, 1.004,50, 1.004,50, 884,92, 935,13, 1.112,06, 1.112,06, 1.112,06, 935,13, 826,83, 1.112,06, 1.112,06, 1.112,06, 1.112,06, 1.052,33, 1.112,06, 1.004,50, 1.112,06, 1.052,33, 1.112,06, 1.112,06,215,80, 884,92, 1.148,00, 1.052,33, 1.004,50, 1.004,50, 751,67, 632,08, 956,67, 1.004,50, 1.052,33, 932,75, 1.148,00, 1.004,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.255,00, 2.152,50, 2.255,00, 1.896,25, 2.254,59, 2.152,50, 2.255,00, 2.460,00, 2.460,00, 2.255,00, 1.895,43, 1.895,43, 2.254,59, 1.895,43, 2.152,50, 2.255,00, 1.896,25, 2.050,00, 2.255,00, 1.896,25, 2.255,00, 2.255,00, 695,29, 1.148,00, 1.004,50, 1.896,25, 1.148,00, 1.004,50, 1.004,50 και 2.152,50 ευρώ, αντίστοιχα.
Στην υπόθεση αυτή ο Αντεπίτροπος Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Κωνσταντίνος Τόλης, κωλυομένου του Γενικού Επιτρόπου, πρότεινε, με την από 12.1.2012 έγγραφη γνώμη του, τη θεώρηση των επίμαχων χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής.
Ο Πάρεδρος Κωνσταντίνος Κρέπης, που ορίστηκε εισηγητής της υπόθεσης, εξέθεσε τα ακόλουθα:
Ι. Με την από 20.12.2011 έκθεση αμφιβολιών η Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας ζητεί, σύμφωνα με το άρθρο 21 παρ. 4 του Οργανισμού του Ελεγκτικού Συνεδρίου (π.δ.774/1980), τη γνώμη του Τμήματος σχετικά με τη θεώρηση ή μη των …, οικονομικού έτους 2011, χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής του Ενιαίου Συνδέσμου Δήμων και Κοινοτήτων Νομού Αττικής (Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α.),ποσού 215,80, 1.112,06, 2.050,00, 2.255,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 1.845,00, 2.152,50, 2.152,50, 884,92, 1.896,25, 2.255,00, 2.152,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.255,00, 2.152,50, 1.896,25, 2.255,00, 1.004,50, 2.053,03, 922,50, 922,50, 922,50, 896,88, 1.004,50, 956,67, 1.004,50, 1.004,50, 1.004,50, 1.052,33, 1.004,50, 1.004,50, 1.112,06, 1.004,50, 1.004,50, 884,92, 935,13, 1.112,06, 1.112,06, 1.112,06, 935,13, 826,83, 1.112,06, 1.112,06, 1.112,06, 1.112,06, 1.052,33, 1.112,06, 1.004,50, 1.112,06, 1.052,33, 1.112,06, 1.112,06,215,80, 884,92, 1.148,00, 1.052,33, 1.004,50, 1.004,50, 751,67, 632,08, 956,67, 1.004,50, 1.052,33, 932,75, 1.148,00, 1.004,50, 2.152,50, 2.152,50, 2.255,00, 2.152,50, 2.255,00, 1.896,25, 2.254,59, 2.152,50, 2.255,00, 2.460,00, 2.460,00, 2.255,00, 1.895,43, 1.895,43, 2.254,59, 1.895,43, 2.152,50, 2.255,00, 1.896,25, 2.050,00, 2.255,00, 1.896,25, 2.255,00, 2.255,00, 695,29, 1.148,00, 1.004,50, 1.896,25, 1.148,00, 1.004,50, 1.004,50 και 2.152,50 ευρώ, αντίστοιχα, που αφορούν στην καταβολή αμοιβής στους φερόμενους σε αυτά ως δικαιούχους, για το χρονικό διάστημα από 17.10.2011 έως 30.11.2011, ήτοι σε χρόνο κατά τον οποίο είχε λήξει η σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου ή έργου που τους συνέδεε με τον Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α., σε εκτέλεση της από 17.10.2011 προσωρινής διαταγής του Προέδρου Πρωτοδικών Αθηνών. Ειδικότερα, οι αμφιβολίες της Επιτρόπου συνίστανται στο αν δεσμεύεται κατά την άσκηση προληπτικού ελέγχου από το προσωρινό δεδικασμένο που απορρέει από την 6381/2011 απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε η από 7.12.2010 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων των φερόμενων ως δικαιούχων ή αν, αντίθετα, υποχρεούται σε θεώρηση των οικείων τίτλων πληρωμής, δεσμευόμενη από την από 17.10.2011 προσωρινή διαταγή του Προέδρου Πρωτοδικών Αθηνών, η οποία εκδόθηκε επί της από 6.9.2011 (δεύτερης) αίτησης ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών των ιδίων προσώπων.
ΙΙ. Στο άρθρο 98 του Συντάγματος ορίζεται ότι: «1. Στην αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου ανήκουν ιδίως: α. Ο έλεγχος των δαπανών του Κράτους, καθώς και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων, που υπάγονται με ειδική διάταξη νόμου στο καθεστώς αυτό (…) 2. Οι αρμοδιότητες του Ελεγκτικού Συνεδρίου ρυθμίζονται και ασκούνται, όπως νόμος ορίζει. (…)». Σε εφαρμογή αυτών, το άρθρο 17 του π.δ.774/1980 (Οργανισμός Ελεγκτικού Συνεδρίου) ορίζει ότι: «1. Το Ελεγκτικόν Συνέδριον α) (…) β) Ασκεί τον κατά το άρθρον 98 του Συντάγματος έλεγχον των δαπανών του Κράτους, ως και των δι’ ειδικών νόμων εις τον έλεγχο αυτού υπαγομένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοικήσεως ή άλλων Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου επί τω τέλει της βεβαιώσεως ότι υπάρχει δια ταύτας νομίμως κεχορηγημένη πίστωσις και ότι κατά την πραγματοποίησιν τούτων ετηρήθησαν αι διατάξεις του κώδικος «περί δημοσίου λογιστικού» και παντός άλλου νόμου ή διατάγματος ή κανονιστικής αποφάσεως (…) 3. Κατά τον υπό του Συνεδρίου ασκούμενον έλεγχον επιτρέπεται η εξέτασις και των παρεμπιπτόντως αναφυομένων ζητημάτων, επιφυλασσομένων των περί δεδικασμένου διατάξεων. (…)».
Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών του Κράτους, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, εξετάζει τη νομιμότητα και κανονικότητά τους, δικαιούμενο να εξετάζει παρεμπιπτόντως, με την επιφύλαξη της τυχόν ύπαρξης δεδικασμένου, τόσο τη νομιμότητα των διοικητικών πράξεων στις οποίες οι εν λόγω δαπάνες στηρίζονται, όσο και το υπαρκτό, κατά το ουσιαστικό δίκαιο, της απαίτησης, σε εξόφληση της οποίας οι δαπάνες αυτές εντέλλονται (βλ. πράξ. Ι Τμ. 213, 128/2011, 286, 179, 99/2010 κ.α.). Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1 του ν. 3068/2002 (ΦΕΚ Α΄ 274), 682 και 691 του Κώδικα Πολιτική Δικονομίας, όπως αυτά ερμηνεύθηκαν υπό το φως των άρθρων 20 του Συντάγματος και 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου με τα πρακτικά της 9ης Γεν. Συνεδρ./19.5.2010 της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνάγεται ότι όταν η αξίωση του φερόμενου ως δικαιούχου της δαπάνης στηρίζεται σε προσωρινή διαταγή, που εκδόθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας των ασφαλιστικών μέτρων, με δεσμευτικό περιεχόμενο, που κωλύει την παραγωγή εννόμων συνεπειών σε πράξεις που αντίκεινται σ’ αυτό, το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά τον γενόμενο προληπτικό έλεγχο νομιμότητας των δημοσίων δαπανών, υποχρεούται σε θεώρηση του οικείου χρηματικού εντάλματος, αφού και αυτό είναι υποχρεωμένο να συμμορφωθεί με αυτή, διότι δεν αποτελεί παρεμπιπτόντως αναφυόμενο ζήτημα, κατά τον ασκούμενο έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο έλεγχος της ορθότητας ή μη της προσωρινής διαταγής, δηλαδή η νομιμότητα και βασιμότητα των λόγων και των όρων που τη δικαιολογούν.
IΙΙ. Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα πληρωμής προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο … και ενενήντα επτά (97) ακόμη απασχολούμενοι στον Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α., στο πλαίσιο συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου ή μίσθωσης έργου, με την από 7.12.2010 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών ζήτησαν να ρυθμισθεί προσωρινά η κατάσταση της εργασιακής τους σχέσης και ειδικότερα να υποχρεωθεί το ανωτέρω νομικό πρόσωπο να αποδέχεται τις προσηκόντως προσφερόμενες υπηρεσίες τους με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου. Επί της αίτησης αυτής εκδόθηκε η 6381/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με την οποία κηρύχθηκε κατηργημένη η δίκη ως προς τους 77η, 78η, 79η, 82η και 93ο των αιτούντων, έγινε δεκτή η αίτηση ως προς την 12η, ενώ, τέλος, απορρίφθηκε ως προς τους λοιπούς. Στη συνέχεια, ενενήντα δύο (92) από τους ανωτέρω αιτούντες, ως προς τους οποίους είτε είχε απορριφθεί η αίτηση είτε είχε καταργηθεί η δίκη, πλέον δύο (2) ακόμη αιτούντων (…), άσκησαν την από 6.9.2011 (δεύτερη) αίτηση ασφαλιστικών μέτρων ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, με νομική βάση και αίτημα κοινό σε σχέση με αυτό που είχε διατυπωθεί με την από 7.12.2010 (πρώτη) αίτηση. Στο πλαίσιο της νεότερης αυτής αίτησης χορηγήθηκε από τον Πρόεδρο Πρωτοδικών Αθηνών η από 17.10.2011 προσωρινή διαταγή, με την οποία υποχρεώθηκε ο Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α. να αποδέχεται τις υπηρεσίες των αιτούντων, αρχικώς μέχρι την εκδίκαση της αίτησης ασφαλιστικών μέτρων στις 26.10.2011 και εν συνεχεία μέχρι την μετ’ αναβολή εκδίκαση της αίτησης στις 30.5.2012. Για την καταβολή δε σε αυτούς αμοιβής για την εργασία που παρείχαν στον Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α., δυνάμει της από 17.10.2011 προσωρινής διαταγής, κατά το χρονικό διάστημα από 17.10.2011 έως 30.11.2011, εκδόθηκαν τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα πληρωμής. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη που προηγήθηκε, εφόσον τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα εντέλλονται σε εκτέλεση προσωρινής διαταγής, η οποία από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι έχει ανακληθεί, το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά τον υπ’ αυτού ασκούμενο προληπτικό έλεγχο δαπανών, δεσμεύεται από αυτήν και συνεπώς δεν δύναται να προβεί σε παρεμπίπτοντα έλεγχο της νομιμότητάς της. Εξάλλου, δεν τίθεται εν προκειμένω ζήτημα παραβίασης του προσωρινού δεδικασμένο που απορρέει από την 6381/2011 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων), καθόσον η επίμαχη προσωρινή διαταγή εκδόθηκε στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας και δη της εκκρεμούς δεύτερης αίτησης ασφαλιστικών μέτρων. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει, αίροντας τις αμφιβολίες της Επιτρόπου, ότι τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Ε.Σ.Δ.Κ.Ν.Α. θα μπορούσαν να θεωρηθούν, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2011, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει η σχετική δαπάνη.
Το Τμήμα, μετά από διαλογική συζήτηση μεταξύ των μελών του, δέχθηκε ομόφωνα την εισήγηση του Παρέδρου Κωνσταντίνου Κρέπη.
Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΡΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΕΡΑΤΩ ΜΑΡΚΟΖΗ