30/2014
ΤΜΗΜΑ VII
(B’ ΔΙΑΚΟΠΩΝ)
(σε συμβούλιο)
Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος, Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Δημήτριο Πέππα και Δέσποινα Καββαδία-Κωνσταντάρα και τους Παρέδρους Ιωάννη Βασιλόπουλο και Ευαγγελία Πασπάτη (εισηγήτρια), οι οποίοι μετέχουν με συμβουλευτική ψήφο.
Συνήλθε στην αίθουσα διασκέψεων του Καταστήματός του, που βρίσκεται στην Αθήνα, στις 19 Ιουλίου 2014.
Για να αποφανθεί, ύστερα από την από 2.7.2014 (αριθμ. πρωτ. Ελ.Συν. 44094/2.7.2014) αίτηση της δημοτικής επιχείρησης, με την επωνυμία «Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ρεθύμνου –ΔΕΥΑΡ», αν πρέπει να ακακληθεί η 61/2014 Πράξη του Κλιμακίου προληπτικού ελέγχου δαπανών στο Τμήμα τούτο.
Αφού μελέτησε τα στοιχεία του φακέλου
Και
Έλαβε υπόψη
Την 28/3.7.2014 έγγραφη γνώμη του Επιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Αντωνίου Νικητάκη, που αναπληρώνει νόμιμα το Γενικό Επίτροπο, σύμφωνα με την οποία η αίτηση αυτή πρέπει να απορριφθεί.
Σκέφτηκε κατά το Νόμο
Ι. Με την κρινόμενη αίτηση παραδεκτώς ζητείται η ανάκληση της 61/2014 πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο VII Τμήμα, με την οποία κρίθηκε, ύστερα από διαφωνία του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Ρεθύμνης, ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί το 84, οικονομικού έτους 2013, χρηματικό ένταλμα της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ρεθύμνου –ΔΕΥΑΡ, ποσού 78.051,00 ευρώ, που εκδόθηκε υπέρ της εταιρείας με την επωνυμία «ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» και αφορούσε στην καταβολή, κατόπιν εξώδικου συμβιβασμού, του τιμήματος για την προμήθεια χημικών προϊόντων κατά το έτος 2012. Το Κλιμάκιο, ήχθη στην ανωτέρω κρίση, με την αιτιολογία ότι η υπαχθείσα σε συμβιβασμό δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι αφενός η σχετική σύμβαση προμήθειας ήταν άκυρη, ως προφορικώς συναφθείσα, με αποτέλεσμα λόγω της έλλειψης του έγγραφου τύπου να λογίζεται ως μη γενόμενη και να μην παράγει έννομες συνέπειες, αφετέρου η προμήθεια των ως άνω υλικών μη νομίμως ανατέθηκε χωρίς τη διεξαγωγή διαγωνισμού και χωρίς, σε κάθε περίπτωση, να προκύπτει ότι συνέτρεχαν οι εξαιρέσεις ή οι ειδικές περιπτώσεις που θα δικαιολογούσαν την απευθείας ανάθεσή της, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του ΕΚΠΟΤΑ, οι οποίες εφαρμόζονται συμπληρωματικά και κατά τη διενέργεια των προμηθειών των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης.
ΙΙ. Κατά την έννοια των διατάξεων της παρ. 6 του άρθρου 32 του ν.4129/2013 (ΦΕΚ Α΄, 52), οι πράξεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που εκδίδονται κατά τη διαδικασία της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου (βλ. και άρθρο 21 παρ. 1 του π.δ/τος 774/1980), σε υποθέσεις διαφωνιών Επιτρόπων σχετικά με τη θεώρηση ή μη χρηματικών ενταλμάτων, υπόκεινται σε ανάκληση, εφόσον κατά την έκδοσή τους εμφιλοχώρησε πλάνη περί το νόμο ή περί τα πράγματα.
ΙΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, στις 30.1.2013, η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΕΛΤΟΝ ΔΙΕΘΝΟΎΣ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» κατέθεσε αγωγή ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά της Δ.Ε.Υ.Α. Ρεθύμνου, με αίτημα να υποχρεωθεί η εναγομένη να της καταβάλει, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής, με βάση τις διατάξεις περί πώλησης και επικουρικά του αδικαιολόγητου πλουτισμού, το ποσό των 99.542,67 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στο συμφωνηθέν τίμημα των αναλώσιμων χημικών υλικών που της προμήθευσε για τις ανάγκες του βιολογικού καθαρισμού του Δήμου Ρεθύμνου, κατόπιν προφορικών αναθέσεων, μετά τη λήξη του συμβατικού χρόνου των από 9.5.2011 και 20.5.2011 αρχικών συμβάσεων. Στην συνέχεια, μετά την από 26.7.2013 θετική γνωμοδότηση για τη σύναψη εξώδικου συμβιβασμού από το δικηγόρο της Δ.Ε.Υ.Α.Ρ., το Δ.Σ. αυτής, με την 233/6.8.2013 απόφασή του, ενέκρινε την κατάρτιση εξώδικου συμβιβασμού με την ενάγουσα ανώνυμη εταιρεία, με δεδομένη την εκτίμηση ότι η αγωγή της επρόκειτο να γίνει δεκτή κατά την επικουρική της βάση (αδικαιολόγητος πλουτισμός), προσδιόρισε δε το ποσό αυτού σε 78.000,51 ευρώ, χωρίς επιπλέον έξοδα και τόκους. Σε εκτέλεση αυτών, εκδόθηκε το 84, οικονομικού έτους 2013, χρηματικό ένταλμα πληρωμής της Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. Το τελευταίο, ωστόσο κρίθηκε μη θεωρητέο, με την ήδη προσβαλλόμενη πράξη του Κλιμακίου του Τμήματος τούτου για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.
IV. Mε την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι η υποχρέωση της Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. για την ικανοποίηση της αξίωσης της ενάγουσας επιχείρησης στηρίζεται, όχι στην άκυρη σύμβαση, η οποία κατά την κρίση του Κλιμακίου δεν είναι υποκείμενη σε συμβιβασμό ως μη παράγουσα έννομες συνέπειες, αλλά στις διατάξεις του αδικαιολόγητου πλουτισμού, από τις οποίες γεννάται υποχρέωση καταβολής του τιμήματος των πωληθέντων υλικών.
ΕΠΙ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΥ ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΤΙΜΑ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΤΥΠΟ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟΥ
Ο ως άνω λόγος ανάκλησης, όμως, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος. Τούτο, διότι, κατά την άσκηση της ελεγκτικής αρμοδιότητάς του, το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται από τον εξώδικο συμβιβασμό, ο οποίος δεν παράγει κατά το νόμο δεδικασμένο, και συνεπώς ερευνά όχι μόνο το κατά τους εξωτερικούς τύπους υπαρκτό και έγκυρο του επιτευχθέντος συμβιβασμού, αλλά παρεμπιπτόντως και την ουσία του (πρβλ. Πράξεις IV Τμ. Ελ. Συν. 120/2001,117/2002, 137/2006). Ως εκ τούτου, το νόμιμο έρεισμα της εντελλόμενης δαπάνης αναζητείται αποκλειστικώς στις ειδικές, αναλόγως της περίπτωσης, διατάξεις, με βάση τις οποίες θα μπορούσε εγκύρως να συνομολογηθεί η σχετική υποχρέωση της εν λόγω δημοτικής επιχείρησης έναντι του φερόμενου ως πιστωτή της και όχι στις γενικές περί αδικαιολόγητου πλουτισμού διατάξεις, επί τη βάσει των οποίων αναγνωρίστηκε εν προκειμένω η επίμαχη αξίωση της φερόμενης ως δικαιούχου, ακριβώς επειδή για την εφαρμογή τους προϋποθέτουν την έλλειψη έγκυρης συμβατικής σχέσης (προμήθειας). Υπό την αντίθετη εκδοχή, θα μπορούσε η Διοίκηση της Δ.Ε.Υ.Α.Ρ., προβαίνοντας στην εξώδικη αναγνώριση αξίωσης και εκδίδοντας σχετικό τίτλο ερειδόμενο στις γενικές περί αδικαιολόγητου πλουτισμού διατάξεις, να καταστήσει αλυσιτελή τον προληπτικό έλεγχο των δημόσιων δαπανών, που ασκείται όταν πλέον το Δημόσιο ή το εκάστοτε δημοτικό νομικό πρόσωπο έχει προσποριστεί την ωφέλεια από την παροχή του αντισυμβαλλομένου του, με συνέπεια, κάθε φορά που διαπιστώνεται η ανυπαρξία νόμιμης συμβατικής σχέσης, να μπορεί να προβληθεί αξίωση για την απόδοση της ωφέλειας αυτής και να επιδιώκεται η ικανοποίησή της, χωρίς να προηγηθεί δικαστική επιβεβαίωση της ύπαρξης και έκτασής της, οπότε και μόνον θα υποχρεούτο το Ελεγκτικό Συνέδριο να συμμορφωθεί, ως εκ του παραγόμενου από την οικεία δικαστική απόφαση δεδικασμένου (βλ. 58,137,168/2006, 218/2007,175/2009, 177/2010,188, 247/2011 Πράξεις IV Τμ. Ελ. Συν., 151/2008 Πράξη VII Τμ. Ελ. Συν.). Λαμβανομένων, ωστόσο, υπόψη αφενός της πράγματι αδήριτης ανάγκης συνέχισης της λειτουργίας του βιολογικού καθαρισμού, η διακοπή της οποίας θα είχε δυσμενείς συνέπειες τόσο για το περιβάλλον, όσο και για τη δημόσια υγεία, αφετέρου δε της λήξης της προηγούμενης σύμβασης με τη φερόμενη ως δικαιούχο εταιρεία, και υπό το πρίσμα της αρχής της οικονομικότητας που διέπει τη δράση των δημοτικών επιχειρήσεων, δοθέντος ότι η συνέχιση της δικαστικής διαδικασίας θα είχε ως συνέπεια την επιβάρυνση του προϋπολογισμού της Δ.Ε.Υ.Α.Ρ. με την καταβολή, πέραν του οφειλόμενου κεφαλαίου, και των τόκων υπερημερίας, το Τμήμα κρίνει, περαιτέρω, κατά παραδοχή ως βάσιμου του σχετικού λόγου ανάκλησης, ότι η, παρά την έλλειψη έγκυρης συμβατικής σχέσης, συνέχιση της προμήθειας, δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων από τα όργανα της Δ.Ε.Υ.Α.Ρ., αλλά στην πεπλανημένη, πλην συγγνωστή, πεποίθησή τους ότι συνέτρεχε κατεπείγων λόγος που δικαιολογούσε την ανάθεση της προμήθειας, σε κάθε δε περίπτωση, ότι επρόκειτο για συμπληρωματική προμήθεια, λόγω της ταυτότητας των συμβαλλομένων και των προμηθευθέντων χημικών προϊόντων. Κατόπιν τούτων, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση ως βάσιμη και στην ουσία και να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη. Το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα, όμως, το οποίο θα μπορούσε να θεωρηθεί, λόγω συγγνωστής πλάνης, δεν πρέπει να θεωρηθεί, διότι έχει λήξει το οικονομικό έτος 2013, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.
Για τους λόγους αυτούς
Δέχεται την από 2.7.2014 αίτηση της Δ.Ε.Υ.Α.Ρ..
Ανακαλεί την 61/2014 πράξη του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο VII Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Και
Αποφαίνεται ότι το 84, οικονομικού έτους 2013, χρηματικό ένταλμα της αιτούσας δημοτικής επιχείρησης, ποσού 78.000,51 ευρώ, δεν πρέπει να θεωρηθεί λόγω λήξης του οικονομικού έτους 2013.
|
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ ΘΕΟΤΟΚΑΤΟΥ |
Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΡΕΔΡΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΠΑΣΠΑΤΗ |
|
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΜΑΡΙΑ ΕΞΑΡΧΟΥΛΑΚΟΥ |
|