391/2017 ΣΕ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΘΕΣΗ

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 4 Νοεμβρίου 2015, με την ακόλουθη σύνθεση: Ιωάννης Σαρμάς, Προεδρεύων Αντιπρόεδρος, Χρυσούλα Καραμαδούκη και Άννα Λιγωμένου, Αντιπρόεδροι, Κωνσταντίνος Κωστόπουλος, Μαρία Αθανασοπούλου, Αγγελική Μυλωνά, Χριστίνα Ρασσιά, Βιργινία Σκεύη, Βασιλική Σοφιανού, Δέσποινα Τζούμα, Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, Κωνσταντίνος Παραθύρας και Αργυρώ Μαυρομμάτη, Σύμβουλοι. Επίσης μετείχαν οι Σύμβουλοι Κωνσταντίνος Εφεντάκης, Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Δημήτριος Τσακανίκας και Ασημίνα Σακελλαρίου ως αναπληρωματικά μέλη. Γραμματέας η Ελένη Αυγουστόγλου.

Γενικός Επίτροπος Επικρατείας: Κωνσταντίνος Τόλης, Αντεπίτροπος Επικρατείας, κωλυομένου του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Μιχαήλ Ζυμή.

Για  να δικάσει την από 19-4-2013 (αριθμός κατάθεσης 143/23-4-2013) αίτηση για αναίρεση της 178/2013 απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου του Δήμου Σπάτων – Αρτέμιδος, ο οποίος εκπροσωπείται νόμιμα και παραστάθηκε διά του πληρεξουσίου του δικηγόρου Ευάγγελου Χατζηγιαννάκη (ΑΜ/ΔΣΑ 4306).

Κ α τ ά  α) του Ελληνικού Δημοσίου, το οποίο εκπροσωπεί ο Υπουργός Οικονομικών και το οποίο παραστάθηκε δια του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου και                β) του Γεωργίου Κασίμη του Αθανασίου, τέως Δημάρχου Αρτέμιδας, κατοίκου Αρτέμιδος Αττικής (οδός Ολυμπίας 50), ο οποίος δεν παραστάθηκε με πληρεξούσιο δικηγόρο, αλλά εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και ζήτησε την εκδίκαση της υπόθεσής του.

Με την κρινόμενη αίτηση, όπως αυτή νομίμως εξειδικεύεται και συμπληρώνεται με το από 6-11-2015 υπόμνημα ζητείται η αναίρεση της προαναφερόμενης απόφασης.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του αναιρεσείοντος Δήμου, που ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης.

Τον   Πάρεδρο    του    Νομικού    Συμβουλίου    του    Κράτους,   για  το Ελληνικό Δημόσιο, που ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Το Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος πρότεινε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη με παρόντα τα τακτικά μέλη που έλαβαν μέρος στη συζήτηση της υπόθεσης, εκτός από την Αντιπρόεδρο Άννα Λιγωμένου και τους Συμβούλους Κωνσταντίνο Κωστόπουλο και Μαρία Αθανασοπούλου που απουσίασαν λόγω κωλύματος και τη Σύμβουλο Χριστίνα Ρασσιά που αποχώρησε από την υπηρεσία λόγω ορίου ηλικίας, πλην όμως εγκύρως λαμβάνεται η απόφαση του Δικαστηρίου κατά την παρούσα διάσκεψη κατά την ομόφωνη γνώμη των Δικαστών χωρίς την παρουσία της, σύμφωνα με τα άρθρα 11 παρ.2 του ν.4129/2013 και 78 παρ. 2 Π.Δ. 1225/1981. Για τη νόμιμη συγκρότηση της Ελάσσονος Ολομέλειας, στη διάσκεψη μετείχαν επίσης οι Σύμβουλοι Κωνσταντίνος Εφεντάκης, Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Δημήτριος Τσακανίκας και Ασημίνα Σακελλαρίου (αναπληρωματικά μέλη).

Άκουσε την εισήγηση του Συμβούλου Κωνσταντίνου Παραθύρα και

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα

Σκέφτηκε κατά το νόμο

 

1.  Με την υπό κρίση αίτηση, όπως αυτή νομίμως εξειδικεύεται και συμπληρώνεται με το από 6-11-2015 υπόμνημα, ζητείται η αναίρεση της 178/2013 απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

2. Για την άσκηση της υπό κρίση αίτησης δεν απαιτείται κατά νόμο η καταβολή παραβόλου (βλ. άρθρ. 61 παρ. 1 και 117 του π.δ. 1225/1981).

3. Νόμιμα εχώρησε η συζήτηση της υπόθεσης παρά την (δικονομική) απουσία  του αναιρεσιβλήτου, ο οποίος, όπως προκύπτει από την από 4-10-2015 έκθεση επίδοσης του υπαλλήλου του Δήμου Σπάτων – Αρτέμιδος, Κωνσταντίνου Τζινιέρη, κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα να παραστεί κατά τη συζήτηση που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας (άρθρα 27, 65 και 117 του π.δ. 1225/1981).

4. Η κρινόμενη αίτηση έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως, πρέπει, αφού είναι τυπικά δεκτή, να εξεταστεί περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του προβαλλόμενου λόγου αναιρέσεως.

5. Με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτή έφεση του αναιρεσιβλήτου, πρώην Δημάρχου Σπάτων – Αρτέμιδος, κατά της 178/2013 απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία ακυρώθηκε η 442/2006 καταλογιστική πράξη του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την τελευταία αυτή πράξη καταλογίστηκε, μετά τη διενέργεια κατά προτεραιότητα ειδικού κατασταλτικού ελέγχου βάσει του άρθρου 3 παρ. 4 του ν. 2307/1995, σε βάρος του ήδη αναιρεσιβλήτου, ως υπολόγου και υπέρ του ως άνω Δήμου, το ποσό των 128.608,92 ευρώ, διότι, παρά τις αντιρρήσεις του ταμία του Δήμου, ο τότε Δήμαρχος Αρτέμιδος και ήδη αναιρεσίβλητος έδωσε εντολή να εξοφληθούν τα 950, 951, 952, 953, 954 και 955 χρηματικά εντάλματα οικονομικού έτους 2005, που αφορούσαν στην καταβολή αμοιβής στη Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης του Δήμου Αρτέμιδος (Δ.Ε.Α.Δ.Α.) για την παροχή υπηρεσιών τεχνικής υποστήριξης του Δήμου κατά το έτος 2005.

6. Με την κρινόμενη αίτηση, ο αναιρεσείων Δήμος Σπάτων – Αρτέμιδος, ο οποίος προέκυψε από τη συνένωση των προϋπαρχόντων Δήμων Σπάτων-Λούτσας και Αρτέμιδος βάσει του ν. 3852/2010, ζητώντας την αναίρεση της 178/2013 απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, προβάλλει ότι μη ορθώς το ως άνω Τμήμα έκρινε ότι το Β΄ Κλιμάκιο υπερέβη την ελεγκτική του αρμοδιότητα, δεδομένου ότι η κρίση του Κλιμακίου, βάσει της οποίας καταλογίσθηκε ο αναιρεσίβλητος, στηρίχθηκε αποκλειστικά και μόνον επί των αντιρρήσεων του ταμία του Δήμου, όπως αυτές εν συνεχεία περιορίστηκαν με το Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων που εστάλη στον αναιρεσίβλητο.

7.  Με τη διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 3 του ν. 2307/1995 (ΦΕΚ Α΄ 113), με την οποία αντικαταστάθηκε η παρ. 3 του άρθρου 219 του π.δ. 323/1989  (βλ. παρ. 2 του άρθρου 236 του  π.δ. 410/1995 «Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας», όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο), ορίζεται : «Αν ο ταμίας αμφισβητεί τη νομιμότητα εντάλματος γνωστοποιεί στο δήμαρχο (…) με ειδική αναφορά τους λόγους αμφισβήτησης. Αν ο δήμαρχος (…) απορρίψει τους λόγους αμφισβήτησης το ένταλμα εκτελείται. Στη συνέχεια με φροντίδα του ταμία αποστέλλεται μαζί με τα δικαιολογητικά, χωρίς καθυστέρηση, στον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου του Νομού (…). για έλεγχο κατά προτεραιότητα».

Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ειδική αρμοδιότητα του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο νομό, στα διοικητικά όρια του οποίου ανήκει ο οικείος Δήμος, για κατά προτεραιότητα έλεγχο χρηματικού εντάλματος σε περίπτωση αμφισβήτησης της νομιμότητας της εντελλόμενης με αυτό δαπάνης από τον ταμία του Δήμου και εξόφλησης στη συνέχεια αυτού με εντολή του δημάρχου ύστερα από την απόρριψη των προβληθέντων από τον ταμία λόγων αμφισβήτησης.

8. Προς εκτέλεση των ανωτέρω ρυθμίσεων και σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 4 του π.δ. 774/1980, το οποίο ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο (και ήδη 38 παρ. 4 του ν. 4129/2013), ο αρμόδιος Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου συντάσσει σχετικό Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων, το οποίο αποστέλλεται στο Δήμαρχο, προκειμένου αυτός να αναπληρώσει το έλλειμμα εντός προθεσμίας 15 ημερών. Αν το Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων δεν εκτελεστεί, ο Επίτροπος αποστέλλει το ένταλμα στο αρμόδιο Β΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου μαζί με σχετική πρόταση για καταλογισμό και το Β΄ Κλιμάκιο προβαίνει, εφόσον κρίνει ότι η δαπάνη πράγματι δεν ήταν νόμιμη (ήδη, βάσει του άρθρου 79 του ν. 4055/2012, ΦΕΚ Α΄ 51, όπως κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 51 του                   ν. 4129/2013, η σχετική αρμοδιότητα του Κλιμακίου αναφορικά με τους Ο.Τ.Α. Α΄ βαθμού μεταβιβάσθηκε στον αρμόδιο για τον προληπτικό  έλεγχο Επίτροπο) σε καταλογισμό του ευθυνόμενου Δημάρχου(Ολ. ΕλΣυν 3035/2012, 2625/2009, 1340/2010, 2368/2011 και 3237/2011, όπου και μειοψηφία).

9. Ο ανωτέρω περιγραφείς έλεγχος συνιστά ειδική μορφή  κατασταλτικού  ελέγχου, κατά τη διενέργεια του οποίου, εφόσον κριθεί ότι η δαπάνη που εξοφλήθηκε με το ελεγχόμενο ένταλμα είναι μη νόμιμη, το καταβληθέν ποσό συνιστά έλλειμμα στη διαχείριση του Δήμου, για την αναπλήρωση του οποίου ευθύνεται ο δήμαρχος ως υπόλογος, αφού με την εντολή του για εξόφληση του εντάλματος ενήργησε διαχειριστική πράξη που είχε ως αποτέλεσμα τη μη νόμιμη εκταμίευση του αντίστοιχου ποσού.

10. Η αναφερόμενη στην ανωτέρω σκέψη διαδικασία, κατά την οποία ελέγχεται η εξοφληθείσα δαπάνη και ερευνάται η απόκλισή της από την δημοσιονομική νομιμότητα πριν από την ένταξή της στους λογαριασμούς του υπολόγου, οι οποίοι θα ελεγχθούν κατασταλτικά, ως μέρος της δια του απολογισμού αποδιδόμενης ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου ετήσιας λογοδοσίας του Ο.Τ.Α. (άρθρο 169 παρ.5 του ΔΚΚ), αποσκοπεί στην άμεση καταστολή της παρανομίας και περιορίζεται στην εξέταση της ορθότητας των προβαλλομένων από τον Ταμία λόγων.

11. Στην υπό κρίση υπόθεση, το δικάσαν Τμήμα, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφασή του και κατά την αναιρετικά ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του, δέχθηκε τα ακόλουθα: Με τις 169, 170, 171, 172, 173 και 174/3-6-2005 αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αρτέμιδος ανατέθηκε απευθείας στη Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης Δήμου Αρτέμιδος (Δ.Ε.Α.Δ.Α.), η εκτέλεση των εργασιών «Υποστήριξη Δημοτικής Αστυνομίας έτους 2005», «Υποστήριξη Διεύθυνσης ηλεκτρομηχανολογικών έργων και περιβάλλοντος έτους 2005», «Υποστήριξη διοικητικών υπηρεσιών του Δήμου για το έτος 2005», «Υποστήριξη Τμήματος Έργων και συντηρήσεων Τεχνικής Υπηρεσίας έτους 2005», «Υποστήριξη Οικονομικών υπηρεσιών έτους 2005» και «Γραμματειακή Υποστήριξη τμημάτων Τεχνικής Υπηρεσίας έτους 2005». Η αμοιβή της αναδόχου για την εκτέλεση των εργασιών αυτών ορίστηκε, αντιστοίχως, στο ποσό των 24.439,10, 43.286,30, 45.000,00, 45.000,00, 24.439,10 και 45.000,00 ευρώ, μη συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.. Σε εκτέλεση των ανωτέρω αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου καταρτίστηκαν μεταξύ του Δημάρχου Αρτέμιδος και ήδη αναιρεσιβλήτου, ως νομίμου εκπροσώπου του Δήμου, και της Δ.Ε.Α.Δ.Α. οι αντίστοιχες υπ’ αριθ. 8702, 8703, 8704, 8705, 8706 και 8707/7-6-2005 συμβάσεις ανάθεσης εκτέλεσης έργου. Ακολούθως, προκειμένου να καταβληθεί η αμοιβή για εκάστη των εργασιών αυτών εκδόθηκαν τα 950, 951, 952, 953, 954 και 955, οικονομικού έτους 2005, χρηματικά εντάλματα πληρωμής, ποσών 26.998,13, 14.662,44, 26.998,13, 26.998,13, 25.969,98 και 6.982,11 ευρώ αντίστοιχα. Την εξόφληση των ανωτέρω χρηματικών ενταλμάτων αρνήθηκε ο ειδικός ταμίας του Δήμου, προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, ότι η δικαιούχος αυτών δημοτική επιχείρηση δεν προσκόμισε την έγκριση από την Περιφέρεια των αντίστοιχων αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου, με τις οποίες ανατέθηκαν σε αυτήν οι ως άνω εργασίες. Ο ήδη αναιρεσίβλητος, με την ιδιότητα του Δημάρχου Αρτέμιδος, εξέδωσε τις 9422/14-6-2005, 9423/14-6-2005, 9424/14-6-2005, 9425/14-6-2005, 9426/14-6-2005 και 9427/14-6-2005 έγγραφες εντολές εξόφλησης των χρηματικών αυτών ενταλμάτων, τα οποία, αφού εξοφλήθηκαν, υποβλήθηκαν για κατά προτεραιότητα έλεγχο στην αρμόδια υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών. Η Επίτροπος, θεωρώντας μη νόμιμη την εξόφληση των ανωτέρω δαπανών και για τον, μεταξύ άλλων, προαναφερόμενο λόγο, ήτοι εξαιτίας της μη υποβολής των οικείων αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου στην άσκηση διοικητικής εποπτείας από την Περιφέρεια, συνέταξε το 2/2005 Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων για την τακτοποίηση του ελλείμματος που προέκυψε στη διαχείριση του Δήμου Αρτέμιδος, για το οικονομικό έτος 2005, συνολικού ποσού 128.608,92 ευρώ, το οποίο επιδόθηκε στον αναιρεσίβλητο, αλλά δεν εκτελέστηκε. Εν τω μεταξύ, κατά των ως άνω 169, 170, 171, 172, 173 και 174/3-6-2005 αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Αρτέμιδος, που αφορούσαν στα 950 έως και 955, οικονομικού έτους 2005, χρηματικά εντάλματα, ασκήθηκε από δημοτικούς συμβούλους του Δήμου Αρτέμιδος η από 14-6-2005 ειδική διοικητική προσφυγή ενώπιον της Επιτροπής του άρθρου 7 παρ. 1 του ν. 2839/2000 με αίτημα την ακύρωση αυτών. Επί της προσφυγής αυτής εκδόθηκε η 16/28-7-2005 απόφαση της ως άνω Επιτροπής, με την οποία ακυρώθηκαν οι προσβληθείσες πράξεις, «καθόσον είχαν ληφθεί κατά καταστρατήγηση των διατάξεων του άρθρου 291 του π.δ/τος 410/1995, βάσει των οποίων επιτρεπόταν με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου η ανάθεση εκτέλεσης έργου, εργασίας ή μεταφοράς σε δημοτική επιχείρηση, δοθέντος ότι στην συγκεκριμένη περίπτωση οι σχετικές αποφάσεις υπέκρυπταν μέθοδο αντιμετώπισης της δαπάνης μισθοδοσίας των εργαζομένων συμβασιούχων σε αυτήν». Κατά της τελευταίας αυτής απόφασης της Επιτροπής ο Δήμος Αρτέμιδος, εκπροσωπούμενος από τον αναιρεσίβλητο, άσκησε την από 28-9-2005 αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία απερρίφθη ως ανομιμοποίητη.

12. Με τα δεδομένα που αναφέρθηκαν στην προηγούμενη σκέψη, το Β΄ Κλιμάκιο έκρινε, με την 442/2006 πράξη του, ότι τα 950, 951, 952, 953, 954 και 955, οικονομικού έτους 2005, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Δήμου Αρτέμιδος συνολικού ποσού 128.608,92 ευρώ, μη νόμιμα εξοφλήθηκαν με εντολή του εκκαλούντος, τέως Δημάρχου του Δήμου αυτού, δοθέντος ότι οι σχετικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, με τις οποίες ανατέθηκε  η εκτέλεση των εργασιών στη Δ.Ε.Α.Δ.Α. και αποτελούν, ως εκ τούτου, τη γενεσιουργό αιτία των εν λόγω δαπανών, ακυρώθηκαν από την Επιτροπή του άρθρου 177 παρ. 2 του π.δ. 410/1995 (άρθρου 7 παρ. 1 του ν. 2839/2000), ύστερα από την άσκηση κατ’ αυτών ειδικής διοικητικής προσφυγής, και επομένως έπαψαν να ισχύουν από το χρόνο της εκδόσεώς τους, με αποτέλεσμα οι ως άνω δαπάνες να απωλέσουν το νόμιμο έρεισμά τους και να δημιουργηθεί έτσι ισόποσο έλλειμμα, για την αναπλήρωση του οποίου ευθύνεται ο Δήμαρχος και ήδη αναιρεσίβλητος με την ιδιότητα του υπολόγου. Κατόπιν αυτού, το Β΄ Κλιμάκιο προέβη, με την 442/2006 πράξη του, στον καταλογισμό για την ως άνω αιτία του ήδη αναιρεσιβλήτου, με το συνολικό ποσό των 128.608,92 ευρώ που φέρεται ως έλλειμμα στη διαχείριση του Δήμου, για το οικονομικό έτος 2005. 

13. Με την ήδη προσβαλλόμενη απόφαση, το δικάσαν VII Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κρίνοντας κατ’ έφεσιν, ακύρωσε την ανωτέρω καταλογιστική πράξη, καθώς έκρινε ότι το Κλιμάκιο υπερέβη τη διαγραφόμενη στο άρθρο 236 παρ. 3 του π.δ. 410/1995 αρμοδιότητά του, κρίνοντας λόγο μη νομιμότητας της εξοφληθείσας δαπάνης που δεν είχε προταθεί από το δημοτικό ταμία, με αποτέλεσμα η καταλογιστική πράξη που εξέδωσε να στερείται νόμιμης και επαρκούς αιτιολογίας.

14. Κατά τη γνώμη που εκράτησε στο Δικαστήριο, κατά την ειδική διαδικασία του κατά προτεραιότητα κατασταλτικού ελέγχου της παρ. 2 του άρθρου 236 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, ναι μεν δεν επιτρέπεται η εξέταση από το Κλιμάκιο άλλων – νέων – λόγων μη νομιμότητας της αμφισβητηθείσας από το δημοτικό ταμία δαπάνης, χάριν, όμως, της ταχύτητας στην καταστολή της παρανομίας, που συνιστά το σκοπό καθιέρωσης της ειδικής αυτής διαδικασίας και με την οποία δεν συμβιβάζεται η μη δικαιολογημένη από τα πράγματα παρακώλυση της εκφοράς σχετικής κρίσης από το Ελεγκτικό Συνέδριο, δεν αποκλείεται ο καταλογισμός να στηρίζεται και σε επιγενόμενα της αμφισβήτησης αντικειμενικά δεδομένα, όταν τα τελευταία απλώς επιβεβαιώνουν, χωρίς να διαφοροποιούν από ουσιαστική άποψη, τη νομική πλημμέλεια που έχει ήδη επισημάνει ο ταμίας. Τέτοια δε περίπτωση συντρέχει εν προκειμένω, αφού η εκ των υστέρων ακύρωση των επίμαχων αποφάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου είναι ακριβώς το αποτέλεσμα της άσκησης της διοικητικής εποπτείας, που επιχειρήθηκε ανεπιτυχώς να παρακαμφθεί, με την παράλειψη αποστολής στο Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας των αποφάσεων αυτών, την οποία και διαπίστωσε ο ειδικός ταμίας του Δήμου Αρτέμιδος. Καθόσον, επομένως, πρόκειται για την ίδια επί της ουσίας νομική πλημμέλεια με εκείνη που είχε εξ αρχής εντοπισθεί από τον εν λόγω ταμία – ότι, δηλαδή, οι εξοφληθείσες με εντολή του δεύτερου αναιρεσιβλήτου δαπάνες δεν ερείδονται σε αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, οι οποίες να έχουν επιτυχώς διέλθει από τον έλεγχο των οργάνων της Περιφέρειας – το Κλιμάκιο, προβαίνοντας στον καταλογισμό, ουδόλως υπερέβη την αρμοδιότητά του και η προσβαλλόμενη απόφαση του Τμήματος, με την οποία έγινε δεκτό το αντίθετο, πρέπει να αναιρεθεί.

15. Μειοψήφησαν ο Αντιπρόεδρος Ιωάννης Σαρμάς και οι Σύμβουλοι Αγγελική Μυλωνά, Δημήτριος Τσακανίκας, Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, Κωνσταντίνος Παραθύρας και Αργυρώ Μαυρομμάτη, οι οποίοι διατύπωσαν την ακόλουθη άποψη: Στο πλαίσιο της διαδικασίας του κατά προτεραιότητα κατασταλτικού ελέγχου, ο έλεγχος του Επιτρόπου ασκείται επί των λόγων αμφισβήτησης που έχει προβάλει ο ταμίας επί της κρίσιμης δαπάνης. Αυτό σημαίνει ότι ο Επίτροπος δεν μπορεί να εισαγάγει, κατά τη σύνταξη του σχετικού Φύλλου Μεταβολών και Ελλείψεων, νέους λόγους μη νομιμότητας της ήδη εξοφληθείσας δαπάνης, πέραν των λόγων που ο ταμίας έχει ήδη προβάλει, αντιθέτως πρέπει να περιοριστεί στους λόγους αυτούς, οι οποίοι έχουν γνωστοποιηθεί και στο Δήμαρχο, ο οποίος έδωσε εντολή να εξοφληθεί η δαπάνη. Το αρμόδιο Β΄ Κλιμάκιο, όταν επιλαμβάνεται της σχετικής έκθεσης του Επιτρόπου για τον καταλογισμό του Δημάρχου στο πλαίσιο του κατά προτεραιότητα κατασταλτικού ελέγχου, περιορίζεται στην εξέταση των λόγων διαφωνίας του ταμία, χωρίς να δύναται να προβεί σε εξέταση λόγου μη νομιμότητας της δαπάνης, επί του οποίου ο καθ’ ου η διαδικασία δεν κλήθηκε ρητώς και σαφώς όπως εκθέσει τις απόψεις του. Η επέκταση των λόγων επί των οποίων επιλαμβάνεται το Κλιμάκιο και σε άλλους λόγους, όπως αυτοί και αν χαρακτηρίζονται, θα αποτελούσε παραβίαση του θεμελιώδους κανόνα της δέουσας διαδικασίας, να γνωρίζει ο καθ’ ου η διαδικασία το αντικείμενο επί του οποίου πρέπει να αμυνθεί. Σύμφωνα με τη γνώμη αυτή, το δικάσαν Τμήμα ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 3 παρ. 4 του ν. 2307/1995 (παρ. 2 του άρθρου 236 του  π.δ. 410/1995 «Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας», όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο), αναφορικά με το είδος και την έκταση του ελέγχου από το Β΄ Κλιμάκιο επί των παραγωγικών της κρινόμενης δαπάνης πράξεων, καθώς η διάγνωση της μη νομιμότητας των εξοφληθεισών κατόπιν εντολής του αναιρεσιβλήτου δαπανών στηρίχθηκε σε λόγο που δεν είχε προβληθεί από το δημοτικό ταμία. Η γνώμη όμως αυτή δεν εκράτησε.

16. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες νομικές σκέψεις, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να γίνει δεκτή και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

17. Καθώς η υπόθεση χρήζει περαιτέρω έρευνας ως προς το πραγματικό, το Δικαστήριο κρίνει ότι πρέπει να αναπεμφθεί αυτή προς περαιτέρω εκδίκαση στο αρμόδιο VII Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Για τους λόγους αυτούς

Δέχεται την από 19-4-2013 αίτηση του Δήμου Σπάτων – Αρτέμιδος για αναίρεση της 178/2013 απόφασης του VII Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Αναιρεί την ανωτέρω απόφαση.

Παραπέμπει την υπόθεση στο VII Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για περαιτέρω εκδίκαση.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα, στις  12 Οκτωβρίου 2016.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ	Ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΙΩΑΝΝΗΣ  ΣΑΡΜΑΣ	ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ  ΠΑΡΑΘΥΡΑΣ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΕΛΕΝΗ  ΑΥΓΟΥΣΤΟΓΛΟΥ

Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στις 8 Μαρτίου 2017.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ	Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΑΝΔΡΟΝΙΚΗ  ΘΕΟΤΟΚΑΤΟΥ	ΕΛΕΝΗ  ΑΥΓΟΥΣΤΟΓΛΟΥ