ΣτΕ 1728/2016, Ε 7μ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ, ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ, ΑΔΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ, ΕΝΝΟΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΦΡΟΑ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟΥΣ ΕΠΙΤΗΔΕΥΜΑΤΙΕΣ, ΟΧΙ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ, ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΑΠΟ ΑΔΕΙΑ ΥΠΕΡΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΕ

Αριθμός 1728/2016

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ Ε΄

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 22 Ιουνίου 2016, με την εξής σύνθεση: Αθ. Ράντος, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Ε΄ Τμήματος, 
Μ.-Ελ. Κωνσταντινίδου, Π. Ευστρατίου, Χρ. Ντουχάνης, Μ. Σωτηροπούλου, Σύμβουλοι, Χρ. Λιάκουρας, Α. Σκούφαλος, Πάρεδροι. Γραμματέας η Μ. Βλασερού.

Για να δικάσει την από 31 Μαΐου 2010 έφεση:

της ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία «CARREFOUR – ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.», που εδρεύει στην Αθήνα (Κανάρη 9), η οποία παρέστη με τον δικηγόρο Σωτήριο Φέλιο (Α.Μ. 6921), που τον διόρισε με πληρεξούσιο, 

κατά των: 1. Κωνσταντίνου Καποδίστρια του Γεωργίου, κατοίκου Αργυρούπολης Αττικής (Μιλήτου 51), 2. Νικολάου Τζιγκουνάκη του Ζαχαρία, κατοίκου Αργυρούπολης Αττικής (Πελοποννήσου 2), 3. Δέσποινας – Σεβαστής Καπάτου – Τραστάνα του Άγγελου, κατοίκου Αργυρούπολης Αττικής (Αθ. Διάκου 118), 4. Σταύρου Πολυχρονάκη του Αλέξανδρου, κατοίκου Αργυρούπολης Αττικής (Μιλήτου 191) και 5. Χαραλάμπους Κωνσταντόπουλου του Γεωργίου, κατοίκου Αργυρούπολης Αττικής (Πόντου 81), οι οποίοι δεν παρέστησαν, 

και κατά της υπ’ αριθμ. 1242/2009 αποφάσεως του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά.

Ο πληρεξούσιος της εκκαλούσας εταιρείας δήλωσε, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 21 του Κανονισμού Λειτουργίας του Δικαστηρίου, ότι δεν θα αγορεύσει. 

Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του εισηγητή, Παρέδρου Χρ. Λιάκουρα.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι

Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α

Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο

1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση έφεσης έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (υπ’ αριθμ. 2665113-4/2010 ειδικά έντυπα παραβόλου). 

2. Επειδή, με την έφεση αυτή ζητείται η εξαφάνιση της 1242/2009 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, κατά το μέρος της με το οποίο έγινε δεκτή αίτηση ακυρώσεως των ήδη εφεσιβλήτων κατά της 415/5.5.2006 οικοδομικής άδειας της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Αργυρούπολης και της 173/2.8.2006 αναθεώρησης αυτής. Με τις πράξεις αυτές επετράπη στην ήδη εκκαλούσα εταιρεία, ως μισθώτρια, και στον Δήμο Αργυρούπολης, ως ιδιοκτήτη, α) η αλλαγή χρήσης κτιρίου που ευρίσκεται στην Λεωφόρο Κύπρου 174 στην Αργυρούπολη, από διώροφο κτίριο πολιτιστικών εγκαταστάσεων και γραφείων με υπόγειο και δώμα, σε δημοτική αγορά και καταστήματα, β) η εκτέλεση εσωτερικών διαρρυθμίσεων στο ίδιο κτίριο και γ) η κατασκευή εξωτερικών κυλιόμενων διαδρόμων, επιφάνειας 214,38τ.μ

3. Επειδή, η υπόθεση, με την 780/2016 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, παραπέμφθηκε στην επταμελή σύνθεση του Τμήματος λόγω σπουδαιότητας των ζητημάτων των σχετικών με την έννοια της δημοτικής αγοράς και του είδους και της μορφής των καταστημάτων που μπορούν να λειτουργήσουν εντός αυτής.

4. Επειδή, νομίμως εχώρησε η συζήτηση της υπόθεσης παρ’ ότι δεν παρέστησαν οι εφεσίβλητοι, εφόσον, όπως προκύπτει από τα ευρισκόμενα στον φάκελο αποδεικτικό επίδοσης της επιμελήτριας του Δικαστηρίου, αντίγραφα της ανωτέρω υπ’ αριθμ. 780/2016 αναβλητικής απόφασης έχουν νομοτύπως επιδοθεί σε αυτούς. 

5. Επειδή, με τον α.ν. 2520/1940 (Α΄273) ορίζεται στο άρθρο 1 ότι «1. Προς προστασίαν της δημοσίας υγείας εν γένει επιτρέπεται η έκδοσις υγειονομικών διατάξεων, ων η εκτέλεσις δύναται να ανατίθεται εις αστυνομικά, υγειονομικά ή άλλα δημόσια όργανα. 2. Τα δι’ υγειονομικών διατάξεων επιβαλλόμενα μέτρα θέλουσιν αποβλέπει ιδίως εις… την υγιεινήν εν γένει και καθαριότητα… εργοστασίων, καταστημάτων, … την από υγιεινής απόψεως καταλληλότητα των προς βρώσιν τροφίμων…» και στο άρθρο 2 παρ. 1, όπως η παράγραφος αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 31 παρ. 2 του ν. 1650/1986 (Α΄160), ότι «Τις υγειονομικές διατάξεις που προβλέπονται στο προηγούμενο άρθρο εκδίδει ο Υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Στις περιπτώσεις που οι διατάξεις αυτές αφορούν και την προστασία του περιβάλλοντος, συνυπογράφονται από τον Υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων». Βάσει της ως άνω εξουσιοδοτικής διάταξης εκδόθηκε η υπ’ αρ. Α1β/8577/1983 απόφαση του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας «Υγειονομικός έλεγχος των αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας των εγκαταστάσεων επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος, καθώς και των γενικών και ειδικών όρων ιδρύσεως και λειτουργίας των εργαστηρίων και καταστημάτων τροφίμων ή και ποτών» (Β΄526). Στο άρθρο 5 της ανωτέρω απόφασης, όπως αυτή ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο έκδοσης των προσβαλλόμενων αποφάσεων, ήτοι πριν την κατάργησή της με το άρθρο 19 παρ. 1 της υπ’ αρ. Υ1γ/Γ.Π/οικ. 96967/8.10.2012 απόφασης του Υπουργού Υγείας (Β΄ 2718/8.10.2012), οριζόταν ότι «1. “Καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος” είναι τα καταστήματα, στα οποία γίνεται παρασκευή ή και διάθεση σε πελάτες (καθισμένους, όρθιους, περαστικούς) φαγητών ή γλυκισμάτων ή οποιουδήποτε άλλου παρασκευάσματος τροφίμων ή ποτών ή αποθήκευση ή συντήρηση ή εμπορία κάθε είδους τροφίμων ή ποτών, καθώς και τα καταστήματα προσφοράς υπηρεσιών εξαιτίας των οποίων μπορεί να προκληθεί βλάβη στη δημόσια υγεία, όπως αναλυτικά αναφέρονται στην παρούσα και στις άλλες Υγειονομικές Διατάξεις. 2. …». Περαιτέρω, στο άρθρο 43 της ίδιας απόφασης («Καταστήματα τροφίμων, που καταναλώνονται σε άλλους χώρους έξω από εκείνους διαθέσεως τους») ορίζονταν τα εξής: «1. – Στην κατηγορία των καταστημάτων του παρόντος άρθρου ανήκουν τα παντοπωλεία, οπωρολαχανοπωλεία, κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία, πτηνοπωλεία – αυγοπωλεία, καφεκοπτεία, πρατήρια γάλακτος και ειδών ζαχαροπλαστικής, αμιγή πρατήρια ειδών ζαχαροπλαστείου, αμιγή γαλακτοπωλεία, πρατήρια άρτου, καταστήματα πωλήσεως κατεψυγμένων προϊόντων, καταστήματα πωλήσεως εμφιαλωμένων οινοπνευματωδών και μη ποτών (κάβες), καταστήματα πωλήσεως ειδών αλλαντοποιΐας και τυροκομίας, πρατήρια ελαίου και μαγειρικών λιπών και κάθε άλλο παρόμοιο με τα ανωτέρω κατάστημα…». Στο άρθρο δε αυτό περιέχονται οι ορισμοί των εξής, μεταξύ άλλων, καταστημάτων: «2. – Ορισμοί: α. – Παντοπωλείο… β. – Οπωρολαχανοπωλείο… γ. – Κρεοπωλείο… δ. – Πτηνοπωλείο – αυγοπωλείο… ιδ. – Κατάστημα προϊόντων αλλαντοποιΐας και τυροκομίας… ιε. – Πρατήριο ελαίου και μαγειρικών λιπών…». Κατά τις επόμενες παραγράφους του αυτού άρθρου, «3. – Απαγορεύεται η κατανάλωση κάθε είδους τροφίμων και ποτών εντός των καταστημάτων του παρόντος άρθρου. Επίσης απαγορεύεται η αποθήκευση και η πώληση άλλων ειδών άσχετων με τα τρόφιμα, πλην εκείνων που ρητώς αναφέρονται στην περίπτ. α της προηγούμενης παραγράφου, προκειμένου για παντοπωλεία… 4. [ως είχε κατά τον κρίσιμο χρόνο, πριν την αντικατάστασή της με την παρ. 3 του άρθρου 8 της ΚΥΑ 10551/23.2.2007 (Β΄ 246/26.02.2007)] Επιτρέπεται η λειτουργία στον ίδιο χώρο περισσοτέρων του ενός καταστημάτων του παρόντος άρθρου, κατά τρόπο που να αποτελούν ένα ενιαίο κατάστημα, το οποίο θα περιλαμβάνει τόσα τμήματα, όσα είναι τα είδη των λειτουργούντων στον ίδιο χώρο καταστημάτων (μικτό κατάστημα), με τον όρο ότι σε κάθε τμήμα θα απασχολείται ιδιαίτερο προσωπικό. Όλα τα τμήματα του μικτού καταστήματος θα ανήκουν στον ίδιο επιχειρησιακό φορέα. Από τα καταστήματα του παρόντος άρθρου μπορούν να λειτουργήσουν ως μικτά: α. – Τα παντοπωλεία, οπωρολαχανοπωλεία… κρεοπωλεία, πτηνοπωλεία – αυγοπωλεία, καταστήματα κατεψυγμένων προϊόντων, καταστήματα προϊόντων αλλαντοποιίας και τυροκομίας και πρατήρια ελαίου και μαγειρικών λιπών. β. … 5. – Πλην των καθοριζόμενων με τις διατάξεις του προηγούμενου Κεφαλαίου όρων και προϋποθέσεων, τα καταστήματα του παρόντος άρθρου θα πληρούν και τους ακόλουθους ειδικούς όρους και προϋποθέσεις: α. – Θα διαθέτουν τους εξής χώρους: (1). – Αίθουσα πωλήσεων (κυρίως κατάστημα) επαρκούς χωρητικότητας, ανάλογα με την πελατειακή κίνηση του καταστήματος, κατά τρόπο που να εξασφαλίζεται η άνετη κυκλοφορία των πελατών και ο εύκολος καθαρισμός της, και πάντως δεν θα είναι μικρότερη των 15 τ.μ., πλην των κρεοπωλείων, στα οποία η αίθουσα πωλήσεων θα είναι 30 τ.μ. τουλάχιστον. Εξαιρούνται, ως προς το ανωτέρω ελάχιστο εμβαδόν: – τα καταστήματα του παρόντος άρθρου που στεγάζονται σε δημοτικές ή κοινοτικές αγορές ή σε κτιριακά συγκροτήματα, που έχουν ανεγερθεί ειδικά για τη στέγαση τέτοιων καταστημάτων από Συνεταιρισμούς Καταστηματαρχών Λαϊκών Αγορών… Προκειμένου για μικτό κατάστημα, το κάθε τμήμα του (συστεγαζόμενο κατάστημα) θα είναι εγκαταστημένο σε ιδιαίτερο χώρο, νοητώς χωρισμένο από τα άλλα τμήματα, εμβαδού ίσου με το ανωτέρω καθοριζόμενο για κάθε είδος καταστήματος ελάχιστο εμβαδόν (15 τ.μ., πλην των κρεοπωλείων, για τα οποία ορίζεται εμβαδόν 30 τ.μ. η αν βρίσκονται σε κωμοπόλεις και πόλεις κάτω των 10.000 κατοίκων 20 τ.μ.). Η συνολική έκταση της αίθουσας πωλήσεων του μικτού καταστήματος θα είναι ίση με το άθροισμα, τουλάχιστον, των απαραίτητων για κάθε τμήμα του ελάχιστων εμβαδών. 2. … 3. – Αποθήκη, ανάλογης με την εμπορική κίνηση του καταστήματος εκτάσεως… 4. Αποχωρητήρια προσωπικού… 
β. … 6. … Στα παντοπωλεία τα επιτρεπόμενα να πωλούνται είδη καθαρισμού, αποσμητικά χώρων, εντομοκτόνα, είδη Μονοπωλίου και τυποποιημένες ζωοτροφές θα καταλαμβάνουν ιδιαίτερο νοητώς χώρο, μακρυά από τρόφιμα, κατά τρόπο που να μην είναι δυνατό να τα επηρεάσουν… Στα μικτά καταστήματα τα εμπορεύματα θα είναι τοποθετημένα με τάξη κατά τμήμα και δεν επιτρέπεται η ανάμειξη των εμπορευμάτων ενός τμήματος με τα εμπορεύματα άλλου». Περαιτέρω, στο άρθρο 24 παρ. 1 του κυρωθέντος με το άρθρο μόνο του π.δ/τος 410/1995 (Α΄231) Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, ο οποίος ίσχυε κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο, ορίζονταν τα εξής: «Η Διοίκηση όλων των τοπικών υποθέσεων ανήκει στην αρμοδιότητα των δήμων και των κοινοτήτων, κύρια μέριμνα των οποίων αποτελεί η προαγωγή των κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων, καθώς και των πολιτιστικών και πνευματικών ενδιαφερόντων των κατοίκων της. Στην αρμοδιότητα των δήμων και των κοινοτήτων ανήκουν ιδίως: α) η κατασκευή, συντήρηση και λειτουργία: 
i) … iii) δημοτικών, κοινοτικών και λαϊκών αγορών, β) …». Εξάλλου, στο άρθρο 2 του β.δ/τος της 24.9/20.10.1958 «Περί κωδικοποιήσεως εις ενιαίον κείμενον νόμου των ισχυουσών διατάξεων περί των προσόδων των δήμων και κοινοτήτων» (Α΄171) ορίζονται τα ακόλουθα: «1. Εις όν δήμον ή κοινότητα υπάρχει ειδική δημοτική ή κοινοτική αγορά λιανικής ή χονδρικής πωλήσεως ενός ή πλειόνων ειδών διατροφής, αποφάσει του συμβουλίου, συγκεντρούνται υποχρεωτικώς εις την αγοράν ταύτην πάντα τα εν τω δήμω ή κοινότητι λειτουργούντα καταστήματα τα χρησιμοποιούμενα δια την πώλησιν των ειδών, δι’ ά ιδρύθη η αγορά. 2. Δια την εφαρμογήν της αποφάσεως του συμβουλίου η αστυνομική αρχή υποχρεούται να εκδώση τας αναγκαίας αστυνομικάς διατάξεις και να επιμεληθή της εκτελέσεως αυτών. 3. Εν ανεπαρκεία χώρου της δημοτικής ή κοινοτικής αγοράς ή ένεκα ειδικών τοπικών λόγων ή συγκοινωνιακών συνθηκών, δύναται το συμβούλιον δι’ αποφάσεώς του… να επιτρέψη την ίδρυσιν 
και λειτουργίαν καταστημάτων και εκτός της αγοράς. 4. Ο τρόπος χρήσεως των καταστημάτων και παραπηγμάτων της αγοράς ρυθμίζεται δι’ αποφάσεως του συμβουλίου. 5. Η χρήσις των ως άνω χώρων παραχωρείται αποκλειστικώς και μόνον δια την άσκησιν προσωπικώς του ειδικού επαγγέλματος, δι’ ό προορίζεται η αγορά και ειδικώτερον ο παραχωρούμενος χώρος, πάντοτε δι’ ενοικιάσεως ενεργουμένης κατά 
τας διατάξεις περί ενοικιάσεως δημοτικών η κοινοτικών κτημάτων. 
6. Απαγορεύεται η ίδρυσις και λειτουργία αγοράς χονδρικής πωλήσεως παρ’ ιδιωτών ή συνεταιρισμών ή άλλων νομικών προσώπων. 7. …». Ομοίου περιεχομένου ρυθμίσεις περιλαμβάνονται στο ν.δ. της 6.10/14.10.1954 (Α΄258) «Περί των εσόδων των δήμων και κοινοτήτων» (βλ. άρθρο 2) και στον α.ν. 1910/1951 (Α΄221) «Περί των προσόδων των Δήμων και Κοινοτήτων» (βλ. άρθρο 2). 

6. Επειδή, όπως προκύπτει από τις ανωτέρω διατάξεις, η δημοτική αγορά, η οποία έχει την έννοια της συγκέντρωσης των καταστημάτων του οικείου δήμου σε ορισμένο χώρο, τον οποίο ο δήμος παραχωρεί με μίσθωση στους εκάστοτε επιτηδευματίες, προϋποθέτει τη συγκέντρωση και εμπορική δραστηριοποίηση εντός αυτής περισσότερων επαγγελματιών- 
επιτηδευματιών, οι οποίοι, σύμφωνα και με τη διατύπωση της διάταξης της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του β.δ/τος της 24.9/20.10.1958, όχι μόνον πρέπει να ασκούν προσωπικώς το ειδικό επάγγελμα για το οποίο προορίζεται η αγορά, αλλά και σε ξεχωριστή επαγγελματική στέγη εντός αυτής
.

Μειοψήφησε ο Πρόεδρος του Τμήματος, με την γνώμη του οποίου συντάχθηκε και ο Πάρεδρος Χ. Λιάκουρας. Κατά την γνώμη αυτή, με την προεκτεθείσα διάταξη του άρθρου 2 του β.δ/τος της 24.9/20.10.1958, ερμηνευόμενη σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 43 παρ. 4 και 5 περ. 1α της υπ’ αρ. Α1β/8577/1983 απόφασης του Υπουργού Υγείας και Πρόνοιας, στις οποίες προβλέπεται ρητώς η δυνατότητα λειτουργίας μικτού καταστήματος τροφίμων εντός δημοτικής αγοράς, ουδόλως απαγορεύεται εντός χώρου δημοτικής αγοράς η λειτουργία σε ενιαίο χώρο, με ξεχωριστά, όμως, τμήματα για την κάθε επιμέρους δραστηριότητα, ενός μόνο καταστήματος που να ανήκει στον ίδιο επιχειρηματικό φορέα. 

7. Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Με το από 27.3.1981 π.δ. (Δ΄256/14.5.1981) εγκρίθηκε η τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου Αργυρούπολης (Αττικής) στο Ο.Τ. 351, με την έγκριση οδού εντός αυτού και με την μετατροπή του μεν τμήματός του υπό στοιχεία Α, Β, Γ, Δ, Α σε κοινόχρηστο χώρο, του δε τμήματός του υπό στοιχεία Ε, Ζ, Η, Θ, Ε σε χώρο δημοτικών καταστημάτων. Ακολούθως, με την 428722/1592/19.11.1985 απόφαση του Νομάρχη Διαμερίσματος Πειραιώς (Δ΄90/19.2.1986) τροποποιήθηκε εκ νέου το ρυμοτομικό σχέδιο του Δήμου Αργυρούπολης Ν. Αττικής με χαρακτηρισμό των Ο.Τ. 351, 352, 353 και τμήματος του Ο.Τ. 354 σε χώρους «Δημοτικής Αγοράς και Καταστημάτων». Περαιτέρω, με την υπ’ αρ. 9542/27.2.2004 απόφαση της Υφυπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Δ΄197/ 
5.3.2004) τροποποιήθηκε και πάλι το ρυμοτομικό σχέδιο του Δήμου Αργυρουπόλεως στα Ο.Τ. 352, 353 και σε τμήμα του Ο.Τ. 354 που περικλείονται από τη Λεωφόρο Κύπρου, τις οδούς Λασκάρεως και Παλαιολόγου και το Άλσος Υμηττού, με την κατάργηση οικοδομικών και ρυμοτομικών γραμμών, την κατάργηση οδών, την έγκριση νέας οδού, την έγκριση πεζοδρόμων και τον καθορισμό χώρων στάθμευσης αυτοκινήτων εκθεσιακού κέντρου στα Ο.Τ. 352 και 353, καθώς και χώρου Σ.Ε.Κ. και Τ.Ε.Ε. Αργυρούπολης στο Ο.Τ. 354. Επί του οικοπέδου που καταλαμβάνει ολόκληρο το Ο.Τ. 351 επετράπη στο Δήμο Αργυρούπολης, δυνάμει της υπ’ αρ. 272/8.4.1993 οικοδομικής άδειας του Πολεοδομικού Γραφείου Αργυρούπολης, η ανέγερση «νέου διώροφου κτιρίου πολιτιστικών εγκαταστάσεων και γραφείων με υπόγειο και δώμα» με καλυπτόμενη επιφάνεια 1.872,50 τ.μ. Μετά την ανεπιτυχή έκβαση δύο πλειοδοτικών διαγωνισμών για την εκμίσθωση του ανεγερθέντος στο ανωτέρω οικόπεδο, επί της Λεωφόρου Κύπρου αρ. 185 (Ο.Τ. 351), κτιρίου, το Δημοτικό Συμβούλιο Αργυρούπολης αποφάσισε την εκμίσθωσή του με απευθείας ανάθεση στην εκκαλούσα εταιρεία «Carrefour – Μαρινόπουλος Α.Ε.». Σχετικώς συνήφθη η από 23.12.2005 «σύμβαση εκμίσθωσης εμπορικού κέντρου» μεταξύ του Δημάρχου Αργυρούπολης και της ανωτέρω ανώνυμης εταιρείας. Η εταιρεία «Carrefour – Μαρινόπουλος Α.Ε.» υπέβαλε αρχικώς προς έγκριση Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων «για την εγκατάσταση και λειτουργία Υπεραγοράς τροφίμων και Εμπορικού Κέντρου σε υφιστάμενο κτίριο έπειτα από επέκταση αυτού, επί της Λεωφόρου Κύπρου 185, Ο.Τ. 351 στην Αργυρούπολη», υπέρ δε αυτής εκδόθηκε η υπ’ αρ. 415/5.5.2006 οικοδομική άδεια της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Αργυρούπολης, με την οποία επετράπησαν ως προς το επίδικο ακίνητο η αλλαγή χρήσης από υπάρχον κέντρο εκθέσεων και αναψυχής σε δημοτική αγορά και καταστήματα, εσωτερικές διαρρυθμίσεις, καθώς και προσθήκη κυλιόμενων διαδρόμων. Στην άδεια αυτή δεν περιλαμβάνονταν εργασίες επέκτασης του υφιστάμενου κτιρίου, οι οποίες προβλέπονταν στην προεκτεθείσα μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ακολούθως και εν όψει της μη πραγματοποίησης της ανωτέρω αναφερθείσας κτιριακής επέκτασης, η εταιρεία «Carrefour – Μαρινόπουλος Α.Ε.» υπέβαλε στις 29.5.2006 και στις 8.6.2006 ενώπιον της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Αττικής, αντίστοιχα, τροποποιητική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων «για μικτό κατάστημα τροφίμων και καταστημάτων». Εν συνεχεία, η Διεύθυνση Πολεοδομίας της Νομαρχίας Αθηνών, με το με υπ’ αρ. 11600/2968/06/10.7.2006 έγγραφό της προς την Διεύθυνση ΠΕΧΩ της Περιφέρειας Αττικής, αποφάνθηκε ότι για το συγκεκριμένο έργο «Δημοτική Αγορά και Καταστήματα» δεν απαιτείται έγκριση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Κατόπιν αυτού του εγγράφου και σε συνέχεια αιτήσεως που είχε υποβάλει για την αναθεώρηση της υπ’ αρ. 415/2006 οικοδομικής άδειας, η εταιρεία «Carrefour – Μαρινόπουλος Α.Ε.» ενημέρωσε, με την από 24.7.2006 επιστολή της, την Διεύθυνση Περιβάλλοντος – Χωροταξίας της Περιφέρειας Αττικής ότι αποσύρει την Μ.Π.Ε. Στις 2.8.2006 χορηγήθηκε στην ανωτέρω εταιρεία η υπ’ αρ. 173 αναθεώρηση της 415/2006 οικοδομικής άδειας «από διώροφο κτίριο πολιτιστικών εγκαταστάσεων και γραφείων με υπόγειο και δώμα σε δημοτική αγορά – καταστήματα». Όμως, με το από 16.8.2006 έγγραφο της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος Χωροταξίας της Περιφέρειας Αττικής εκφράσθηκε η άποψη ότι για το συγκεκριμένο έργο απαιτείτο να προηγηθεί έγκριση περιβαλλοντικών όρων. Ενόψει αυτού, η αρμόδια Πολεοδομία, με το 13282/18.8.2006 σήμα της, διέκοψε τις οικοδομικές εργασίες που εκτελούνταν με την ανωτέρω άδεια μέχρι να προσκομισθεί η σχετική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων από τους δικαιούχους της οικοδομικής άδειας. Η εκκαλούσα υπέβαλε εκ νέου, με την από 29.8.2006 αίτησή της, «Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων της Δημοτικής Αγοράς και Καταστημάτων σε υφιστάμενο κτίριο επί της Λεωφ. Κύπρου 174, στην Αργυρούπολη Αττικής». Σύμφωνα δε με το υπ’ αρ. πρωτ. Α.Π. 108008/ 
4.10.2006 έγγραφο του Προϊσταμένου της Ειδικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (ΕΥΠΕ) του Υπουργείου ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., το επίδικο έργο κατατάσσεται «στην ομάδα 6η: ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ – ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, Α/Α 12 και στην 1η ή 2η ή 3η υποκατηγορία της Πρώτης ή Δεύτερης Κατηγορίας σύμφωνα με το συνολικό εμβαδό της δραστηριότητας». Κατόπιν τούτων, εκδόθηκε στις 12.10.2006 η υπ’ αρ. πρωτ. ΠΕΧΩ 6711/ 
Φ.περιβ.6/2006/12.10.2006 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας Αττικής, με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την εγκατάσταση και λειτουργία Δημοτικής Αγοράς και Καταστημάτων, σε υφιστάμενο κτίριο, ιδιοκτησίας Δήμου Αργυρούπολης, μισθωμένο στον όμιλο «CARREFOUR – ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.», επί της Λ. Κύπρου 174 (Ο.Τ. 351) στην Αργυρούπολη Αττικής. Όπως αναφέρεται στην απόφαση αυτή, η επίδικη δραστηριότητα περιλαμβάνει τη λιανική διάθεση προϊόντων παντοπωλείου, κρεοπωλείου, κατεψυγμένων προϊόντων, πρατηρίου άρτου, αλλαντοποιίας, τυροκομίας, ελαίου, οπωρολαχανικών και προϊόντων μη υγειονομικού ενδιαφέροντος (απορρυπαντικά, χαρτικά, εντομοκτόνα κ.λπ.), όπως επίσης και είδη ατομικής καθαριότητας. Η μονάδα αναπτύσσεται σε πέντε επίπεδα του υφιστάμενου κτιρίου (υπόγειο, ισόγειο, ημιώροφος Α, ημιώροφος Β και όροφος Α), ενώ οι εμπορικές δραστηριότητες προς το κοινό θα εκτείνονται σε έκταση 3.586 τ.μ., από τα οποία τα 1.790 τ.μ. θα καταλαμβάνουν το ισόγειο και τα 1.796 τ.μ. τον α΄ όροφο. Οι βοηθητικές εγκαταστάσεις και ο χώρος ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών αναπτύσσονται στο υπόγειο και στον ημιώροφο και καταλαμβάνουν 1.509 τ.μ., ενώ τα γραφεία διοικητικής υποστήριξης έχουν εμβαδόν 337,80 τ.μ. Η συνολική επιφάνεια των ανωτέρω χώρων ανέρχεται σε 5.432, 80 τ.μ. Όσον αφορά, δε, τις θέσεις στάθμευσης, προβλέφθηκε με την ίδια απόφαση ότι αυτές θα χωροθετηθούν στον υπαίθριο χώρο του Ο.Τ. 351, καθώς και σε τμήματα των Ο.Τ. 352 και 353 νοτίως της οδού Λασκάρεως. Μετά ταύτα, ο Δήμαρχος Αργυρούπολης χορήγησε στην εταιρεία «CARREFOUR – ΜΑΡΙΝΟΠΟΥΛΟΣ Α.Ε.» την από 27.10.2006 άδεια για την ίδρυση και λειτουργία στο προαναφερθέν κτίριο μικτού καταστήματος τροφίμων (εντός Δημοτικής Αγοράς Αργυρούπολης) με τμήματα παντοπωλείου, κρεοπωλείου, οπωρολαχανοπωλείου, πτηνοπωλείου, αυγοπωλείου, κατεψυγμένων προϊόντων, αλλαντοποιίας, τυροκομίας, πρατήριο ελαίου και μαγειρικών λιπών στον ισόγειο χώρο, με γραφεία και αποχωρητήρια στον Α΄ ημιώροφο, με αποδυτήρια και γραφεία στον Β΄ ημιώροφο, με προϊόντα μη υγειονομικού ενδιαφέροντος στον Α΄ όροφο και με αποθήκες, ψυγεία και αποχωρητήρια στο υπόγειο. Της ανωτέρω άδειας είχε προηγηθεί η υπ’ αρ. 142/7.8.2006 (17η Συν.) απόφαση της Δημαρχιακής Επιτροπής Αργυρούπολης, με την οποία χορηγήθηκε προέγκριση «για ίδρυση και λειτουργία μικτού καταστήματος τροφίμων της εταιρείας «Carrefour – Μαρινόπουλος Α.Ε.» στη Δημοτική Αγορά – Καταστήματα επί της οδού Κύπρου 185» . Κατά της ανωτέρω 415/2006 οικοδομικής άδειας, όπως αυτή αναθεωρήθηκε στις 2.8.2006, καθώς και κατά του προαναφερόμενου 11600/2968/10.7.2006 εγγράφου της αρμόδιας Πολεοδομίας, οι ήδη εφεσίβλητοι άσκησαν αίτηση ακυρώσεως, η οποία έγινε εν μέρει δεκτή με την εκκαλούμενη απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Πειραιώς και ακυρώθηκε η προσβληθείσα οικοδομική άδεια, όπως έχει αναθεωρηθεί. Κατά της απόφασης αυτής ασκείται η κρινόμενη έφεση. Περαιτέρω, από τα στοιχεία που προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο μετά τη συζήτηση της υπόθεσης με το από 21.12.2015 υπόμνημα της εκκαλούσας εταιρείας, προκύπτει ότι, αφενός μεν η εκκαλούσα έχει υποβάλει την υπ’ αριθμ. 501071/3.11.2014 δήλωση ένταξης στο ν. 4178/2013 με θέμα «Τακτοποίηση διώροφου δημοτικού κτιρίου με υπόγειο και δώμα για αλλαγές χρήσης και ανάκληση αδείας», αφετέρου δε, με την υπ’ αριθμ. Φ.5742/4913/13/7.11.2013 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης (ΑΑΠΘ 409), τροποποιήθηκε το ρυμοτομικό σχέδιο στο Ο.Τ.351 του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης ως προς τη χρήση και καθορίσθηκαν στο εν λόγω Ο.Τ. οι χρήσεις του άρθρου 4 του Π.Δ. 23.2.1987 (Δ΄166), με εξαίρεση τα κέντρα διασκέδασης – αναψυχής και τους θρησκευτικούς χώρους. Τα νέα, όμως, αυτά στοιχεία και δεδομένα, αφορώντα σε μεταγενέστερο του εν προκειμένω κρισίμου χρόνο, δεν επηρεάζουν την παρούσα δίκη. 

8. Επειδή, με την εκκαλούμενη απόφαση ακυρώθηκε η προαναφερθείσα υπ’ αρ. 415/5.5.2006 οικοδομική άδεια της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Αργυρουπόλεως που αφορά το επίδικο ακίνητο, καθώς και η υπ’ αρ. 173/2.8.2006 αναθεώρησή της, με την αιτιολογία ότι «το συνολικό εμβαδόν του κτίσματος που εκμισθώθηκε στην παρεμβαίνουσα, η πώληση προϊόντων σε μεγάλους ενιαίους χώρους και η συγκέντρωση όλης της δραστηριότητας στον ίδιο φορέα, χωρίς δηλαδή να ασκείται από πλείονες επιτηδευματίες (φυσικά ή νομικά πρόσωπα), η μη ύπαρξη αυτοτελών καταστημάτων, η υποβολή μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για έργο υπαγόμενο στις υπεραγορές, στο σύνολό τους θεωρούμενα, δεν προσιδιάζουν, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, σε χώρο προοριζόμενο για «δημοτική αγορά και καταστήματα», δηλαδή σε χώρο ή κτίριο κοινής ωφέλειας εντός της οικείας πόλεως, όπου συγκεντρώνονται δραστηριότητες ασκούμενες προσωπικά από επιτηδευματίες». 

9. Επειδή, προβάλλεται ότι η κρίση της εκκαλούμενης απόφασης είναι εσφαλμένη διότι η δραστηριότητα μικτού καταστήματος τροφίμων που ασκείται από την εκκαλούσα δυνάμει της άδειάς της δεν συνιστά υπεραγορά, οι δε καθορισθείσες χρήσεις γης στο επίμαχο Ο.Τ. 351 παρείχαν στον Δήμο Αργυρούπολης την απόλυτη ευχέρεια είτε να ιδρύσει στο εν λόγω Ο.Τ. δημοτική αγορά, είτε να κατασκευάσει καταστήματα που θα τα εκμισθώσει σε τρίτους, χωρίς να υποχρεώνεται, σε κάθε περίπτωση, στην ίδρυση δημοτικής αγοράς. Ο λόγος αυτός, κατά την κρατήσασα και εκτεθείσα στη σκέψη 6 γνώμη, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, δεδομένου μάλιστα ότι, ανεξαρτήτως των ισχυρισμών της εκκαλούσας τόσο η προσβαλλόμενη οικοδομική άδεια όσο και η αναθεώρησή της αναφέρονται σε «δημοτική αγορά και καταστήματα». 

10. Επειδή, μη προβαλλόμενου άλλου λόγου εφέσεως, η κρινόμενη έφεση πρέπει να απορριφθεί

Δ ι ά τ α ύ τ α

Απορρίπτει την έφεση.

Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.

Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 30 Ιουνίου 2016

Ο Πρόεδρος του Ε΄ ΤμήματοςΗ Γραμματέας

Αθ. ΡάντοςΜ. Βλασερού

και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στις 12 Σεπτεμβρίου 2016.

Η Πρόεδρος

του Γ´ Τμήματος ΔιακοπώνΗ Γραμματέας

Μ. ΚαραμανώφΜ. Βλασερού

./.

Επιστροφή

Τέλος φόρμας