Αριθμός 255/2012
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Δ΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 7 Απριλίου 2009, με την εξής σύνθεση: Π. Πικραμμένος, Αντιπρόεδρος, Προεδρεύων, σε αναπλήρωση του Προέδρου του Τμήματος και της αναπληρώτριας Προέδρου, που είχαν κώλυμα, Χρ. Ράμμος, Π. Κοτσώνης, Αικ. Χριστοφορίδου, Δημ. Γρατσίας, Σύμβουλοι, Α.Μ. Παπαδημητρίου, Χρ. Μπολόφη, Πάρεδροι. Γραμματέας η Δημ. Μουζάκη, Γραμματέας του Δ΄ Τμήματος.
Για να δικάσει την από 14 Ιουνίου 2004 αίτηση:
της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «ΑΝΤΕΝΝΑ ΤV A.E., που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής (Κηφισίας 10-12), η οποία παρέστη με το δικηγόρο Κων. Ξυδιά (Α.Μ. 6124), που τον διόρισε με ειδικό πληρεξούσιο,
κατά του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (Ε.Σ.Ρ.), το οποίο παρέστη με τον Δημήτριο Φαρμάκη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Με την αίτηση αυτή η αιτούσα εταιρεία επιδιώκει να ακυρωθούν οι υπ΄ αριθμ.: 1) 20/27.1.2004, 2) 47/17.2.2004 και 3) 140/18.5.2004 αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης καθώς και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως του Εισηγητή, Συμβούλου Χ. Ράμμου.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο της αιτούσης εταιρείας, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση και τον αντιπρόσωπο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης, ο οποίος ζήτησε την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο Ν ό μ ο
1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (αριθ. εντύπων παραβόλου Δημοσίου 752723, 738909,1880980/04).
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή, η οποία εισάγεται ενώπιον της επταμελούς συνθέσεως του Τμήματος λόγω σπουδαιότητας, ζητείται η ακύρωση: α) της 20/27.1.2004 απόφασης του Ε.Σ.Ρ. (Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεοράσεως) περί επιβολής προστίμου 70.000 ευρώ στην αιτούσα εταιρεία, ιδιοκτήτρια του ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού “ANTENNA TV” για παραβίαση της αρχής της πολιτικής πολυφωνίας από τον εν λόγω σταθμό για χρονικό διάστημα από 15.12.2003 έως 19.12.2003 β) της 47/17.2.2004 απόφασης του Ε.Σ.Ρ., περί επιβολής προστίμου 20.000 ευρώ, για παραβίαση της αυτής αρχής κατά το διάστημα από 7.1.2004 έως 21.1.2004 και γ) της 140/18.5.2004 απόφασης του Ε.Σ.Ρ., με την οποία απορρίφθηκε η ασκηθείσα από 23.3.2004 αίτηση θεραπείας κατά των ανωτέρω δύο αποφάσεων.
3. Επειδή, με τις δύο προτασσόμενες στο δικόγραφο προσβαλλόμενες πράξεις επιβλήθηκε στην αιτούσα πρόστιμο για δύο διαφορετικές μεν χρονικές περιόδους αλλά για παραβίαση της αυτής αρχής (πολιτική πολυφωνία) και με βάση την αυτή ακριβώς μέθοδο διαπιστώσεως τελέσεως της παραβάσεως. Επομένως, οι δύο αυτές πράξεις είναι, κατ’ αρχήν, συναφείς. Η αιτούσα εταιρεία άσκησε κατά των δύο αυτών πράξεων ενώπιον του ΕΣΡ την υπ’ αριθ. 4721/23.3.2004 αίτηση θεραπείας, η οποία απορρίφθηκε με την τρίτη προσβαλλόμενη πράξη. Ειδικότερα, με την αίτηση θεραπείας η αιτούσα είχε παραπονεθεί, μεταξύ άλλων, για το ότι το ΕΣΡ είχε αγνοήσει τα προσκομιζόμενα από αυτήν έγγραφα και μετρήσεις, από τα οποία προέκυπτε εντελώς διαφορετική εικόνα από αυτή που εισκόμισε το ΕΣΡ, βάσει των μετρήσεων που πραγματοποίησε το ίδιο και ζητούσε επικουρικώς την επιβολή ηπιότερης κυρώσεως. Η αίτηση αυτή απερρίφθη, μετά την κλήση προς ακρόαση της αιτούσας για την παροχή διευκρινήσεων και την συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του ΕΣΡ κατά την συνεδρίαση της 11ής Μαϊου 2004, με την προμνησθείσα υπ’ αριθμ. 140/18.5.2004 απόφαση του ΕΣΡ, με την αιτιολογία ότι «κατά την συζήτηση της αιτήσεως θεραπείας δεν υποβλήθηκαν πρόσθετα στοιχεία, τα οποία αναιρούν τα δια των άνω δύο προ[σ]βαλλομένων αποφάσεων γενόμενα δεκτά πραγματικά περιστατικά και εντεύθεν δεν συντρέχει λόγος ανακλήσεως ή μεταρρυθμίσεως των προ[σ]βαλλομένων αποφάσεων. Η αίτηση θεραπείας είναι ουσία αβάσιμη και ενδείκνυται η απόρριψή της».
Η απόφαση επί της αιτήσεως θεραπείας είναι εκτελεστή, και η μόνη παραδεκτώς προσβαλλομένημε την υπό κρίση αίτηση, ενώ οι δύο προτασσόμενες στο δικόγραφο πράξεις απώλεσαν μετά την έκδοσή της τον εκτελεστό τους χαρακτήρα ενσωματωθείσες σε αυτήν. Και τούτο , διότι έχει εκδοθεί μετά την τήρηση νέας διοικητικής διαδικασίας ακροάσεως της αιτούσας και συνεδρίασης του ΕΣΡ, ήτοι έχει γίνει νέα έρευνα της υποθέσεως, ενόψει και του επικουρικού αιτήματος της αιτούσας για την επιβολή ηπιότερης κυρώσεως (πρβλ. ΣτΕ 2910/1980).
4. Eπειδή, στο άρθρο 15 παρ. 2 του Συντάγματος ορίζεται ότι «η ραδιοφωνία και η τηλεόραση υπάγονται στον άμεσο έλεγχο του Κράτους. Ο έλεγχος και η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης που είναι ανεξάρτητη αρχή, όπως νόμος ορίζει. Ο άμεσος έλεγχος του Κράτους, που λαμβάνει και τη μορφή του καθεστώτος της προηγούμενης άδειας, έχει ως σκοπό την αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων, καθώς και προϊόντων του λόγου και της τέχνης, την εξασφάλιση της ποιοτικής στάθμης των προγραμμάτων που επιβάλλει η κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης και η πολιτιστική ανάπτυξη της Χώρας, καθώς και το σεβασμό της αξίας του ανθρώπου και την προστασία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας». Εξ άλλου στο άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2328/1995 («Νομικό καθεστώς της ιδιωτικής τηλεόρασης και της τοπικής ραδιοφωνίας, ρύθμιση θεμάτων της ραδιοτηλεοπτικής αγοράς και άλλες διατάξεις ΦΕΚ Α 159 ) με τίτλο Ιδιωτική τηλεόραση – φύση και λειτουργία της Βασικές προϋποθέσεις χορήγησης και ανανέωσης αδειών ίδρυσης και λειτουργίας τηλεοπτικών σταθμών» ορίζεται ότι «επιτρέπεται η ίδρυση, εγκατάσταση και λειτουργία ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών, που εκπέμπουν σήμα κοινής λήψης από τους οικιακούς δέκτες στους διαθέσιμους για το σκοπό αυτό διαύλους ή τις διαθέσιμες ραδιοσυχνότητες, μόνο μετά από άδεια που χορηγείται σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου αυτού. Οι άδειες χορηγούνται για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος και η χρήση τους συνιστά δημόσια λειτουργία. Οι σταθμοί στους οποίους χορηγούνται οι άδειες υποχρεούνται να μεριμνούν για την ποιότητα του προγράμματος, την αντικειμενική ενημέρωση, τη διασφάλιση της πολυφωνίας, καθώς και την προαγωγή του πολιτισμού με τη μετάδοση εκπομπών λόγου και τέχνης». Ακολούθως, στο μεν άρθρο 3 παρ. 22 του ίδιου νόμου ορίζονται τα εξής: « Οι τηλεοπτικοί σταθμοί, στη συνολική διάρθρωση του προγράμματος και ιδίως των ειδησεογραφικών τους εκπομπών και των εκπομπών πολιτικού διαλόγου, έχουν την υποχρέωση να διασφαλίζουν την πολιτική πολυφωνία και την παρουσίαση των απόψεων των πολιτικών κομμάτων, που εκπροσωπούνται στη Βουλή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για κάθε ζήτημα που καθίσταται αντικείμενο πολιτικής αντιδικίας», ενώ στο άρθρο 4 παρ. 1 του ίδιου νόμου προβλέπονται οι διοικητικές κυρώσεις οι οποίες μπορούν να επιβληθούν στους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς σε περίπτωση παραβιάσεως των διατάξεων της ελληνικής νομοθεσίας καθώς και αυτής της Ευρωπαϊκής Ενώσεως (μεταξύ των οποίων και εκείνη του προστίμου). Τέλος, κατ’ επίκληση σχετικής εξουσιοδοτήσεως του άρθρου 3 παρ. 15 του ως άνω νόμου εκδόθηκε το π.δ/μα 77/2003 (Α’ 75- «Κώδικας δεοντολογίας ειδησεογραφικών και άλλων δημοσιογραφικών και πολιτικών εκπομπών») στο οποίο ορίζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής «Οι κανόνες του παρόντος κώδικα ισχύουν για ειδησεογραφικές, δημοσιογραφικές και πολιτικές εκπομπές στη δημόσια και την ιδιωτική ραδιοφωνία και τηλεόραση. Στην έννοια της δημοσιογραφικής εκπομπής εμπίπτουν όλες οι εκπομπές λόγου, που έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα, ανεξάρτητα από το χαρακτηρισμό που τους προσδίδεται από τον ραδιοφωνικό ή τον τηλεοπτικό φορέα. Στις ειδησεογραφικές εκπομπές εμπίπτουν τα δελτία ειδήσεων και στις πολιτικές εκπομπές εμπίπτουν εκείνες που έχουν αντικείμενο πολιτικά θέματα» (άρθρ. 1), «Η ραδιοφωνία και η τηλεόραση πρέπει να αναγνωρίζουν και να σέβονται εμπράκτως τη διατύπωση διαφορετικών απόψεων και να υπερασπίζονται την ελευθερία μεταδόσεώς τους. Οι διαφορετικές απόψεις πρέπει να παρουσιάζονται έγκαιρα και με ίσους όρους» (άρθρ. 3), «Η μετάδοση των γεγονότων πρέπει να είναι αληθής, ακριβής και όσο είναι δυνατό πλήρης…» (άρθρ. 5 παρ. 1) και « τα δελτία ειδήσεων πρέπει να συντάσσονται με ακρίβεια, αντικειμενικότητα και τη μεγαλύτερη δυνατή πολυμέρεια» (άρθρ. 14 παρ. 1).
5. Επειδή, από τις παρατεθείσες στην προηγούμενη σκέψη διατάξεις συνάγεται ότι είναι επιτρεπτή η χορήγηση αδείας λειτουργίας σε ιδιωτικούς ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς, καθώς επίσης και ότι η λειτουργία αυτή πρέπει να εξυπηρετεί συγκεκριμένους, δημοσίου ενδιαφέροντος σκοπούς, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η αντικειμενική και με ίσους όρους μετάδοση πληροφοριών και ειδήσεων. Με τις διατάξεις αυτές θεσπίζεται, επομένως, η υποχρέωση της αντικειμενικής και πολυφωνικής ενημέρωσης, η οποία καταλαμβάνει, προεχόντως, τις εκπομπές πολιτικού (και ευρύτερα ενημερωτικού) περιεχομένου, δηλαδή τις εκπομπές πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου και προβληματισμού καθώς και τα δελτία ειδήσεων. Η αντικειμενικότητα αυτή επιβάλλει την τήρηση ίσων αποστάσεων από όλες τις δυνατές απόψεις που μπορούν να διατυπωθούν σε σχέση με ένα πολιτικό ή κοινωνικό ζήτημα και επιβάλλει, κατά την παρουσίασή τους, ουδετερότητα σε σχέση με τις απόψεις αυτές, υπό την έννοια ότι απαγορεύεται η συστηματική παρουσίαση ορισμένων μόνο εξ αυτών και η αποσιώπηση των υπολοίπων. Ειδικότερα, εντός των πλαισίων που διαγράφει το άρθρο 15 παράγραφος 2 του Συντάγματος, η διάταξη του άρθρου 3 παράγραφος 22 του ν. 2328/1995, η οποία αφορά όλες τις χρονικές περιόδους πλην των προεκλογικών (στην διάρκεια των οποίων εφαρμόζεται ειδικό κανονιστικό καθεστώς και περί των οποίων δεν πρόκειται εν προκειμένω), επιβάλλει την αρχή αυτή της πολυφωνίας στον ειδικότερο τομέα της παρουσίασης των απόψεων όλων ανεξαιρέτως των πολιτικών κομμάτων στα οποία αναφέρεται, καθώς και των ειδήσεων που αφορούν την δραστηριότητά τους. Τούτο δε, είτε οι απόψεις και οι ειδήσεις αυτές αφορούν την πολιτική διαμάχη σε άλλα κόμματα, είτε αναφέρονται στην αυτοτελή δραστηριότητα κάθε κόμματος ξεχωριστά, πέραν, δηλαδή, της πολιτικής αντιδικίας που είναι δυνατό να προκληθεί από κάποιο γεγονός. Πολυμερής δε, αντικειμενική και ισότιμη παρουσίαση δεν είναι αυτή που γίνεται με βάση την μαθηματική κατανομή του χρόνου μεταξύ των κομμάτων, ανάλογα με την κοινοβουλευτική δύναμή τους ή με βάση απαρέγκλιτα και αδιαφοροποίητα κριτήρια ελάχιστης εμφάνισης των θέσεων καθενός από αυτά ή ελάχιστης κάλυψης, εντός του πλαισίου του συνολικού χρόνου των δελτίων ειδήσεων των ραδιοτηλεοπτικών σταθμών, των ειδήσεων εκείνων που αφορούν το κάθε ένα από τα κόμματα αυτά. Και τούτο, διότι οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί δικαιούνται αλλά και υποχρεούνται να παρουσιάζουν τις ως άνω απόψεις και ειδήσεις μέσα στα πλαίσια που καθορίζει η κατοχυρωμένη από τα άρθρα 14 και 15 του Συντάγματος δημοσιογραφική ελευθερία (βλ. ΣτΕ 3620/2008 και 3621/2008 επταμελούς). Στον πυρήνα δε της δημοσιογραφικής αυτής ελευθερίας περιλαμβάνεται κατ΄ αρχήν, η ευχέρεια του δημοσιογράφου (ο οποίος έχει την σχετική ευθύνη σε ένα ραδιοφωνικό ή τηλεοπτικό σταθμό) να αξιολογεί και να επιλέγει από το σύνολο της καθημερινής δραστηριότητας των πολιτικών κομμάτων, εκείνο το γεγονός της πολιτικής επικαιρότητας που είναι άξιο μεταδόσεως και παρουσιάσεως (πρβλ. ΣτΕ 3620/2008 και 3621/2008 επταμελούς). Ο έλεγχος της δημοσιογραφικής ελευθερίας, σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο αυτό ζήτημα είναι έλεγχος τηρήσεως ενός ελαχίστου πλαισίου ισόρροπης πολυμέρειας (πρβλ. Γερμανικό Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, απόφαση της 4.11.1986, BVerfGe 73, 118). Επομένως, παραβιάζει την υποχρέωσή του να τηρεί την αρχή της πολυφωνίας σε σχέση με την παρουσίαση των απόψεων και της δραστηριότητας των πολιτικών κομμάτων ένας ιδιωτικός τηλεοπτικός ή ραδιοφωνικός σταθμός, όταν δεν παρουσιάσει τέτοια γεγονότα της πολιτικής επικαιρότητας, σχετιζόμενα με συγκεκριμένο ή συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα και άξια μεταδόσεως με βάση τα κριτήρια της δημοσιογραφικής δεοντολογίας. Για να διατυπωθεί δε, περαιτέρω, εάν η εν λόγω αποσιώπηση γεγονότων της πολιτικής επικαιρότητας σχετιζομένων με ένα πολιτικό κόμμα συνιστά παράβαση των συναφών διατάξεων που διέπουν τη λειτουργία ενός τηλεοπτικού ή ραδιοφωνικού σταθμού, θα πρέπει να προκύπτει ότι η ως άνω παράλειψη συνεχίσθηκε για σημαντικό χρονικό διάστημα, η ακριβής διάρκεια του οποίου μπορεί και να ποικίλλει, ανάλογα με την επικαιρότητα της αντίστοιχης περιόδου και την πυκνότητα των γεγονότων και των εξελίξεων. Όταν, συνεπώς, το ΕΣΡ επιβάλλει διοικητική κύρωση σε ιδιωτικό τηλεοπτικό ή ραδιοφωνικό σταθμό για παραβίαση της αρχής της πολυφωνίας, όπως αυτή προσδιορίζεται από τις προαναφερθείσες διατάξεις, οφείλει να αιτιολογεί την κρίση του με την τεκμηριωμένη διαπίστωση ότι, κατά την διάρκεια της ληφθείσης υπόψη από το ΕΣΡ χρονικής περιόδου, παρά το γεγονός ότι ένα πολιτικό κόμμα διετύπωσε απόψεις ή προέβη σε δραστηριότητες, που συνιστούν γεγονότα της πολιτικής επικαιρότητας άξια μεταδόσεως, οι απόψεις και οι δραστηριότητες αυτές δεν προβλήθηκαν στον ανάλογο βαθμό από τα δελτία ειδήσεων ή στις λοιπές εκπομπές πολιτικού περιεχομένου του εγκαλούμενου σταθμού.
6. Επειδή, σε σχέση με την αποδιδόμενη στην αιτούσα παραβίαση της αρχής της πολυφωνίας κατά την χρονική περίοδο από 15.12 έως 19.12.2003 από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Στις 2.12.2003, κατά την ακρόαση, μεταξύ άλλων, και του τηλεοπτικού σταθμού της αιτούσας για ενδεχόμενες παραλείψεις σχετικά με τη διασφάλιση της πολιτικής πολυφωνίας επισημάνθηκε από τον Πρόεδρο του ΕΣΡ η υποχρέωση των σταθμών να παρουσιάζουν όλες τις απόψεις των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή και το Ευρωκοινοβούλιο και ζητήθηκε να στείλουν στο ΕΣΡ από τα αρχεία τους κατάλογο με τα κόμματα που παρουσιάσθηκαν κατά το μήνα Νοέμβριο 2003. Με το υπ’ αριθμ. 15262/10.12.2003 έγγραφο του ΕΣΡ προς τηλεοπτικούς σταθμούς, μεταξύ των οποίων και της αιτούσας, ζητήθηκε και εγγράφως «πίνακας με την κατά το μήνα Νοέμβριο 2003 διάρκεια παρουσίασης … των πολιτικών απόψεων των εις την Βουλή και το Ευρωκοινοβούλιο εκπροσωπούμενων κομμάτων». Στις 24.12.2003 η αιτούσα υπέβαλε στο ΕΣΡ πίνακα εμφανίσεων στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων των εκπροσώπων των κομμάτων ΚΚΕ, Συνασπισμού και ΔΗΚΚΙ κατά το μήνα Δεκέμβριο 2003. Ο πίνακας ήταν δομημένος ανά κόμμα, ημερομηνία και θέμα (λ.χ. ΚΚΕ, 3/11/2003, Παπαρήγα στο Τεχνικό Επιμελητήριο). Επισημαίνονταν δε στην επιστολή, που συνόδευε τον πίνακα αυτό, ότι αυτός αφορούσε μόνο ρεπορτάζ δελτίων ειδήσεων που ήταν αφιερωμένα στις πολιτικές απόψεις και δραστηριότητες των συγκεκριμένων κομμάτων και όχι ρεπορτάζ ευρύτερου ενδιαφέροντος, ότι τα ρεπορτάζ του κεντρικού δελτίου ειδήσεων επαναλαμβάνονταν σε περισσότερο συνοπτική μορφή και στα μικρότερης διάρκειας δελτία ειδήσεων του σταθμού και ότι κατά το μήνα Νοέμβριο 2003 δεν είχε ενταχθεί στο πρόγραμμα του σταθμού εκπομπή «αμιγώς πολιτικού λόγου». Με το υπ’ αριθμ.16516/7.1.2004 έγγραφο, ο Πρόεδρος του ΕΣΡ κάλεσε την αιτούσα να αποστείλει «εντός επτά ημερών, τον κατά το μήνα Δεκέμβριο 2003 χρόνο, κατά τον οποίο παρουσιάσθηκαν από τα δελτία ειδήσεων και τις εκπομπές πολιτικού περιεχομένου οι απόψεις των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή και το Ευρωκοινοβούλιο». Στις 16.1.2004 η αιτούσα υπέβαλε στο ΕΣΡ αντίγραφα από τα ρεπορτάζ των δελτίων ειδήσεων του σταθμού για το μήνα Δεκέμβριο 2003, όπως εκφωνούνταν από τους παρουσιαστές των ειδήσεων και τα οποία αφορούσαν, κατά την άποψη της αιτούσας, σε εμφάνιση των κομμάτων που εκπροσωπούντο στη Βουλή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκτός του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας. Στην επιστολή που συνόδευε την ανωτέρω κατάσταση έκανε τις ίδιες επισημάνσεις με αυτές της επιστολής της 24.12.2003.Περαιτέρω, με το υπ’ αριθμ. 909/21.1.2004 έγγραφο του Προέδρου του ΕΣΡ εκλήθη η αιτούσα στην συνεδρίαση της Ολομέλειας του ΕΣΡ «προς παροχή διευκρινήσεων για ενδεχόμενη παραβίαση του άρθρου 3 παρ.22 του ν.2328/1995, με το οποίο επιβάλλεται στους τηλεοπτικούς σταθμούς η υποχρέωση της διασφάλισης της πολιτικής πολυφωνίας και της παρουσίασης των απόψεων των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο». Αναφερόταν δε στην ίδια κλήση ότι «επισυνάπτεται το από 22.12.2003 έγγραφο αποτελεσμάτων παρακολουθήσεως των σχετικών εκπομπών του σταθμού σας από το ΕΣΡ, από το οποίο προκύπτει ο χρόνος παρουσιάσεως των απόψεων των ως άνω κομμάτων κατά το εις αυτό αναφερόμενο χρονικό διάστημα», ενώ ότι «θα ληφθούν υπόψη οι από το σταθμό σας αποσταλλέντες πίνακες τοιούτων εκπομπών κατά το Νοέμβριο και Δεκέμβριο 2003». Ο πίνακας αυτός είχε ως εξής: “ΔΕΛΤΙΑ ΕΙΔΗΣΕΩΝ- ΠΑΣΟΚ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ = 1:25:35- ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ=0:30:00-ΚΚΕ =0:05:05- ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ= 0:05:20-ΔΗΚΚΙ=0:00:55- ΛΑΟΣ =- -ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 0:03:50 — ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ- ΠΑΣΟΚ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ = 1:08:30- ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ=0:17:10-ΚΚΕ =0:00:10- ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ=- -ΔΗΚΚΙ=0:00:10- ΛΑΟΣ = – -ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 0:00:30”. Ακολουθούσε δε σημείωση έχουσα ως εξής: “Θέματα επικαιρότητας / ειδησεογραφίας-Υπόθεση Θεοδώρου-«Διαδοχολογία» ΠΑΣΟΚ-Ίδρυση πολιτικού κόμματος από Παπαθεμελή-Δηλώσεις Μητσοτάκη για οικονομία – Σαμαρά-Προϋπολογισμός-Σύλληψη Saddam Hussein-Εκλογές Τουρκοκυπρίων”. Ακολούθως, στις 27.1.2004, την ημέρα ακροάσεως, η αιτούσα υπέβαλε στο ΕΣΡ πίνακες για το μήνα Δεκέμβριο 2003 με αναλυτικούς χρόνους για κάθε εκπρόσωπο κόμματος που εμφανίστηκε στα δελτία ειδήσεων και τις ενημερωτικές εκπομπές του σταθμού. Στο υπόμνημα που συνόδευε τους πίνακες αυτούς, η αιτούσα ισχυρίσθηκε ότι δεν έπρεπε να προσμετρηθεί ο κυβερνητικός χρόνος στο χρόνο του ΠΑΣΟΚ, ότι δεν γνωρίζει με ποια μέθοδο έγινε η μέτρηση του ΕΣΡ, ζητούσε να πληροφορηθεί ποιες εκπομπές του σταθμού θεωρήθηκαν ενημερωτικές, ενώ τέλος προέβαλε ότι δεν της είχε γίνει γνωστό ποια ήταν η υποτιθέμενη παράβαση στην οποία είχε υποπέσει. Ακολούθησε η υπ’ αριθμ. 20/27.1.2004 προσβαλλόμενη απόφαση του ΕΣΡ, με την οποία επιβλήθηκε πρόστιμο 70.000 ευρώ για μη διασφάλιση της πολιτικής πολυφωνίας από τον σταθμό της αιτούσας κατά το διάστημα από 15.12.2003 έως 19.12.2003. Για την αιτιολόγηση της εκδόσεως της προσβαλλόμενης απόφασης γινόταν μνεία στα αναφερόμενα στο πίνακα που είχε επισυναφθεί στην κλήση προς ακρόαση στοιχεία. Ειδικότερα, αναφερόταν ότι «εκ της αντιπαραβολής του χρόνου που διατέθηκε στα δελτία ειδήσεων για την προβολή του έργου της κυβερνήσεως και του ΠΑΣΟΚ και του χρόνου που διατέθηκε στα άλλα κόμματα και μάλιστα άνευ αναφοράς στις απόψεις του ΛΑΟΣ, προκύπτει ότι δεν διασφαλίστηκε η πολιτική πολυφωνία» και ότι «κατά τις ενημερωτικές εκπομπές του ως άνω χρονικού διαστήματος δεν προβλήθηκαν καθόλου οι απόψεις του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ, του ΛΑΟΣ και της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ, εντεύθεν δεν ενημερώθηκαν οι τηλεθεατές για τις απόψεις των εν λόγω κομμάτων και δεν έλαβε χώρα αντικειμενική και με αναλογικώς ίσους όρους ενημέρωση αυτών».
7.Επειδή, εξ άλλου, σε σχέση με την αποδιδόμενη στην αιτούσα παραβίαση της αρχής της πολυφωνίας κατά την χρονική περίοδο από 7.1 έως 21.1.2004 , από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής:Με το υπ’ αριθμ. 1372/28.1.2004 έγγραφο του Προέδρου του ΕΣΡ εκλήθη η αιτούσα στη συνεδρίαση της 3.2.2004 της Ολομέλειας του ΕΣΡ “προς παροχή εξηγήσεων για ενδεχόμενη παραβίαση του άρθρου 15 παρ. 2 του Συντάγματος και του άρθρου 3 παρ. 22 του ν. 2328/1995, με τα οποία επιβάλλεται στους τηλεοπτικούς σταθμούς η υποχρέωση της διασφάλισης της πολιτικής πολυφωνίας και της παρουσίασης των απόψεων των πολιτικών κομμάτων που εκπροσωπούνται στην Βουλή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο”. Στην ανωτέρω κλήση επισυνάπτονταν “πίνακας μετρήσεων”, που αφορούσε το διάστημα από 7 έως 22 Ιανουαρίου 2004, στον οποίο υπήρχε καταμέτρηση του αριθμού παρουσιάσεων και του χρόνου ως εξής: “ΑΛΛΟΣ ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 2 ΠΟΣΟΣΤΟ 1,48 ΧΡΟΝΟΣ 30 min ΠΟΣΟΣΤΟ 1,61- ΔΗΚΚΙ ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 1 ΠΟΣΟΣΤΟ 0,74 ΧΡΟΝΟΣ 15 min ΠΟΣΟΣΤΟ 0,80 – ΔΗΜΟΣ. ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 10 ΠΟΣΟΣΤΟ 7,41 ΧΡΟΝΟΣ 133 min ΠΟΣΟΣΤΟ 7,13- ΚΚΕ ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 5 ΠΟΣΟΣΤΟ 3,70 ΧΡΟΝΟΣ 75 min ΠΟΣΟΣΤΟ 4,02- ΛΑΟΣ ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 2 ΠΟΣΟΣΤΟ 1,48 ΧΡΟΝΟΣ 53 min ΠΟΣΟΣΤΟ 2,84- ΝΔ ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 47 ΠΟΣΟΣΤΟ 34,81 ΧΡΟΝΟΣ 735 min ΠΟΣΟΣΤΟ 39,41- ΠΑΣΟΚ ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 67 ΠΟΣΟΣΤΟ 49,63 ΧΡΟΝΟΣ 807 min ΠΟΣΟΣΤΟ 43,27- ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΣ ΑΡΙΘ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 1 ΠΟΣΟΣΤΟ 0,74 ΧΡΟΝΟΣ 17 min ΠΟΣΟΣΤΟ 0,91- ΣΥΝΟΛΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΩΝ 135 ΧΡΟΝΟΣ 1865 min”. Στις 3.2.2004, ημέρα ακροάσεως, η αιτούσα υπέβαλε ενώπιον του ΕΣΡ υπόμνημα, στο οποίο ισχυρίσθηκε ότι στον πίνακα , που επισυνάπτονταν στην κλήση προς ακρόαση, δεν αναφέρονταν, τι ακριβώς είχε μετρηθεί, με ποια μέθοδο και ότι τα εξαγόμενα συμπεράσματα ήταν εσφαλμένα, καθώς αποκλίνουν ουσιωδώς από μετρήσεις, που έκανε η ίδια η αιτούσα για την ίδια περίοδο. Επισύναπτε δε και σχετικό πίνακα για τον μήνα Ιανουάριο 2004, στον οποίο ανέφερε την εμφάνιση εκπροσώπων ειδικά του ΔΗΚΚΙ, του ΚΚΕ, του Συνασπισμού σε δελτία ειδήσεων και ενημερωτικές εκπομπές. Ακολούθησε η έκδοση της υπ’ αριθ. 47/17.2.2004 αποφάσεως του ΕΣΡ (δεύτερη προσβαλλόμενη πράξη), με την οποία επιβλήθηκε στην αιτούσα πρόστιμο 20.000 ευρώ, με το εξής αιτιολογικό : “Το ΕΣΡ προς εξακρίβωση της υπό του ως άνω σταθμού τηρήσεως των εκ των προαναφερθεισών διατάξεων του Συντάγματος και του νόμου υποχρεώσεών του, παρακολούθησε από τις 7.1.2004 έως τις 21.1.2004 τα δελτία ειδήσεων και τις ενημερωτικές εκπομπές αυτού. Από την παρακολούθηση των δελτίων ειδήσεων προέκυψε ότι προβλήθηκε το κυβερνητικό έργο και η δραστηριότητα του ΠΑΣΟΚ επί 807 λεπτά, της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ επί 735 λεπτά, του ΚΚΕ επί 75 λεπτά, του ΛΑΟΣ επί 53 λεπτά, του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ επί 17 λεπτά και του ΔΗΚΚΙ επί 15 λεπτά. Εκ της αντιπαραβολής του ως άνω χρόνου για την προβολή της δραστηριότητας του ΠΑΣΟΚ και της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, καθώς και του ΚΚΕ και του ΛΑΟΣ προς τον χρόνο που διατέθηκε για το ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟ και το ΔΗΚΚΙ, προκύπτει ότι δεν παρασχέθηκε στα δύο τελευταία κόμματα χρόνος επαρκής προς ενημέρωση του κοινού περί της δραστηριότητας και των απόψεών τους…”.
8. Επειδή, κατά των δύο ως άνω αποφάσεων περί επιβολής προστίμου (πρώτη και δεύτερη προσβαλλόμενη πράξη) η αιτούσα άσκησε, όπως έχει ήδη εκτεθεί αίτηση θεραπείας, η οποία ύστερα από νέα έρευνα της όλης υποθέσεως απορρίφθηκε, με την τρίτη προσβαλλόμενη πράξη, η οποία συνιστά, κατά τα προαναφερθέντα, την μόνη παραδεκτώς προσβαλλόμενη πράξη.
9.Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, επιβλήθηκαν, όπως ήδη εξετέθη,οι επίδικες διοικητικές κυρώσεις στην αιτούσα, με την αιτιολογία ότι, τους μήνες Δεκέμβριο 2003 και Ιανουάριο 2004 (και μάλιστα κατά διάρκεια βραχυτάτων χρονικών περιόδων) τα δελτία ειδήσεων και οι ενημερωτικές εκπομπές του σταθμού της αιτούσης δεν παρουσιάστηκε επαρκής ενημέρωση των δραστηριοτήτων του Συνασπισμού, της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ, του ΔΗΚΚΙ και του ΛΑΟΣ. Η αιτιολογία όμως αυτή δεν είναι, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στην προηγούμενη σκέψη νόμιμη, διότι στηρίχθηκε στην σχετικά- σε σύγκριση δηλαδή με ό,τι έγινε με τα λοιπά κόμματα- μικρή χρονικά παρουσίαση συναφών με τα κόμματα αυτά ειδήσεων στα δελτία ειδήσεων και τις ενημερωτικές εκπομπές του σταθμού της αιτούσης , χωρίς να έχει προηγουμένως αιτιολογημένα διαπιστώσει, ότι κατά τις χρονικές αυτές περιόδους τα ως άνω πολιτικά κόμματα είχαν δραστηριότητες ή είχαν διατυπώσει απόψεις τέτοιες, που να αποτελούν γεγονότα της πολιτικής επικαιρότητας, άξια παρουσιάσεως. Για τον λόγο αυτό, ο οποίος προβάλλεται, καθ’ ερμηνεία του δικογράφου, βασίμως από την αιτούσα, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει ως αλυσιτελής η έρευνα των υπολοίπων λόγων ακυρώσεως.
Δ ι ά τ α ύ τ α
Δέχεται την υπό κρίση αίτηση
Ακυρώνει την απόφαση υπ’ αριθμ. 140/18.5.2004 του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης.
Διατάσσει την απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου
Επιβάλλει στο Δημόσιο ως δικαστική δαπάνη της αιτούσης το ποσόν των εννιακοσίων είκοσι (460+460=920) ευρώ
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 14 Δεκεμβρίου 2009
Ο Προεδρεύων Αντιπρόεδρος Η Γραμματέας του Δ΄ Τμήματος
Π. Πικραμμένος Δ. Μουζάκη
και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση της 24ης Ιανουαρίου 2012.
Η Προεδρεύουσα Αντιπρόεδρος Ο Γραμματέας
Ειρ. Σαρπ Ν. Αθανασίου
./.
./.