Αριθμ. 969/2010, Ολομελείας
Περίληψη: Η διατήρηση στο διηνεκές του συστήματος αναπροσαρμογής των ήδη απονεμηθεισών συντάξεων δεν αποτελεί δικαίωμα που εμπίπτει στην έννοια της προστατευόμενης με το άρθρο 1 του ΠΠΠ της ΕΣΔΑ περιουσίας, συνεπώς η στο μέλλον μεταβολή του εν λόγω συστήματος δεν θίγει τα περιουσιακά δικαιώματα των πρώην Προέδρων Κοινοτήτων.
Πρόεδρος: Γεώργιος – Σταύρος Κούρτης
Εισηγητής: Νικόλαος Μηλιώνης, Σύμβουλος
Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας: Γεώργιος Σχοινιωτάκης
Ι. Η υπό κρίση αίτηση για αναίρεση της 1995/2008 οριστικής απόφασης του II Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως διευκρινίζεται με το από 12.1.2010 υπόμνημα του αναιρεσείοντος, για τη συζήτηση της οποίας καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (βλ. τα 3550052, 807148, σειράς Α΄, έντυπα γραμμάτια του Δημοσίου), έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα. Επομένως, είναι τυπικά δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω κατά το βάσιμο των λόγων αυτής, κατ’ αντιμωλία των διαδίκων.
II. Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έγινε δεκτή εν μέρει έφεση του ήδη αναιρεσείοντος, κοινοτικού χορηγιούχου, πρώην προέδρου Κοινότητας, κατά της 1529/10.7.2007 απόφασης της Επιτρο¬πής Ελέγχου Πράξεων Κανονισμού Συντάξεων (Ε.Ε.Π.Κ.Σ.) του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (Γ.Λ.Κ.), απορριπτικής ένστασής του κατά της 140505/1.12.2006 πράξης του προϊσταμένου της 43ης Διεύθυνσης της ίδιας υπηρεσίας, με την οποία είχαν απορριφθεί οι από 18.4.2003 και 28.5.2003 αιτήσεις αυτού. Με τις ως άνω αιτήσεις ο ήδη αναιρεσείων είχε ζητήσει την αναπροσαρμογή της χορηγίας του, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 1518/1985. Ακολούθως, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση αναπέμφθηκε ο φάκελος της υπόθεσης στην 43η Διεύθυνση του Γ.Λ.Κ. προκειμένου να αναπροσαρμοστεί η χορηγία του ήδη αναιρεσείοντος για μεν το χρονικό διάστημα από 1.1.1998 έως 7.4.1999, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 2 του ν. 1518/1985 και της 238910Λ/12.10.1998 απόφασης του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, ενώ για το χρονικό διάστημα από 8.4.1999 και εφεξής, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 10 παρ. 2 του ν. 2703/1999. Κατά της απόφασης αυτής με την υπό κρίση αίτησή του, όπως εκτιμάται, παραπονείται ήδη ο αναιρεσείων για εσφαλμένη ερμηνεία και πλημμελή εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν την επίδικη υπόθεση και ειδικότερα για αντίθεσή τους στη συνταγματική αρχή της ισότητας και του προστατευόμενου από το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.), που κυρώθηκε με το ν.δ. 53/1974, δικαιώματος της περιουσίας.
III. Ο ν. 1205/1981 «Περί χορηγίας Δημάρχων και Προέδρων Κοινοτή-των (…)» (ΦΕΚ Α΄ 249) ορίζει στο άρθρο 3 παρ. 1 ότι: «Οι (…) διατελέ-σαντες ή εφ’ εξής διατελούντες Πρόεδροι Κοινοτήτων, έχοντες οκταετή πραγματικήν υπηρεσίαν Προέδρου Κοινότητος, απομακρυνόμενοι οπωσδήποτε της υπηρεσίας, δικαιούνται ισοβίως μηνιαίας χορηγίας (…)» και στην παρ. 2 ότι: «Το ποσόν της μηνιαίας χορηγίας συνίσταται εις τόσα εικοστά πέμπτα των εκάστοτε καταβαλλομένων μηνιαίως εξόδων παραστάσεως εις τον εν ενεργεία Πρόεδρον της οικείας κοινότητος όσα είναι τα έτη της υπηρεσίας του Προέδρου». Περαιτέρω, με το άρθρο 7 του ν. 91/1943 «Περί κωδικοποιήσεως πασών των περί χορηγίας εις διατελέσαντας Δημάρχους ισχυουσών διατάξεων και περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως αυτών» (ΦΕΚ Α΄ 129), που εφαρμόζεται αναλόγως, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 1 του προαναφερθέντος ν. 1205/1981, το δικαίωμα σε απόληψη της χορηγίας δεν μπορεί να ασκηθεί εάν ο δικαιούχος διοριστεί εκ νέου Πρόεδρος Κοινότητας. Ακολούθως, από τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 2 εδ. β΄ του ν. 1518/1985 (ΦΕΚ Α΄ 30), συνάγεται ότι μέχρι το έτος 1999 οι χορηγίες των πρώην Προέδρων Κοινοτήτων αναπροσαρμόζο-νταν ανάλογα με τα έξοδα παράστασης των εν ενεργεία προέδρων των οικείων κοινοτήτων, τα οποία καθορίζονταν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 173 παρ. 2 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα (π.δ. 410/1995) και των κατ’ εξουσιοδότηση αυτών εκδιδόμενων αποφάσεων του Υπουργού Εσωτερικών, βάσει των τακτικών εσόδων που πραγματοποιούν οι κοινότητες. Για το έτος 1998, τα έξοδα παράστασης των Προέδρων Κοινοτήτων και, συνακόλουθα, οι χορηγίες των συνταξιούχων Προέδρων καθορίστηκαν με βάση την 238910Λ/ 12.10.1998 (ΦΕΚ Β΄ 1051) απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών. Τέλος, με το άρθρο 10 παρ. 2 ν. 2703/1999 (ΦΕΚ Α΄ 72), αντικαταστάθηκε αναδρομικά από 1.1.1998 το άρθρο 1 παρ. 2 εδ. β΄ του ν. 1518/1985, ως εξής: «Οι χορηγίες των δημάρχων και των προέδρων κοινοτήτων αυξάνονται σύμφωνα με την ακολουθούμενη κάθε φορά επί πολιτικών συντάξεων του Δημοσίου μισθολογική πολιτική». Η διάταξη αυτή, κατά το μέρος που με αυτήν αποσυνδέθηκε για το μέλλον (από την ημερομηνία δημοσίευσης του νόμου αυτού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ήτοι από 8.4.1999 και εφεξής) η αναπροσαρμογή της χορηγίας των Προέδρων Κοινοτήτων από την εκάστοτε αναπροσαρμογή των εξόδων παράστασης των εν ενεργεία Προέδρων Κοινοτήτων, δεν είναι αντίθετη στο άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών –που κυρώθηκε μαζί με τη Σύμβαση με το ν.δ. 53/1974 (ΦΕΚ Α΄ 256) και έχει, κατά το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, υπέρτερη έναντι των κοινών νόμων τυπική ισχύ– αφού η διατήρηση στο διηνεκές του συστήματος αναπροσαρμογής των ήδη απονεμηθεισών συντάξεων δεν αποτελεί δικαίωμα που εμπίπτει στην έννοια της προστατευόμενης με τη διάταξη αυτή περιουσίας, συνεπώς η για το μέλλον μεταβολή του εν λόγω συστήματος δεν θίγει ποσώς τα περιουσιακά δικαιώματα των πρώην Προέδρων Κοινοτήτων (πρβλ. Ολομ. Ε.Σ. 2743/2006, 1476/2006, 2274/1997, 287/2008, 574/2009 και ΣτΕ 3739/1999). Επιπλέον, με την καθιέρωση διαφορετικού τρόπου αναπροσαρμογής της χορηγίας των πρώην Προέδρων Κοινοτήτων σε σχέση με τον υπολογισμό του ύψους των εξόδων παράστασης των εν ενεργεία Προέδρων, δεν παραβιάζεται η αρχή της ισότητας των πολιτών ενώπιον του νόμου, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 παρ. 1 του Συντάγματος, δεδομένου ότι οι δύο αυτές κατηγορίες πολιτών δεν τελούν υπό τις ίδιες συνθήκες.
IV. Στην προκειμένη υπόθεση, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης, το II Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη ως προς τα πράγματα κρίση του, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Στον αναιρεσείοντα, τέως Πρόεδρο της Κοινότητας Λιμογαρδίου Φθιώτιδας, κανονίστηκε χορηγία με την 893/2.11.1983 πράξη της 10ης Διεύθυνσης του Γ.Λ.Κ., με βάση την από έτη 11-10-05 υπηρεσία του, πληρωτέα από 1.5.1982. Η χορηγία του αναπροσαρμοζόταν ετησίως από την αρμόδια Διεύθυνση του Γ.Λ.Κ. με βάση τα καταβαλλόμενα έξοδα παράστασης του εν ενεργεία οικείου Προέδρου Κοινότητας, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 1 παρ. 2 του ν. 1518/1985. Η ανωτέρω πράξη τροποποιήθηκε με την υπολογιστεί και η θητεία του ως Προέδρου της Κοινότητας Αγίας Παρα-σκευής Φθιώτιδας κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.1995 έως 30.12.1998 και του κανονίστηκε χορηγία με βάση την από έτη 15-10-05 υπηρεσία του, πληρωτέα από 1.1.1999. Η χορηγία του αυτή αναπροσαρμόζεται εφεξής ετησίως, σύμφωνα με την ακολουθούμενη κάθε φορά επί των πολιτικών συντάξεων του Δημοσίου μισθολογική πολιτική, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 10 παρ. 2 του ν. 2703/1999, που αντικατέστησε το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του ν. 1518/ 1985 από την 1.1.1998. Με τις από 18.4.2003 και 28.5.2003 αιτήσεις στο Υπουργείο Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και στο Γ.Λ.Κ., αντίστοιχα, ο αναιρεσείων ζήτησε την αναπροσαρμογή της σύνταξής του κατά το προϊσχύσαν νομικό καθεστώς του άρθρου 1 παρ. 2 του ν. 1518/1985. Οι αιτήσεις αυτές, μετά από μακροχρόνια διοικητική διαδικασία κατά την οποία επελήφθησαν αναρμόδια όργανα της Διοίκησης (αναρμοδιότητα που αναγνωρίστηκε και δικαστικώς με την 1703/2006 απόφαση του II Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου) απορρίφθηκαν τελικώς με την 140505/1.12.2006 πράξη της 43ης Διεύθυνσης του Γ.Λ.Κ. και ακολούθως με την 1529/10.7.2007 απόφαση της Ε.Ε.Π.Κ.Σ. Έφεση του αναιρεσείοντος κατά της τελευταίας αυτής απόφασης έγινε εν μέρει δεκτή με την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία κρίθηκε ότι η χορηγία που ελάμβανε αυτός είναι αναπροσαρμοστέα για το μεν χρονικό διάστημα από 1.1.1998 έως 7.4.1999 σύμφωνα με τα οριζόμενα στο εδ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 1518/1985 και στην 238910Λ/12.10.1998 απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, για δε το χρονικό διάστημα από 8.4.1999 και εφεξής σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 2 του άρθρου 10 του ν. 2703/1999, απέρριψε δε τους ισχυρισμούς του αναιρεσείοντος ότι η διατάξεις του τελευταίου αυτού νόμου είναι αντίθετες στο άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α., κρίνοντας ότι ο νομοθέτης δεν κωλύεται να μεταβάλει για το μέλλον τους όρους αναπροσαρμογής των χορηγιών των Προέδρων Κοινοτήτων. Έτσι που έκρινε το δικάσαν Τμήμα με την αναιρεσιβαλλομένη απόφασή του, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες διατάξεις και δεν παραβίασε τις διατάξεις του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α., οι δε περί του αντιθέτου λόγοι πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Ομοίως, ως αβάσιμος πρέπει να απορριφθεί ο λόγος αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται παραβίαση του άρθρου 4 του Συντάγματος, εφόσον, όπως προαναφέρθηκε, οι συγκρινόμενες από τον αναιρεσείοντα κατηγορίες πολιτών (ήτοι οι εν ενεργεία Πρόεδροι Κοινοτήτων και οι αποχωρήσαντες) δεν τελούν υπό τις ίδιες συνθήκες.
V. Κατόπιν αυτών και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναίρεσης, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης και να διαταχθεί η κατάπτωση υπέρ του Δημοσίου του κατατεθέντος παραβόλου αναίρεσης (άρθρ. 61 παρ. 3 και 117 π.δ. 1225/1981 και 59 π.δ. 774/1980).