ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
Π Ρ Α Κ Τ Ι Κ Α
ΤΗΣ 16ης ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕΩΣ ΤΗΣ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥ
ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ 17ης ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014
—–ο—–
Μ Ε Λ Η : Νικόλαος Αγγελάρας, Πρόεδρος, Φλωρεντία Καλδή, Ιωάννης Σαρμάς, Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, Σωτηρία Ντούνη, Χρυσούλα Καραμαδούκη, Μαρία Βλαχάκη και Άννα Λιγωμένου, Αντιπρόεδροι, Κωνσταντίνος Κωστόπουλος, Γεωργία Μαραγκού, Βασιλική Ανδρεοπούλου, Μαρία Αθανασοπούλου, Ασημίνα Σαντοριναίου, Ελένη Λυκεσά, Σταμάτιος Πουλής, Κωνσταντίνα Ζώη, Δημήτριος Πέππας, Δέσποινα Καββαδία – Κωνσταντάρα, Γεωργία Τζομάκα, Αργυρώ Λεβέντη, Στυλιανός Λεντιδάκης, Χριστίνα Ρασσιά, Θεολογία Γναρδέλλη, Βιργινία Σκεύη, Κωνσταντίνος Εφεντάκης, Αγγελική Μαυρουδή, Βασιλική Σοφιανού, Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Δέσποινα Τζούμα, Δημήτριος Τσακανίκας και Ευφροσύνη Παπαθεοδώρου, Σύμβουλοι.
Η Αντιπρόεδρος Γαρυφαλλιά Καλαμπαλίκη και οι Σύμβουλοι Γεώργιος Βοΐλης, Ευαγγελία-Ελισάβετ Koυλουμπίνη και Αγγελική Μυλωνά απουσίασαν δικαιολογημένα, ενώ η Σύμβουλος Βασιλική Προβίδη αποχώρησε από τη διάσκεψη, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθρου 2 του ν. 1968/1991.
ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ : Μιχαήλ Ζυμής
ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ : Γεωργία Μαρινοπούλου, Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου
Με την έναρξη της συνεδρίασης, η Σύμβουλος Θεολογία Γναρδέλλη, η οποία ορίστηκε από το Πρόεδρο εισηγήτρια, φέρει προς συζήτηση το από 10.6.2014 ερώτημα του Γενικού Επιτρόπου Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου Διονυσίου Λασκαράτου προς την Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, το περιεχόμενο του οποίου έχει ως εξής:
«Ι. Εισάγω στην Ολομέλεια του Σώματος, το παρόν ερώτημα, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 γ΄ του άρθρου 16 του ν. 4129/2013 «Κύρωση του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο» σε συνδυασμό με την παρ. 4 του άρθρου 131 του π.δ/τος 1225/1981, προκειμένου αυτή να εκφέρει τη γνώμη της και να επιλύσει το ζήτημα (άρθρο 38 παρ. 1 του ανωτέρω νόμου) της αρμοδιότητας της Υπηρεσίας Επιτρόπου που ασκεί τον κατασταλτικό έλεγχο των απολογισμών (δαπανών) των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και ειδικότερα να αποφανθεί αν η αρμοδιότητα αυτή ανήκει στην 6η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ή στην Υπηρεσία Επιτρόπου του πρώην Ο.Ε.Ε.Κ. Επί του ζητήματος αυτού εκθέτουμε τα ακόλουθα.
ΙΙ. Στη διάταξη του άρθρου 22 του π.δ/τος 774/1980 «Οργανισμός του Ελεγκτικού Συνεδρίου» (βλ. ήδη άρθρο 38 του ν. 4129/2013, Α΄ 52/28.2.2013), όπως αυτή είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 9 παρ. 9 του ν. 1160/1981 (Α΄ 147) και οι παράγραφοι 1 και 2 αυτής αντικαταστάθηκαν από το άρθρο 79 του ν. 4055/2012 (Α΄ 51), ορίζεται ότι: «1. Ο έλεγχος των λογαριασμών των δημοσίων υπολόγων, των απολογισμών των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και των ειδικών λογαριασμών που αναφέρονται στην παρ. 2 του άρθρου 15 του π.δ. 774/1980, ασκείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος από τον Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου της Κεντρικής Υπηρεσίας ή των Περιφερειακών Υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στην αρμοδιότητα της οποίας υπάγονται έως την ημερομηνία αυτή. Αμφισβητήσεις που ανακύπτουν από τον ως άνω καθορισμό των αρμοδιοτήτων, επιλύονται κάθε φορά με απόφαση της Ολομελείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 2. Κατά την άσκηση του ελέγχου αυτού, στον αρμόδιο Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου της Κεντρικής Υπηρεσίας περιέρχονται όλες οι αρμοδιότητες του αρμόδιου Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και στον αρμόδιο Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου των Περιφερειακών Υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου περιέρχονται όλες οι αρμοδιότητες των Υπηρεσιών της Κεντρικής Υπηρεσίας, καθώς και του αρμόδιου Κλιμακίου. Κατά των πράξεων που εκδίδονται από τους ανωτέρω Επιτρόπους ασκούνται όλα τα ένδικα μέσα που προβλέπονται από το παρόν κατά των πράξεων του Κλιμακίου. (…)». Εξάλλου, το άρθρο 276 του ν. 3852/2010 (Α΄ 87) «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης» ορίζει ότι: «1. Από το Ελεγκτικό Συνέδριο διεξάγεται υποχρεωτικά κατασταλτικός έλεγχος των λογαριασμών των δήμων (…) 3. Αρμόδιος για τον κατασταλτικό έλεγχο, είναι ο ίδιος Επίτροπος, που είναι αρμόδιος για τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών των υπόχρεων φορέων».
Με την ΦΓ8/1890/31.1.2001 (Β΄ 893) απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου «Καθορισμός της αρμοδιότητας των Υπηρεσιών Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου», ορίζεται στην παρ. 4 του άρθρου μόνου αυτής ότι: «Οι Υπηρεσίες Επιτρόπων στο Κεντρικό Κατάστημα έχουν αρμοδιότητα να ελέγχουν, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, τους λογαριασμούς της Δημόσιας διαχείρισης και των αποκεντρωμένων Δημοσίων Υπηρεσιών, τους απολογισμούς των Ο.Τ.Α., και των άλλων Ν.Π.Δ.Δ., καθώς και τους λογαριασμούς Ν.Π.Ι.Δ. και Ειδικών Λογαριασμών. Η άσκηση του ελέγχου αυτού περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες υπηρεσιακές ενέργειες και διαδικασίες που αρχίζουν με την επεξεργασία των λογαριασμών και τελειώνουν με την κοινοποίηση των πράξεων του Κλιμακίου (έλεγχος λογαριασμών, έκδοση Φύλλου Μεταβολών και Ελλείψεων, όπου απαιτείται, σύνταξη εισηγητικής έκθεσης και κατάρτιση προσχεδίων πράξεων, υποβολή αυτών στο αρμόδιο Κλιμάκιο για εκδίκαση, κοινοποίηση των αντίστοιχων πράξεων του Κλιμακίου, διόρθωση, ανάκληση ή αναθεώρηση των πράξεων αυτών και τήρηση των σχετικών βιβλίων ή ηλεκτρονικών αρχείων). Ειδικότερα η αρμοδιότητα κάθε μιας από τις Υπηρεσίες Επιτρόπων στο Κεντρικό Κατάστημα είναι η εξής: (…) 6η Υπηρεσία Επιτρόπου (τρία Τμήματα): Έλεγχος απολογισμών Δήμων και των εξαρτωμένων απ’ αυτούς Ν.Π.Δ.Δ., Επιχειρήσεων και Ιδρυμάτων όλης της Χώρας μέχρι του οικονομικού έτους 1998 (που έχουν υποβληθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο). Έλεγχος των λογαριασμών των Πρωτοβαθμίων Ο.Τ.Α. και των εξαρτωμένων Ν.Π.Δ.Δ., Επιχειρήσεων και Ιδρυμάτων, που εδρεύουν στο νομό Αττικής από το οικονομικό έτος 1999, κατά τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 2539/1997 ή τις εκάστοτε ισχύουσες», ενώ στην ΦΓ8/4913/19.1.2011 (Β΄ 226) όμοια απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου ορίζεται στο άρθρο 1 αυτής ότι: «Η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, η οποία έχει συσταθεί με την ΦΓ8/13847/25.4.2005 ( Β΄, 656) απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενόψει της κατάργησης του Οργανισμού αυτού με τις διατάξεις των άρθρων 11 και 24 παρ. 6 του ν. 3879/2010 (ΦΕΚ Α΄, 163) μετονομάζεται σε Υπηρεσία Επιτρόπου στον πρώην Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης» και στο άρθρο 2 αυτής ότι: «Τροποποιεί τις ΦΓ8/1890/31.1.2001 (Β΄ 893), ΦΓ8/13847/25.4.2005, ΦΓ8/12284/7.2.2007 (ΦΕΚ Β΄ 529) και ΦΓ8/16432/28.1.2009 ( Β΄ 704) αποφάσεις της Ολομέλειας και ορίζει ότι η ελεγκτέα ύλη κατά φορέα διενέργειας προληπτικού, κατασταλτικού και προσυμβατικού ελέγχου, ενόψει των διατάξεων των άρθρων 275, 276, 278 και 282 παρ. 17 του ν. 3852/2010, κατανεμηθεί μεταξύ των Υπηρεσιών Επιτρόπων ως ακολούθως: Α) Προληπτικός έλεγχος δαπανών, κατασταλτικός έλεγχος λογαριασμών (…) των δήμων και των νομικών τους προσώπων. (…) 10) Στην Υπηρεσία Επιτρόπου στον πρώην Ο.Ε.Ε.Κ., των δήμων και των νομικών τους προσώπων: (…) Χαλανδρίου».
Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγονται τα εξής: Η διάταξη του άρθρου 79 του ν. 4055/2012 επανέλαβε κατά περιεχόμενο το άρθρο 276 του ν. 3852/2010, χωρίς να τροποποιήσει (μεταβάλει) τους ελεγχόμενους φορείς, μεταξύ των οποίων είναι και οι δήμοι, ούτε το όργανο κατασταλτικού ελέγχου, που ορίστηκε ο Επίτροπος που είναι αρμόδιος για τον προληπτικό έλεγχο, ούτε, τέλος, έθεσε διαφορετικά χρονικά όρια έναρξης του κατασταλτικού ελέγχου που ορίστηκε από 1.1.2011, όπως συναφώς έκρινε και η Ολομέλεια του Δικαστηρίου σας με τα Πρακτικά της 2ης Γενικής Συνεδρίασης της 19.1.2011, κρίση την οποία επανέλαβε με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο με τα Πρακτικά της 14ης Γενικής Συνεδρίασης της 19.6.2013 (μετά δηλαδή την ισχύ του ν. 4055/2012) με αφορμή το θέμα «για τον προσδιορισμό δείγματος ελέγχου των οικονομικών διαχειρίσεων (απολογισμών) των ΟΤΑ α΄ βαθμού», κατόπιν ερωτήματος της 6ης Υπηρεσίας Επιτρόπου, αποφαινόμενη ότι η Υπηρεσία αυτή (6η Υπηρεσία) είναι αρμόδια για τον κατασταλτικό έλεγχο των δαπανών των ΟΤΑ Α΄ βαθμού (δήμων) έως τις 31.12.2010.
ΙΙΙ. Με την 2208/2014 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίθηκε ότι η 18/2013 πράξη της 6ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία καταλογίστηκε, πλην άλλων και ο Δήμαρχος Χαλανδρίου με το ποσό των 333.750,00 ευρώ, ο οποίος υπέγραψε το οικείο χρηματικό ένταλμα (Χ.Ε.), αναρμοδίως εκδόθηκε από την ως άνω Υπηρεσία Επιτρόπου, γιατί αυτή δεν είχε αρμοδιότητα κατασταλτικού ελέγχου επί των λογαριασμών του Δήμου Χαλανδρίου, ο οποίος ήταν διαχειριστής του καταλογισθέντος ποσού (κύριος των χρημάτων και υπερού ο καταλογισμός είναι το Δημόσιο ως προερχομένων τούτων από το πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και αφορούσε δαπάνες του έτους 2007), με την αιτιολογία ότι μετά το ν. 3852/2010 ο έλεγχος αυτός (κατασταλτικός) διενεργείται από την αρμόδια για τον προληπτικό έλεγχο Υπηρεσία Επιτρόπου στον πρώην Ο.Ε.Ε.Κ. Περαιτέρω το Τμήμα, με την παραδοχή ότι έχει την ευχέρεια να εξετάσει πρωτίστως την ουσιαστική νομιμότητα της προσβληθείσας ως άνω (18/2013) πράξης της 6ης Υπηρεσίας Επιτρόπου έκρινε, ερευνώντας την ουσία της υποθέσεως, ότι αυτή πρέπει να ακυρωθεί λόγω έλλειψης υπαιτιότητας του εκκαλούντος – Δημάρχου.
IV. Σύμφωνα με τα ως άνω εκτεθέντα και γενόμενα δεκτά από την Ολομέλεια του Δικαστηρίου σας η 6η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι αρμόδια για τον κατασταλτικό έλεγχο των δαπανών των ΟΤΑ Α΄ βαθμού έως τις 31.12.2010. Ενόψει, όμως, της αμφισβητήσεως που δημιουργείται από την επάλληλη αιτιολογία της 2208/2014 απόφασης του Ι Τμήματος περί αναρμοδιότητας της 6ης Υπηρεσίας Επιτρόπου για καταλογισμό και δεδομένου ότι από την επάλληλη κρίση της αποφάσεως, η οποία δεν στηρίζει το διατακτικό της, δεν καθιδρύεται αναιρετικός λόγος προς επίλυση του ζητήματος αυτού, εισάγω στην Ολομέλεια το ερώτημα αυτό προς επίλυση της αρμοδιότητας της Υπηρεσίας Επιτρόπου και εκφέρω την άποψή μου ότι αρμόδια είναι η 6η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Αθήνα, 10 Ιουνίου 2014
Ο Γενικός Επίτροπος Επικρατείας
του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ»
Η εισηγήτρια Σύμβουλος εισηγείται τα ακόλουθα:
1. Στη διάταξη του άρθρου 22 του π.δ.774/1980 «Οργανισμός του Ελεγκτικού Συνεδρίου» (βλ. ήδη άρθρο 38 του ν.4129/2013, Α΄ 52/28.2.2013), όπως αυτή είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 9 παρ. 9 του ν.1160/1981 (Α΄ 147) και οι παράγραφοι 1 και 2 αυτής αντικαταστάθηκαν, από 2.4.2012, από το άρθρο 79 του ν.4055/2012 (Α΄ 51), ορίζεται ότι: «1. Ο έλεγχος των λογαριασμών των δημοσίων υπολόγων, των απολογισμών των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης και των άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και των ειδικών λογαριασμών που αναφέρονται στην παρ. 2 του άρθρου 15 του π.δ. 774/1980, ασκείται σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος από τον Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου της Κεντρικής Υπηρεσίας ή των Περιφερειακών Υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στην αρμοδιότητα της οποίας υπάγονται έως την ημερομηνία αυτή. Αμφισβητήσεις που ανακύπτουν από τον ως άνω καθορισμό των αρμοδιοτήτων, επιλύονται κάθε φορά με απόφαση της Ολομελείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 2. Κατά την άσκηση του ελέγχου αυτού, στον αρμόδιο Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου της Κεντρικής Υπηρεσίας περιέρχονται όλες οι αρμοδιότητες του αρμόδιου Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και στον αρμόδιο Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου των Περιφερειακών Υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου περιέρχονται όλες οι αρμοδιότητες των Υπηρεσιών της Κεντρικής Υπηρεσίας, καθώς και του αρμόδιου Κλιμακίου. Κατά των πράξεων που εκδίδονται από τους ανωτέρω Επιτρόπους ασκούνται όλα τα ένδικα μέσα που προβλέπονται από το παρόν κατά των πράξεων του Κλιμακίου. (…)».
2. Εξάλλου, το άρθρο 276 του ν.3852/2010 (Α΄ 87) «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης», με ημερομηνία έναρξης ισχύος την 1η.1.2011 (βλ. άρθρο 286 «Έναρξη ισχύος»),ορίζει ότι: «1. Από το Ελεγκτικό Συνέδριο διεξάγεται υποχρεωτικά κατασταλτικός έλεγχος των λογαριασμών των δήμων (…) 3. Αρμόδιος για τον κατασταλτικό έλεγχο, είναι ο ίδιος Επίτροπος, που είναι αρμόδιος για τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών των υπόχρεων φορέων».
3. Περαιτέρω, η ΦΓ8/1890/30.1.2001 (Β΄ 893) απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου «Καθορισμός της αρμοδιότητας των Υπηρεσιών Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου», προβλέπει στην παρ. 4 του άρθρου μόνου αυτής ότι: «Οι Υπηρεσίες Επιτρόπων στο Κεντρικό Κατάστημα έχουν αρμοδιότητα να ελέγχουν, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, τους λογαριασμούς της Δημόσιας διαχείρισης και των αποκεντρωμένων Δημοσίων Υπηρεσιών, τους απολογισμούς των Ο.Τ.Α., και των άλλων Ν.Π.Δ.Δ., καθώς και τους λογαριασμούς Ν.Π.Ι.Δ. και Ειδικών Λογαριασμών. Η άσκηση του ελέγχου αυτού περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες υπηρεσιακές ενέργειες και διαδικασίες που αρχίζουν με την επεξεργασία των λογαριασμών και τελειώνουν με την κοινοποίηση των πράξεων του Κλιμακίου (έλεγχος λογαριασμών, έκδοση Φύλλου Μεταβολών και Ελλείψεων, όπου απαιτείται, σύνταξη εισηγητικής έκθεσης και κατάρτιση προσχεδίων πράξεων, υποβολή αυτών στο αρμόδιο Κλιμάκιο για εκδίκαση, κοινοποίηση των αντίστοιχων πράξεων του Κλιμακίου, διόρθωση, ανάκληση ή αναθεώρηση των πράξεων αυτών και τήρηση των σχετικών βιβλίων ή ηλεκτρονικών αρχείων). Ειδικότερα η αρμοδιότητα κάθε μιας από τις Υπηρεσίες Επιτρόπων στο Κεντρικό Κατάστημα είναι η εξής: (…) 6η Υπηρεσία Επιτρόπου (τρία Τμήματα): Έλεγχος απολογισμών Δήμων και των εξαρτωμένων απ’ αυτούς Ν.Π.Δ.Δ., Επιχειρήσεων και Ιδρυμάτων όλης της Χώρας μέχρι του οικονομικού έτους 1998 (που έχουν υποβληθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο). Έλεγχος των λογαριασμών των Πρωτοβαθμίων Ο.Τ.Α. και των εξαρτωμένων Ν.Π.Δ.Δ., Επιχειρήσεων και Ιδρυμάτων, που εδρεύουν στο νομό Αττικής από το οικονομικό έτος 1999, κατά τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 2539/1997 ή τις εκάστοτε ισχύουσες».
4. Ακολούθως, με τα Πρακτικά της 2ης Γενικής Συνεδρίασης της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου της 19ης.1.2011 κρίθηκε ότι: «α) Στις δαπάνες όλων των δήμων του ν.3852/2010, καθώς και των νομικών τους προσώπων (νπδδ, κοινωφελών επιχειρήσεων, επιχειρήσεων ύδρευσης αποχέτευσης, ανωνύμων εταιρειών του άρθρου 266 του Κ.Δ.Κ.) διενεργείται υποχρεωτικά έλεγχος νομιμότητας από τον αρμόδιο Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 169 παρ. 1 και 2 του Κ.Δ.Κ. β) (…) ο προληπτικός έλεγχος αφορά στις δαπάνες των δήμων, καθώς και των νομικών τους προσώπων, τα οποία θα προκύψουν από την εφαρμογή των διατάξεων του ν.3852/2010. Συγκεκριμένα, στον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας εμπίπτουν από 1.1.2011 οι δαπάνες όλων των δήμων της χώρας, ενώ στον έλεγχο αυτό υπάγονται οι δαπάνες των δημοτικών νομικών προσώπων, που θα προκύψουν από την εφαρμογή των διατάξεων του ν. 3852/2010 και τα οποία θα συσταθούν μέχρι 28.2.2011 (βλ άρθρα 109 παρ. 1, 110 παρ. 1, 111). Επισημαίνεται ότι κατά το μεταβατικό διάστημα των δύο αυτών μηνών από την εγκατάσταση των δημοτικών αρχών, οι δαπάνες δημοτικών νομικών προσώπων, τα οποία είχαν υπαχθεί στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου με το προηγούμενο νομικό καθεστώς, εξακολουθούν να ελέγχονται προληπτικά. γ) Οι δαπάνες των νέων περιφερειών και των νομικών τους προσώπων δεν υπόκεινται στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για όλο το διάστημα της εφαρμογής των μέτρων σταθεροποίησης και ανάπτυξης της οικονομίας. δ) Ο Επίτροπος που είναι αρμόδιος για τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών τους διενεργεί κατασταλτικό έλεγχο στους λογαριασμούς των δήμων, των περιφερειών και των νομικών τους προσώπων (νπδδ, κοινωφελών επιχειρήσεων, επιχειρήσεων ύδρευσης αποχέτευσης, ανωνύμων εταιρειών του άρθρου 266 του Κ.Δ.Κ.).». Σε συνέχεια δε των Πρακτικών αυτών εκδόθηκε η ΦΓ8/4913/19.1.2011 απόφαση της Ολομέλειας.
5. Τέλος, στην αιτιολογική έκθεση του ν.4055/2012, όσον αφορά το προαναφερθέν άρθρο 79 αυτού, προβλέπεται ότι: «Μέχρι το έτος 1981, η επεξεργασία των λογαριασμών των δημοσίων υπολόγων και των απολογισμών των Ν.Π.Δ.Δ., των Ο.Τ.Α. και των ειδικών λογαριασμών διενεργείτο από τις Υπηρεσίες Επιτρόπων (Διευθύνσεις) της Κεντρικής Υπηρεσίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και ο έλεγχος αυτών, δηλαδή η κήρυξή τους ως «ορθώς εχόντων» και ο καταλογισμός των υπολόγων, όπου συντρέχει περίπτωση, διενεργείτο από το αρμόδιο Κλιμάκιο. Με το ν.1160/1981 ανατέθηκε στους Επιτρόπους των Περιφερειακών Υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, των οποίων η τοπική αρμοδιότητα εκτεινόταν στην εδαφική έκταση του οικείου νομού, η επεξεργασία και ο έλεγχος των απολογισμών των κοινοτήτων, των Ν.Π.Δ.Δ., των ειδικών λογαριασμών του νομού αυτού. Ακολούθως, με τη δημιουργία των νομαρχιακών αυτοδιοικήσεων (ν.2218/1994) και των καποδιστριακών δήμων και τη θέσπιση του επιτόπιου δειγματοληπτικού κατασταλτικού ελέγχου των τελευταίων (ν.2539/1997) η επεξεργασία των απολογισμών των ανωτέρω οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού ανατέθηκε στους Επιτρόπους των Περιφερειακών Υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στη τοπική αρμοδιότητα των οποίων υπάγονταν, ενώ ο έλεγχος αυτών παρέμεινε στην αρμοδιότητα του οικείου Κλιμακίου. Με τις προτεινόμενες διατάξεις, οι αρμοδιότητες του Κλιμακίου σχετικά με την εκδίκαση των λογαριασμών των δημοσίων υπολόγων και των απολογισμών όλων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού και των λοιπών ειδικών λογαριασμών μεταβιβάζονται στους Επιτρόπους των αρμόδιων Υπηρεσιών Επιτρόπου της Κεντρικής Υπηρεσίας και των Περιφερειακών Υπηρεσιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι οποίοι και διενεργούν την επεξεργασία αυτών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται ο εξορθολογισμός της διαδικασίας, αφού η κήρυξη των λογαριασμών ή απολογισμών ως ορθώς εχόντων ή ο καταλογισμός των τυχόν διαπιστωθέντων ελλειμμάτων διενεργείται από τους υπαλλήλους που τους έχουν επεξεργασθεί και, περαιτέρω, εξασφαλίζεται ομοιογένεια στην άσκηση του ελέγχου.».
6. Από το συνδυασμό όλων των ανωτέρω συνάγονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: α) Μέχρι τις 31.12.2010, η διενέργεια του κατασταλτικού ελέγχου, ήτοι η επεξεργασία και ο έλεγχος των λογαριασμών των ο.τ.α. α΄ βαθμού και των εξαρτωμένων ν.π.δ.δ., επιχειρήσεων και ιδρυμάτων, που εδρεύουν στο νομό Αττικής, υπάγεται στην αρμοδιότητα της 6ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (από το οικονομικό έτος 1999, ενώ μέχρι του οικονομικού έτους 1998, η 6η Υπηρεσία είχε τον έλεγχο των απολογισμών δήμων και των εξαρτωμένων απ’ αυτούς ν.π.δ.δ., επιχειρήσεων και ιδρυμάτων όλης της Χώρας, που έχουν υποβληθεί στο Ελεγκτικό Συνέδριο), β) από1.1.2011 αρμόδιος για τον κατασταλτικό έλεγχο αυτών είναι ο Επίτροπος που είναι αρμόδιος για τον προληπτικό έλεγχο. Δεδομένου δε ότι, με τη διάταξη του άρθρου 79 του ν.4055/2012, από 2.4.2012 (βλ. άρθρο 113 του ν.4055/2012, με εξαίρεση τις εκκρεμείς υποθέσεις ενώπιον του Κλιμακίου – άρθρο 110 παρ. 19 αυτού) οι αρμοδιότητες του Κλιμακίου σχετικά με την εκδίκαση των λογαριασμών των απολογισμών των ο.τ.α. α΄ βαθμού μεταβιβάζονται στους Επιτρόπους των αρμόδιων κεντρικών ή περιφερειακών Υπηρεσιών Επιτρόπων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στην έννοια του ελέγχου των λογαριασμών εμπίπτει πλέον και η αρμοδιότητα των Επιτρόπων είτε να κηρύσσουν ως ορθώς έχοντες τους λογαριασμούς είτε να καταλογίζουν τους υπολόγους με τα διαπιστωθέντα ελλείμματα (Πρακτικά Ολ. Ε.Σ. Γεν. Συν. 2ης/19.1.2011 και 12ης/16.5.2012). Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται ο εξορθολογισμός της διαδικασίας και η κήρυξη των λογαριασμών ή απολογισμών ως ορθώς εχόντων ή ο καταλογισμός των τυχόν διαπιστωθέντων ελλειμμάτων διενεργείται από τους υπαλλήλους που τους έχουν επεξεργασθεί, περαιτέρω δε εξασφαλίζεται ομοιογένεια στην άσκηση του ελέγχου (βλ. σχετ. προαναφερθείσα στη σκέψη 5 αιτιολογική έκθεση του ν.4055/2012). Εξάλλου, μόνο ασφαλές και πρόσφορο κριτήριο προς αποφυγή οποιασδήποτε αμφισβήτησης ή σύγχυσης τόσο στα ελεγκτικά όργανα όσο και στους ελεγχόμενους ως προς την αρμοδιότητα διενέργειας του κατασταλτικού ελέγχου, ο οποίος πλέον από 2.4.2012 περιλαμβάνει και το στάδιο της κήρυξης των λογαριασμών ως ορθώς εχόντων ή της έκδοσης καταλογιστικής πράξης, είναι το οικονομικό έτος (η χρήση) στο οποίο αφορούν οι υπό έλεγχο λογαριασμοί του ο.τ.α. α΄ βαθμού του νομού Αττικής (και των εξαρτώμενων από αυτό ν.π.δ.δ., επιχειρήσεων και ιδρυμάτων).
7. Συνεπώς, όταν οι λογαριασμοί ο.τ.α. α΄ βαθμού του νομού Αττικής (και των εξαρτωμένων ν.π.δ.δ., επιχειρήσεων και ιδρυμάτων αυτού) αφορούν οικονομικό έτος (χρήση) μέχρι και το 2010, αρμόδια είτε για την κήρυξη των λογαριασμών ως ορθώς εχόντων είτε για τον καταλογισμό των υπολόγων με τα διαπιστωθέντα ελλείμματα, και μάλιστα ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο εντοπίζονται τα ελλείμματα αυτά (μέσω του τακτικού δειγματοληπτικού κατασταλτικού ελέγχου ή τυχόν έκτακτου κατόπιν καταγγελίας, κ.λπ.) είναι η 6η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενώ από το 2011 και μετά, την εν λόγω αρμοδιότητα έχει ο ασκών τον προληπτικό έλεγχο αυτών Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
8. Σημειωτέον ότι, η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τα Πρακτικά της 14ης Γενικής Συνεδρίασης της 19ης.6.2013, κρίνοντας το θέμα «Προσδιορισμός της στατιστικής μεθόδου και του ποσοστού δείγματος ελέγχου των οικονομικών διαχειρίσεων (απολογισμών) των ΟΤΑ α’ βαθμού» για τα έτη 2007-2010, κατόπιν ερωτήματος της 6ης Υπηρεσίας Επιτρόπου, επανέλαβε με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο ότι το χρονικό σημείο έναρξης για τη διενέργεια του κατασταλτικού ελέγχου των δαπανών των ο.τ.α. α΄ βαθμού (δήμων) από την Υπηρεσία Επιτρόπου που διενεργεί τον προληπτικό έλεγχο αυτών είναι η 1η.1.2011, ενώ η 6η Υπηρεσία Επιτρόπου είναι αρμόδια για τη διενέργεια του κατασταλτικού ελέγχου έως τις 31.12.2010, τη σκέψη δε αυτή επανέλαβε και στα Πρακτικά της 6ης Γενικής Συνεδρίασης της 19ης.2.2014 με αφορμή τον καθορισμό της στατιστικής μεθόδου και του ποσοστού δείγματος ελέγχου των οικονομικών διαχειρίσεων (απολογισμών) των ο.τ.α. α΄ βαθμού και των νομικών προσώπων αυτών για τα έτη 2011 και μετά.
9. Η ΦΓ8/4913/19.1.2011 (Β΄ 226) απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου ορίζει στο άρθρο 1 αυτής ότι: «Η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, η οποία έχει συσταθεί με την ΦΓ8/13847/25.4.2005 (ΦΕΚ Β΄, 656) απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ενόψει της κατάργησης του Οργανισμού αυτού με τις διατάξεις των άρθρων 11 και 24 παρ. 6 του ν. 3879/2010 (ΦΕΚ Α΄, 163) μετονομάζεται σε Υπηρεσία Επιτρόπου στον πρώην Οργανισμό Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης» και στο άρθρο 2 αυτής ότι: «Τροποποιεί τις ΦΓ8/1890/31.1.2001, ΦΓ8/13847/25.4.2005, ΦΓ8/12284/7.2.2007 (ΦΕΚ Β΄ 529) και ΦΓ8/16432/28.1.2009 (ΦΕΚ Β΄ 704) αποφάσεις της Ολομέλειας και ορίζει ότι η ελεγκτέα ύλη κατά φορέα διενέργειας προληπτικού, κατασταλτικού και προσυμβατικού ελέγχου, ενόψει των διατάξεων των άρθρων 275, 276, 278 και 282 παρ. 17 του ν.3852/2010, κατανεμηθεί μεταξύ των Υπηρεσιών Επιτρόπων ως ακολούθως: Α) Προληπτικός έλεγχος δαπανών, κατασταλτικός έλεγχος λογαριασμών (…) των δήμων και των νομικών τους προσώπων. (…) 10) Στην Υπηρεσία Επιτρόπου στον πρώην Ο.Ε.Ε.Κ., των δήμων και των νομικών τους προσώπων: (…) Χαλανδρίου».
10. Με την 2208/2014 απόφαση του Ι Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίθηκε ότι η 18/2013 πράξη της 6ης Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την οποία καταλογίστηκε πλην άλλων και ο Δήμαρχος Χαλανδρίου, με το ποσό των 333.750,00 ευρώ, που αφορούσε μη νόμιμες δαπάνες του έτους 2007, αναρμοδίως εκδόθηκε από την ως άνω Υπηρεσία Επιτρόπου, γιατί αυτή δεν είχε αρμοδιότητα κατασταλτικού ελέγχου επί των λογαριασμών του Δήμου Χαλανδρίου, ο οποίος ήταν διαχειριστής του καταλογισθέντος ποσού, με την αιτιολογία ότι μετά το ν.3852/2010 ο έλεγχος αυτός (κατασταλτικός) διενεργείται από την αρμόδια για τον προληπτικό έλεγχο Υπηρεσία Επιτρόπου στον πρώην Ο.Ε.Ε.Κ..
11. Εφόσον όμως το καταλογισθέν ποσό αφορούσε διαπιστωθέν έλλειμμα που οφειλόταν σε μη νόμιμες δαπάνες του έτους (χρήσης) 2007, έτος για το οποίο, σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη σκέψη 7, η 6η Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου είχε την αρμοδιότητα κατασταλτικού ελέγχου των λογαριασμών του εν λόγω Δήμου, αρμόδια για την έκδοση της προαναφερθείσας καταλογιστικής πράξης ήταν η Υπηρεσία αυτή και όχι η Υπηρεσία Επιτρόπου στον πρώην Ο.Ε.Ε.Κ. που ασκεί τον προληπτικό έλεγχο των δαπανών του Δήμου Χαλανδρίου.
Η Ολομέλεια, ύστερα από συζήτηση μεταξύ των μελών της και με τη σύμφωνη γνώμη του παριστάμενου Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας Μιχαήλ Ζυμή, αποδέχθηκε ομόφωνα την ανωτέρω εισήγηση της Συμβούλου Θεολογίας Γναρδέλλη.
Μετά το τέλος της συνεδριάσεως συντάχθηκε το παρόν πρακτικό, το οποίο, αφού θεωρήθηκε και εγκρίθηκε από τον Πρόεδρο, υπογράφεται από τον ίδιο και τη Γραμματέα.
