Αριθμός 1637/2016
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ε΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 18 Μαρτίου 2015, με την εξής σύνθεση: Αικ. Σακελλαροπούλου, Σύμβουλος της Επικρατείας, Προεδρεύουσα, σε αναπλήρωση της Προέδρου του Τμήματος, του αναπληρωτή της Αντιπροέδρου, καθώς και των αρχαιοτέρων της Συμβούλων, που είχαν κώλυμα, Π. Καρλή, Θ. Αραβάνης, Σύμβουλοι, Όλ. Παπαδοπούλου, Α. Σκούφαλος, Πάρεδροι. Γραμματέας η Ε. Οικονόμου.
Για να δικάσει την από 7 Μαΐου 2013 αίτηση:
των: 1. Ηλιάνας Γερμανού του Βασιλείου, κατοίκου Χολαργού Αττικής (Ελευθερίου Βενιζέλου 80), η οποία παρέστη με τον δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο (Α.Μ. 27700), που τον διόρισε με πληρεξούσιο, 2. Δήμητρας Γερμανού του Βασιλείου, κατοίκου Χολαργού Αττικής (Ελευθερίου Βενιζέλου 80), 3. Βασιλείου Καμπούρη του Σταματίου, 4. Ιωάννη Καμπούρη του Σταματίου, κατοίκων οικισμού Κάμπου της Δημοτικής Ενότητας Ευδήλου Ικαρίας, 5. Τούλας Καρακατσάνη του Ομήρου, κατοίκου οικισμού Φυτέματος της Δημοτικής Ενότητας Ευδήλου Ικαρίας, οι οποίοι παρέστησαν με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, στον οποίον δόθηκε προθεσμία μέχρι τις 20 Απριλίου 2015, για τη νομιμοποίησή του, 6. Φανής Καρναβά του Κωνσταντίνου, κατοίκου οικισμού Φυτέματος της Δημοτικής Ενότητας Ευδήλου Ικαρίας, η οποία παρέστη με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, που τον διόρισε στο ακροατήριο, 7. Ουρανίας Καρναβά του Κωνσταντίνου, κατοίκου οικισμού Φυτέματος της Δημοτικής Ενότητας Ευδήλου Ικαρίας, η οποία παρέστη με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, που τον διόρισε με πληρεξούσιο, 8. Νίκου Καρναβά του Ηλία, κατοίκου οικισμού Ευδήλου της Δημοτικής Ενότητας Ευδήλου Ικαρίας, 9. Σοφίας Κουτουφάρη – Καταχανάκη του Στυλιανού, κατοίκου Κερατσινίου (Νικομηδείας 20-22), 10. Λαμπρινής Κρόκου – Kρικώνη του Θεολόγου, κατοίκου Κίτσι Κορωπίου (Θέτιδος 1), οι οποίοι παρέστησαν με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, στον οποίο δόθηκε προθεσμία μέχρι τις 20 Απριλίου 2015, για τη νομιμοποίησή του, 11. Βασιλείας Λίτσα του Στυλιανού, κατοίκου Κερατσινίου (Μ. Αλεξάνδρου 88), 12. Θεοφάνη Λουρίδα του Αλεξάνδρου, κατοίκου Αθηνών (Αναξάνδρου 27), οι οποίοι παρέστησαν με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, που τον διόρισαν με πληρεξούσιο, 13. Στεφάνου Σακούτη του Ιωάννη, κατοίκου Ιλίου Αττικής
(Θ. Λασκάρεως 10), ο οποίος παρέστη με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, στον οποίο δόθηκε προθεσμία μέχρι τις 20 Απριλίου 2015, για τη νομιμοποίησή του, 14. Τριαντάφυλλου Φωκιανού του Δημητρίου, κατοίκου οικισμού Φυτέματος της Δημοτικής Ενότητας Ευδήλου Ικαρίας, ο οποίος παρέστη με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, που τον διόρισε με πληρεξούσιο και 15. Στυλιανού Φωκιανού του Τριαντάφυλλου, κατοίκου οικισμού Φυτέματος της Δημοτικής Ενότητας Ευδήλου Ικαρίας, ο οποίος παρέστη με τον ίδιο πιο πάνω δικηγόρο Κωνσταντίνο Προίσκο, που τον διόρισε στο ακροατήριο,
κατά του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και ήδη Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος παρέστη με τη Γιολάντα Παπαρούνη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.
Με την αίτηση αυτή οι αιτούντες επιδιώκουν να ακυρωθούν: 1) η υπ’ αριθμ. 5650/605/ΑΦ6.1.5.3γ/5.5.2011 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, με την οποία ανανεώθηκαν και επικαιροποιήθηκαν οι εγκριθέντες με την 605/Γ.Π.οικ.136/ΑΦ6.1.5.4γ/14.12.2002 απόφαση της Γενικής Γραμματέως Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή και λειτουργία της περιφερειακής οδού του οικισμού Ευδήλου Ικαρίας, 2) η υπ’ αριθμ. 12285/1414/3.3-30.4.2012 απόφαση του ιδίου Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με την οποία κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων για την κατασκευή του ανωτέρω έργου (ΦΕΚ 141 Β/30.4.2012) και κάθε άλλη σχετική πράξη ή παράλειψη της Διοικήσεως.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Παρέδρου Όλ. Παπαδοπούλου.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε τον πληρεξούσιο των αιτούντων, ο οποίος ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση και την αντιπρόσωπο του Υπουργού, η οποία ζήτησε την απόρριψή της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου κ α ι
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο
1. Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης αιτήσεως καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (3504694/2013 και 462357/2013 έντυπα γραμμάτια παραβόλου).
2. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση ζητείται η ακύρωση: (α) της 5650/605/ΑΦ6.1.5.3γ/5.5.2011 αποφάσεως του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, με την οποία ανανεώθηκαν και επικαιροποιήθηκαν οι εγκριθέντες με την 605/Γ.Π.οικ.136/ΑΦ6.1.5.4γ/
14.12.2002 απόφαση της Γενικής Γραμματέως Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή και λειτουργία της περιφερειακής οδού του οικισμού Ευδήλου Ικαρίας, και (β) της 12285/1414/3.3-30.4.2012 αποφάσεως του ιδίου Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης, με την οποία κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση ακινήτων για την κατασκευή του ανωτέρω έργου (ΑΑΠ 141).
3. Επειδή, η υπό στοιχείο (β) προσβαλλόμενη πράξη υπάγεται στην αρμοδιότητα του Στ΄ Τμήματος του Δικαστηρίου. Δοθέντος, όμως, ότι η χρονικώς προγενέστερη υπό στοιχείο (α) προσβαλλομένη, που αφορά την περιβαλλοντική αδειοδότηση του επίδικου έργου, υπάγεται στην αρμοδιότητα του Ε΄ Τμήματος, αρμοδίως εκδικάζεται η αίτηση ακυρώσεως στο σύνολό της από το Τμήμα αυτό (ΣΕ 1783/2015).
4. Επειδή, το δικόγραφο της αιτήσεως υπογράφεται μόνο από δικηγόρο, ως πληρεξούσιο των αιτούντων. Κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στο ακροατήριο οι εκ των αιτούντων Δήμητρα Γερμανού [2η αιτούσα], Βασίλειος Καμπούρης [3ος αιτών], Ιωάννης Καμπούρης [4ος αιτών], Τούλα Καρακατσάνη [5η αιτούσα], Νίκος Καρναβάς [8ος αιτών], Σοφία Κουτουφάρη-Καταχανάκη [9η αιτούσα], Λαμπρινή Κρόκου-Κρικώνη [10η αιτούσα] και Στέφανος Σακούτης [13ος αιτών] δεν παρέστησαν με πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε εμφανίσθηκαν για να δηλώσουν ότι εγκρίνουν την άσκηση της αιτήσεως ακυρώσεως, ούτε προσκομίσθηκε ως προς αυτούς συμβολαιογραφικό έγγραφο παροχής πληρεξουσιότητας προς τον δικηγόρο που υπογράφει το δικόγραφο. Συνεπώς, ως προς τους ανωτέρω αιτούντες η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, σύμφωνα με το άρθρο 27 του π.δ. 18/1989 (Α΄ 8), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 4 παρ. 2 του ν. 2479/1997 (Α΄ 67).
5. Επειδή, οι λοιποί αιτούντες, οι οποίοι φέρονται ως δικαιούχοι εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων που περιλαμβάνονται στην υπό απαλλοτρίωση περιοχή και ισχυρίζονται ότι θίγονται, ως εκ τούτου, από τις προσβαλλόμενες πράξεις, με έννομο συμφέρον ασκούν την κρινόμενη αίτηση, παραδεκτώς δε ομοδικούν εφόσον προβάλλουν κοινούς λόγους ακυρώσεως, ερειδόμενους στην ίδια πραγματική και νομική αιτία. Περαιτέρω, η αίτηση ακυρώσεως ασκείται εμπροθέσμως, εφόσον δεν προκύπτει κοινοποίηση των προσβαλλομένων πράξεων στους αιτούντες ούτε πλήρης γνώση των πράξεων αυτών εκ μέρους τους σε χρόνο προγενέστερο των εξήντα ημερών από την άσκηση της αιτήσεως.
6. Επειδή, με τον ν. 1650/1986 (Α΄ 160) θεσπίζονται κανόνες αναφερόμενοι, πλην άλλων, στις προϋποθέσεις και στη διαδικασία για την έγκριση της ασκήσεως δραστηριοτήτων ή της εκτελέσεως έργων από τα οποία απειλούνται δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον. Ειδικότερα, με το άρθρο 3 παρ. 1 του ν. 1650/1986, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του ν. 3010/2002 (Α΄ 91) και ίσχυε κατά τον χρόνο εκδόσεως των προσβαλλομένων ενόψει των οριζομένων στο άρθρο 37 του ν. 4014/2011 (Α΄ 209/21.9.2011), παρέχεται εξουσιοδότηση για την κατάταξη, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, των δημόσιων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε τρεις κατηγορίες, κάθε μία από τις οποίες μπορεί να διαιρείται σε υποκατηγορίες, ανάλογα με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. Κριτήρια για την κατάταξη αποτελούν το είδος και το μέγεθος του έργου ή της δραστηριότητας, το είδος και η ποσότητα των εκπεμπόμενων ρύπων και κάθε άλλη επίδραση στο περιβάλλον, η δυνατότητα να προληφθεί η παραγωγή ρύπων από την εφαρμοζόμενη παραγωγική διαδικασία, ο κίνδυνος σοβαρού ατυχήματος και ο βαθμός αναγκαιότητας να επιβληθούν περιορισμοί για την προστασία του περιβάλλοντος. Κατά την παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου, «Η πρώτη (Α) κατηγορία περιλαμβάνει τα έργα και τις δραστηριότητες που λόγω της φύσης, του μεγέθους ή της έκτασής τους είναι πιθανό να προκαλέσουν σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον … Η δεύτερη (Β) κατηγορία περιλαμβάνει έργα και δραστηριότητες τα οποία, χωρίς να προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις, πρέπει να υποβάλλονται για την προστασία του περιβάλλοντος σε γενικές προδιαγραφές, όρους και περιορισμούς που προβλέπονται από κανονιστικές διατάξεις …». Περαιτέρω, στο επόμενο άρθρο 4, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 2 του ν. 3010/2002, προβλέπονται τα εξής: «1.α. Για την πραγματοποίηση νέων έργων ή δραστηριοτήτων ή τη μετεγκατάσταση υφισταμένων, τα οποία έχουν καταταγεί στις κατηγορίες που προβλέπονται στο προηγούμενο άρθρο, απαιτείται η έγκριση όρων για την προστασία του περιβάλλοντος. Έγκριση όρων για την προστασία του περιβάλλοντος απαιτείται επίσης για την επέκταση, τροποποίηση ή τον εκσυγχρονισμό υφισταμένων έργων ή δραστηριοτήτων, που έχουν καταταγεί στις παραπάνω κατηγορίες, εφόσον επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον. β. Με την απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων η Διοίκηση επιβάλλει προϋποθέσεις, όρους, περιορισμούς και διαφοροποιήσεις για την πραγματοποίηση του έργου ή της δραστηριότητας, ιδίως ως προς τη θέση, το μέγεθος, το είδος, την εφαρμοζόμενη τεχνολογία και τα γενικά τεχνικά χαρακτηριστικά. γ. Η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων αποτελεί προϋπόθεση για την έκδοση των διοικητικών πράξεων που απαιτούνται κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, για την πραγματοποίηση του έργου ή της δραστηριότητας. δ. … 2. Για την έκδοση απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για έργα και δραστηριότητες της πρώτης (Α) κατηγορίας απαιτείται υποβολή Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων … 3. … 6. α. Για νέα έργα και δραστηριότητες ή τη μετεγκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό, επέκταση ή τροποποίηση των υφισταμένων, της πρώτης (Α) κατηγορίας, εφόσον επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, απαιτείται μαζί με την αίτηση και η υποβολή Προμελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων … 7. Η απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων μπορεί να εκδίδεται για ορισμένο χρονικό διάστημα που καθορίζεται στην ίδια απόφαση, μετά την πάροδο του οποίου υπόκειται σε αναθεώρηση ή ανανέωση. Στην περίπτωση αυτή απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον παρόντα νόμο, μόνον εφόσον επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις ως προς τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. 8. … 11. …». Δυνάμει του ως άνω άρθρου 3 του ν. 1650/1986 εκδόθηκε η κ.υ.α. Η.Π. 15393/2332/2002 (Β΄ 1022) για την κατάταξη των δημοσίων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες. Εξ άλλου, δυνάμει του άρθρου 4 του αυτού ν. 1650/1986 εκδόθηκε η κ.υ.α. Η.Π. 11014/703/Φ104/2003
(Β΄ 332), η οποία στο άρθρο 13, με τον τίτλο «Διαδικασία αξιολόγησης επιπτώσεων από τη βελτίωση, τροποποίηση, επέκταση ή εκσυγχρονισμό ή ανανέωση έργου ή δραστηριότητας», ορίζει τα εξής: «1. Προκειμένου να εκτιμηθεί αν από τον εκσυγχρονισμό, επέκταση, βελτίωση, τροποποίηση υφισταμένων έργων ή δραστηριοτήτων επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, ο ενδιαφερόμενος φορέας ή ιδιώτης υποβάλλει φάκελο … Ο φάκελος αυτός υποβάλλεται στην αρμόδια υπηρεσία ανάλογα με την υποκατηγορία στην οποία εντάσσεται το έργο ή η δραστηριότητα, η οποία εντός 30 ημερών αποφαίνεται αν απαιτείται η υποβολή ΠΠΕ προκειμένου να γίνει νέα προκαταρκτική περιβαλλοντική εκτίμηση και αξιολόγηση ή ΜΠΕ ή Περιβαλλοντική Έκθεση προκειμένου να επιβληθούν νέοι περιβαλλοντικοί όροι, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης. 2. Σε περίπτωση ανανέωσης της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ή παράτασης της χρονικής ισχύος της), ο ενδιαφερόμενος φορέας ή ιδιώτης υποβάλλει φάκελο … Ο φάκελος αυτός υποβάλλεται στην αρμόδια υπηρεσία ανάλογα με την υποκατηγορία στην οποία εντάσσεται το έργο ή η δραστηριότητα, η οποία εντός 30 ημερών αποφαίνεται αν απαιτείται η υποβολή νέας ΜΠΕ ή Περιβαλλοντικής Έκθεσης. 3. …».
7. Επειδή, από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται ότι για την τροποποίηση έργου της πρώτης ή της δεύτερης κατηγορίας, για το οποίο έχει ήδη εκδοθεί σχετική πράξη εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων, καθώς και για την ανανέωση της χρονικής ισχύος της πράξεως αυτής, δεν απαιτείται, κατ’ εξαίρεση, η τήρηση της διαδικασίας που προβλέπεται στον νόμο για την αρχική έγκριση περιβαλλοντικών όρων, με την σύνταξη και υποβολή νέας μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, εάν, κατά την αιτιολογημένη κρίση του αρμοδίου για την έγκριση των περιβαλλοντικών όρων οργάνου, από την ανανέωση ή την τροποποίηση δεν επέρχονται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις σε σχέση με τις επιπτώσεις του έργου στο περιβάλλον ούτε παρατηρούνται ουσιώδεις μεταβολές των δεδομένων επί των οποίων στηρίχθηκε η αρχική έγκριση περιβαλλοντικών όρων. Η σχετική κρίση της Διοικήσεως, η οποία αρκεί να προκύπτει από την αιτιολογία της αποφάσεως περί τροποποιήσεως ή ανανεώσεως των περιβαλλοντικών όρων, χωρίς να απαιτείται έκδοση ιδιαίτερης πράξεως, πρέπει να στηρίζεται σε πρόσφορα στοιχεία και κριτήρια, αναγόμενα
(α) στον σχεδιασμό, την εξέλιξη και τη λειτουργία του έργου, (β) στην τυχόν υλοποίηση των περιβαλλοντικών όρων και περιορισμών που έχουν επιβληθεί και στην αποτελεσματικότητά τους, (γ) σε ενδεχόμενες μεταβολές που έχουν επέλθει στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, (δ) σε ενδεχόμενες μεταβολές του νομοθετικού καθεστώτος που ισχύει στην περιοχή του έργου, ιδίως δε του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού και των κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος, καθώς και (ε) σε ενδεχόμενη ουσιαστική μεταβολή των βέλτιστων διαθέσιμων τεχνικών στο διάστημα που έχει παρέλθει από την έκδοση της αποφάσεως εγκρίσεως των αρχικών περιβαλλοντικών όρων. Κατά τις ως άνω διατάξεις, η ανανέωση της πράξεως εγκρίσεως των περιβαλλοντικών όρων είναι επιτρεπτή πριν από τη λήξη ισχύος αυτών ή εντός ευλόγου χρόνου από τη λήξη τους, άλλως απαιτείται να τηρηθεί εξ αρχής η διαδικασία εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων (βλ. ΣΕ 1114/2015, 1783/2015, 961/2015).
8. Επειδή, εν προκειμένω, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Με την 681/ΓΧ.110/ΑΦ 6.1.5.3γ/20.12.2000 απόφαση της Γενικής Γραμματέως Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου προεγκρίθηκε η χωροθέτηση του έργου «Περιμετρική οδός Δήμου Ευδήλου», υπό την προϋπόθεση, μεταξύ άλλων, στη σχετική ΜΠΕ να περιλαμβάνεται «πρόγραμμα διαχείρισης των πλεονασμάτων εκσκαφών ανάλογα με την ποιότητά τους, ο τρόπος διαμόρφωσης των πρανών, καθώς και η διαμόρφωση των κόμβων». Στην 1142/ΓΧ.186/ΑΦ 6.1.5.3γ/
19.12.2000 εισήγηση του Τμήματος Περιβαλλοντικού και Χωροταξικού Σχεδιασμού της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωροταξίας της ανωτέρω Περιφέρειας, η οποία ελήφθη υπόψη για την έκδοση της ανωτέρω αποφάσεως, αναφέρεται ότι η διάνοιξη περιμετρικού δρόμου, που παρακάμπτει τον οικισμό του Ευδήλου και ακολουθεί πορεία νοτίως αυτού, «αναμένεται να εξυπηρετήσει τη σχετιζόμενη με το λιμάνι κυκλοφορία, καθώς και τη διαμπερή κυκλοφορία του επαρχιακού δρόμου Αγίου Κηρύκου-Ραχών αποφορτίζοντας το κέντρο του οικισμού», ότι οι εδαφικές εκτάσεις στις οποίες προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το έργο βρίσκονται εκτός των ορίων των κηρυγμένων αρχαιολογικών χώρων και εκτός των περιοχών της Ικαρίας που προτείνονται για ένταξη στο δίκτυο Natura και ότι η επιλεγείσα χάραξη πλεονεκτεί έναντι των δύο άλλων εναλλακτικών λύσεων, τόσο σε σχέση με τις επεμβάσεις στο ανάγλυφο και το τοπίο, όσο και σε σχέση με την απόσταση του δρόμου από τον οικιστικό ιστό. Στη συνέχεια, με την 650/Γ.Π.οικ.136/ΑΦ 6.1.5.4γ/
14.10.2002 απόφαση της ΓΓΠ Βορείου Αιγαίου εγκρίθηκαν η ΜΠΕ και οι περιβαλλοντικοί όροι της προαναφερθείσης περιφερειακής οδού, ορίσθηκε δε ότι οι όροι αυτοί ισχύουν μέχρι την 31.12.2010 και ότι μετά την ημερομηνία αυτή ο κύριος του έργου οφείλει να εφοδιασθεί με νέα πράξη εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων. Στην εγκριθείσα με την απόφαση αυτή ΜΠΕ εξετάζονται η σκοπιμότητα του έργου, η υφιστάμενη κατάσταση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος της περιοχής, διάφορες εναλλακτικές λύσεις, επιχειρείται τεχνική περιγραφή του έργου, εκτιμώνται και αξιολογούνται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την εκτέλεση και τη λειτουργία του και προτείνονται μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων αυτών. Ειδικότερα: Στο κεφάλαιο για τη «Σκοπιμότητα υλοποίησης του έργου» αναφέρεται ότι «η διαμόρφωση νέας χάραξης που θα παρακάμπτει τον οικιστικό ιστό του Ευδήλου … θα ανακουφίσει τους κατοίκους του από τις δυσμενείς επιπτώσεις της κυκλοφορίας», ότι η περιφερειακή οδός «θα εξυπηρετεί κυρίως τη διαμπερή -ως προς τον οικισμό του Ευδήλου- και τη σχετιζόμενη με το λιμάνι κυκλοφορία, εκτρέποντάς την από τον σημερινό κύριο οδικό άξονα» που διέρχεται από το κέντρο του οικισμού, ότι η ανεπάρκεια και ακαταλληλότητα της υφιστάμενης υποδομής δικαιολογεί την αναγκαιότητα του έργου, το οποίο αναμένεται να αναβαθμίσει την περιοχή του Ευδήλου, να βελτιώσει τις συνθήκες της οδικής κυκλοφορίας και να ελαχιστοποιήσει τις επιπτώσεις στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον. Στο κεφάλαιο «Περιγραφή περιβάλλοντος» περιγράφονται η χλωρίδα και η πανίδα η γεωλογία και η υδρολογία της περιοχής, παρατίθενται στοιχεία για τους οικισμούς και τους παραγωγικούς τομείς. Στο κεφάλαιο «Περιγραφή προτεινόμενου έργου» εξετάζονται διεξοδικά τρεις εναλλακτικές λύσεις για τη χάραξη της περιφερειακής οδού, που «έχουν κοινό σημείο κατάληξης στην περιοχή του όρμου Σαμιάου, επί της υφιστάμενης οδού, ενώ διαφοροποιούνται τόσο στην αρχή τους όσο και στη διέλευση κατάντι του οικισμού του Ευδήλου», γίνεται η σύγκριση των εναλλακτικών αυτών λύσεων, προκρίνεται δε, λόγω των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της, η λύση 1, καθόσον «διέρχεται εκτός του οικιστικού συμπλέγματος, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μικρότερης τάξης όχληση από την διερχόμενη κυκλοφορία», έχει μικρότερο μήκος και προβλέπει μικρότερες επεμβάσεις στο ανάγλυφο της περιοχής έναντι των λύσεων 2 και 3. Η μηδενική λύση εξετάζεται επίσης και αποκλείεται με την ακόλουθη αιτιολογία: «Η μη κατασκευή του έργου παρουσιάζει μεν το πλεονέκτημα να μη διαταράσσει το φυσικό περιβάλλον της περιοχής, παραμένουν όμως τα σοβαρά προβλήματα όχλησης, εντός του οικισμού, από τη διερχόμενη κυκλοφορία»: η διέλευση του βασικού οδικού άξονα του νησιού,
Αγ. Κηρύκου-Ευδήλου-Αρμενιστή, από τον οικισμό του Ευδήλου δημιουργεί όχληση των κατοίκων από τη διαμπερή κυκλοφορία, ιδιαίτερα τους θερινούς μήνες, ενώ αυξάνει ο κίνδυνος ατυχημάτων λόγω της ανεπαρκούς διατομής και των επικίνδυνων καμπυλών χωρίς ορατότητα και δυνατότητα προσπέρασης, γενικά δε η κυκλοφοριακή ικανότητα της υφιστάμενης οδού δεν επαρκεί για τους εξυπηρετούμενους φόρτους». Στην τεχνική περιγραφή του έργου διαλαμβάνονται τα εξής: Η μορφολογία του εδάφους είναι ιδιαιτέρως δυσμενής, λόγω των έντονων εγκαρσίων κλίσεων, που κυμαίνονται μεταξύ 20-50%. Στην αρχή και στο τέλος της νέας περιφερειακής οδού προτείνεται η διαμόρφωση ισόπεδων κόμβων για την ομαλή οριζοντιογραφική και υψομετρική προσαρμογή με την επαρχιακή οδό Αγίου Κηρύκου-Ευδήλου-Αρμενιστή. Λόγω του έντονου ανάγλυφου δεν κατέστη δυνατή η οριζοντιογραφική και υψομετρική προσαρμογή της περιφερειακής οδού με την υφιστάμενη οδό Ευδήλου-Ακαμάτρας, με τη διαμόρφωση ισόπεδου κόμβου στο σημείο τομής τους: προβλέπεται, ως εκ τούτου, να κατασκευασθεί τεχνικό έργο «κάτω διάβασης της περιφερειακής οδού» στο σημείο τομής, με τη μέθοδο cut and cover, καθώς και συνδετήριος κλάδος μήκους 530,00 μ, με ισόπεδους κόμβους στην αρχή και στο τέλος του. Περαιτέρω περιγράφονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά για την προτεινόμενη χάραξη και την τυπική διατομή της οδού και παρατίθενται στοιχεία για τα επιμέρους τεχνικά έργα [γέφυρες, τοίχοι αντιστήριξης, οχετοί, τάφρος]: μεταξύ άλλων, προβλέπονται επενδεδυμένη τάφρος στη βάση του πρανούς των ορυγμάτων για την κατά μήκος αποστράγγιση της οδού, κατασκευή ενδιάμεσων αναβαθμών όταν το ύψος των ορυγμάτων υπερβαίνει το ένα μέτρο, συγκεκριμένες αναλογίες για τις κλίσεις των πρανών των ορυγμάτων και των επιχωμάτων. Αναφέρεται, περαιτέρω, ότι «λόγω των έντονων πτυχώσεων του εδάφους η χάραξη συναντά αρκετές μικρές ή μεγαλύτερες ροές που αντιμετωπίζονται με κατάλληλα τεχνικά έργα», με βάση τους παρατιθέμενους στη μελέτη υπολογισμούς παροχών και υδραυλικών στοιχείων εν γένει. Εκτιμάται ότι από τις απαιτούμενες χωματουργικές εργασίες ο όγκος των ορυγμάτων ανέρχεται σε 112.858 κμ και ο όγκος των επιχωμάτων σε 20.149 κμ, προβλέπεται δε ότι τα πλεονάζοντα υλικά «θα μεταφερθούν σε κατάλληλους χώρους αποθέσεων [αποκατάσταση λατομείων, αποκατάσταση χώρων διάθεσης απορριμμάτων, κάλυψη αναγκών σε άλλα έργα της περιοχής κλπ]». Στο κεφάλαιο «Εκτίμηση και αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αναφέρονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: (Α) Κατά διάρκεια κατασκευής του έργου: (α) Οι σημαντικότερες επιπτώσεις στην ατμόσφαιρα «σχετίζονται με την επιβάρυνση της κυκλοφορίας σε ορισμένα τμήματα του οδικού δικτύου της περιοχής από την κίνηση των βαρέων οχημάτων μεταφοράς των υλικών κατασκευής και με την δημιουργία σκόνης από τις χωματουργικές εργασίες στους χώρους των εργοταξίων»: οι επιπτώσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως πρόσκαιρες και δυνάμενες να αντιμετωπισθούν ικανοποιητικά με τα κατάλληλα μέτρα, όπως «διαβροχή χώρων εκχωμάτωσης, επιχωμάτωσης και αποθήκευσης, κάλυψη βαρέων οχημάτων μεταφοράς υλικών, επιλογή κατάλληλων διαδρομών κλπ».
(β) Αναμένονται μεταβολές στη μορφολογία της περιοχής, «καθότι πρόκειται για νέα οδική χάραξη που θα αλλοιώσει το υπάρχον εδαφικό ανάγλυφο», οι επιπτώσεις, όμως, αυτές αμβλύνονται με την ομαλή ένταξη του έργου στο τοπίο της περιοχής. Επιπτώσεις από ενδεχόμενη ρύπανση του εδάφους από καύσιμα, λάδια και απόβλητα του εργοταξίου αξιολογούνται επίσης ως πρόσκαιρες και δυνάμενες να αρθούν με το πέρας της κατασκευής, καθώς και μέριμνα για σωστή λειτουργία των εργοταξιακών χώρων, συλλογή και απόρριψη των αποβλήτων σε επιλεγμένες θέσεις. (γ) «Περιορισμένης έκτασης επιπτώσεις αναμένονται λόγω ρύπανσης των επιφανειακών υδάτων εξαιτίας των υλικών των εργοταξίων, των υγρών καυσίμων των μηχανημάτων και των φορτηγών μεταφοράς υλικών. Επίσης, η κατασκευή του δρόμου και του καταστρώματος θα επιφέρει αύξηση της απορροής, τοπικά, λόγω μείωσης των διηθήσεων. Οι απορροές αυτές θα καταλήγουν … στους πλησιέστερους φυσικούς αποδέκτες … Γενικά δεν αναμένονται σημαντικές μεταβολές στην ποσότητα, ποιότητα και διεύθυνση ροής των επιφανειακών υδάτων εξαιτίας του νέου έργου». (δ) Αναμένονται ορισμένες δυσμενείς επιπτώσεις στη χλωρίδα και πανίδα της άμεσης περιοχής του έργου, τμήμα των οποίων είναι αναστρέψιμο μετά το πέρας της κατασκευής. (ε) Το έργο θα προκαλέσει μικρή θετική επίδραση στην οικονομία της περιοχής, καθόσον θα αυξηθεί η απασχόληση στους συναφείς με τον κατασκευαστικό κλάδο τομείς, καθώς και αρνητικές επιπτώσεις λόγω της μεταβολής των χρήσεων γης και των απαλλοτριώσεων κατά μήκος του νέου οδικού δικτύου, που αντισταθμίζονται, όμως, από τις θετικές επιπτώσεις στις συνθήκες κυκλοφορίας στον οικισμό του Ευδήλου. (στ) Αρνητικές επιπτώσεις θα προκληθούν στην αισθητική του τοπίου από τις απαραίτητες για τη νέα χάραξη επεμβάσεις, οι οποίες θα αντιμετωπισθούν με την πλήρη αποκατάσταση του χώρου των έργων μετά το πέρας της κατασκευής, καθώς και με μέτρα για την «άρση της οπτικής υποβάθμισης», όπως φυτεύσεις κατά μήκος του δρόμου, επένδυση των τοίχων αντιστήριξης με πλάκα Ικαρίας για την βέλτιστη ένταξη του έργου στο φυσικό τοπίο.
(Β) Κατά τη διάρκεια λειτουργίας του έργου αναμένονται επιπτώσεις στην ατμόσφαιρα από τις εκπομπές αερίων ρύπων των οχημάτων, αύξηση των τιμών θορύβου, μη σημαντικές επιπτώσεις από περιορισμένη ρύπανση των επιφανειακών υδάτων, θετικές επιπτώσεις στα κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της περιοχής λόγω της βελτιώσεως των συνθηκών κυκλοφορίας, ενώ δεν αναμένονται ουσιώδεις επιπτώσεις στο έδαφος και τη μορφολογία της περιοχής, στη χλωρίδα και την πανίδα και στην αισθητική του τοπίου. Τέλος, στην προαναφερθείσα ΜΠΕ προτείνονται συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Με την ανωτέρω 650/Γ.Π.οικ.136/ΑΦ 6.1.5.4γ/14.10.2002 απόφαση της ΓΓΠ Βορείου Αιγαίου επιβλήθηκαν, ενόψει ιδίως της υποβληθείσης ΜΠΕ, και οι ακόλουθοι περιβαλλοντικοί όροι: Κατά προτεραιότητα κατασκευή των υδραυλικών τεχνικών έργων για την ανεμπόδιστη ροή των επιφανειακών υδάτων, ελαχιστοποίηση των επεμβάσεων στο φυσικό δίκτυο απορροής ομβρίων, κατάλληλη διάθεση των πλεονασμάτων εκσκαφών και περιορισμός των ποσοτήτων τους στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, μη δημιουργία δανειοθαλάμων και εξασφάλιση των υλικών για τις επιχώσεις από λατομείο, περιορισμός των παρεμβάσεων σε παρόδιες ιδιοκτησίες και στην περιοχή εν γένει [πχ κοπή και εκρίζωση δένδρων, εκσκαφές, μεγάλα ορύγματα, επιχωματώσεις, κατεδαφίσεις περιφράξεων, λιθόκτιστων κατασκευών, κτισμάτων], περιορισμός των αισθητικών και μορφολογικών αλλαγών στο τοπίο, αποκατάσταση των δικτύων κοινής ωφέλειας με σεβασμό στην αισθητική του χώρου και στην ασφάλεια των υποδομών. Ορίσθηκε, περαιτέρω, στην απόφαση αυτή ότι εάν κατά την εκπόνηση της οριστικής μελέτης προκύψουν διαφοροποιήσεις ως προς τα στοιχεία του έργου, πρέπει να υποβληθούν στην υπηρεσία τα νεώτερα επικαιροποιημένα στοιχεία. Προ της λήξεως του χρόνου ισχύος της ανωτέρω 650/Γ.Π.οικ.136/ΑΦ 6.1.5.4γ/
14.10.2002 αποφάσεως, ο Δήμος Ευδήλου ζήτησε, με το 3182/3.12.2010 έγγραφο, την ανανέωσή της, καθώς και την επικαιροποίηση των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων, λόγω ορισμένων διαφοροποιήσεων που προέκυψαν κατά τη σύνταξη της οριστικής μελέτης, οι οποίες συνίστανται σε τροποποίηση της οριστικής διατομής της οδού. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στη σχετική τεχνική έκθεση Οκτωβρίου 2010, που συνοδεύει το υποβληθέν από τον Δήμο αίτημα, απαιτείται επικαιροποίηση της οριστικής μελέτης της επίμαχης περιφερειακής οδού σύμφωνα με τις ισχύουσες τεχνικές προδιαγραφές [ΟΜΟΕ-2001], με στόχο την ένταξη του έργου στο Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς [ΕΣΠΑ] και με βάση τα νέα δεδομένα που προέκυψαν από τις συμπληρωματικές μελέτες. Η τεχνική αυτή έκθεση έλαβε υπόψη την οριστική μελέτη οδοποιίας [2004], τις λοιπές μεταγενέστερες της αρχικής πράξεως εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων συμπληρωματικές μελέτες, όπως η «Μελέτη Σήμανσης-Ασφάλισης της Περιφερειακής Οδού» [2004], η «Οριστική Μελέτη Αποχέτευσης-Αποστράγγισης της Περιφερειακής Οδού» [2004], η «Οριστική Μελέτη μικρών τεχνικών έργων οδοποιίας της Περιφερειακής Οδού» [2004], η «Οριστική Μελέτη τεχνικών έργων της Περιφερειακής Οδού» [2004], η «Οριστική Γεωλογική Μελέτη της Περιφερειακής Οδού» [2004], η «Οριστική Γεωτεχνική Μελέτη της Περιφερειακής Οδού» [2004], καθώς και την Α Φάση της Μελέτης ΣΧΟΟΑΠ για διάφορους οικισμούς της Ικαρίας [2004-2005]. Το αίτημα του Δήμου συνοδεύεται, εξ άλλου, από την ΜΠΕ Οκτωβρίου 2010, με αντικείμενο την εξέταση των επιπτώσεων «που αναμένεται να επιφέρει στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον η τροποποίηση της εγκεκριμένης μελέτης για την περιφερειακή οδό». Η μελέτη αυτή περιλαμβάνει περιγραφή του ήδη εγκεκριμένου έργου [χάραξη, τυπική διατομή, τεχνικά έργα, υδραυλικά στοιχεία, στοιχεία για τις χωματουργικές εργασίες, κυκλοφοριακά χαρακτηριστικά της οδού], καθώς και περιγραφή των προτεινόμενων τροποποιήσεων, αναλυτικά στοιχεία για την κατάσταση του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, εκ νέου εκτίμηση και αξιολόγηση των επιπτώσεων από την κατασκευή και τη λειτουργία του έργου, βεβαιώνει δε ότι το έργο δεν διέρχεται από περιοχή που έχει χαρακτηρισθεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας ή Τόπος Κοινοτικής Σημασίας ή Καταφύγιο Άγριας Ζωής, δεν περιλαμβάνεται σε υγρότοπο ή βιότοπο, εντός των ορίων των γεωλογικών μνημείων της Ικαρίας, εντός περιοχής ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους και εν γένει εντός περιοχών που προστατεύονται από την ευρωπαϊκή ή την ελληνική νομοθεσία, και είναι συμβατό με τις χωροταξικές και περιβαλλοντικές κατευθύνσεις που αφορούν την ευρύτερη περιοχή. Τέλος, με βάση τους πίνακες για τις απαιτούμενες χωματουργικές εργασίες, υπολογίζεται ότι για το σύνολο του έργου ο όγκος των ορυγμάτων ανέρχεται σε 329.000 κμ και ο όγκος των επιχωμάτων σε 66.100 κμ, υπολογίζεται δηλαδή ότι τα πλεονάζοντα προϊόντα εκσκαφών ανέρχονται σε 263.100 κμ περίπου, και προβλέπεται ότι τα πλεονάζοντα αυτά υλικά «θα μεταφερθούν σε κατάλληλους χώρους αποθέσεων [αποκατάσταση λατομείων, αποκατάσταση χώρων διάθεσης απορριμμάτων, κάλυψη αναγκών σε άλλα έργα της περιοχής κλπ]». Με την προσβαλλόμενη 5650/605/ΑΦ6.1.5.3γ/5.5.2011 πράξη του ΓΓ Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου ανανεώθηκαν, μέχρι την 31.12.2015, οι εγκριθέντες με την 605/Γ.Π.οικ.136/ ΑΦ6.1.5.4γ/14.12.2002 απόφαση της ΓΓ Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου περιβαλλοντικοί όροι, «επικαιροποιήθηκε» δε η πράξη αυτή, ενόψει των διαφοροποιήσεων που προέκυψαν κατά τη σύνταξη της οριστικής μελέτης του έργου, ιδίως με την προσαρμογή της τυπικής διατομής στις τεχνικές προδιαγραφές ΟΜΟΕ-2001. Όπως αναφέρεται στην ανωτέρω προσβαλλομένη, «η κυριότερη διαφοροποίηση λόγω σύνταξης της οριστικής μελέτης είναι η αύξηση των πλεονασμάτων εκσκαφών σε 263.100 κμ περίπου», οι τροποποιήσεις δε αυτές δεν αξιολογούνται ως σημαντικές εν σχέσει προς τις επιπτώσεις του έργου στο περιβάλλον. Εξ άλλου, ορίζεται στην προσβαλλομένη ότι τα πλεονάζοντα προϊόντα εκσκαφών θα διατεθούν σύμφωνα με την κ.υ.α. 36259/1757/Ε103/2010 «Μέτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις» (Β΄ 1312) και ότι απαγορεύεται η απόρριψη των υλικών κατασκευής του έργου, καθώς και των πλεοναζόντων προϊόντων εκσκαφής στη θάλασσα ή στους επιφανειακούς αποδέκτες [κοίτες ποταμών, ρεμάτων χειμάρρων] της περιοχής. Στο προοίμιο της προσβαλλομένης μνημονεύεται, μεταξύ άλλων, η 26297/1.7-9.10.2003 απόφαση της Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Β΄ 1473), με την οποία εγκρίθηκε, δυνάμει των διατάξεων του ν. 2742/1999 (Α΄ 207), το Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Από την αντιπαραβολή της αρχικώς εγκριθείσης ΜΠΕ με την υποβληθείσα για την έκδοση της προσβαλλομένης προκύπτουν τα εξής: Στην αρχική ΜΠΕ η τυπική διατομή, σε όλο το μήκος του επίδικου οδικού έργου, καθώς και στον συνδετήριο κλάδο, περιλαμβάνει μια λωρίδα κυκλοφορίας, πλάτους 3,50 μ και ασφαλτοστρωμένο έρεισμα, πλάτους 0,75 μ, ανά κατεύθυνση. Το συνολικό πλάτος του δρόμου ανέρχεται σε 8,50 μ. Στα τμήματα στα οποία προβλέπεται στηθαίο ασφαλείας [θέσεις μεγάλων επιχωμάτων, τοίχων, απότομων πρανών] προτείνεται η διαπλάτυνση του ερείσματος κατά 0,75 μ. Στη θέση όπου η νέα περιφερειακή οδός διέρχεται κάτω από την υφιστάμενη οδό Ευδήλου-Ακαμάτρας, η αρχική ΜΠΕ προβλέπει κατασκευή διαβάσεως με διατομή που περιλαμβάνει μια λωρίδα κυκλοφορίας, πλάτους 3,50 μ, ασφαλτοστρωμένο έρεισμα, πλάτους 0,75 μ, και πεζοδρόμιο, πλάτους 1,50 μ, ανά κατεύθυνση. Στην ΜΠΕ Οκτωβρίου 2010 η τυπική διατομή της οδού, προσαρμοσμένη στις προδιαγραφές ΟΜΟΕ-2001, περιλαμβάνει μια λωρίδα κυκλοφορίας, πλάτους 3,00 μ, και λωρίδα καθοδήγησης, πλάτους 0,25, ανά κατεύθυνση. Στα τμήματα στα οποία απαιτείται στηθαίο ασφαλείας η απόσταση μεταξύ της λωρίδας καθοδήγησης και των όψεων του στηθαίου ασφαλείας πρέπει να είναι τουλάχιστον 1,50 μ. Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι το συνολικό πλάτος του δρόμου δεν μεταβάλλεται, καθόσον στην αρχικώς εγκεκριμένη μελέτη ανέρχεται σε 8,50 μ [3,50 μ ανά λωρίδα κυκλοφορίας ×2= 7,00 μ +0,75 μ ανά έρεισμα ×2= 1,50, δηλαδή 7,00+1,50= 8,50] και στην επίδικη τροποποιημένη μελέτη ανέρχεται επίσης σε 8,50 μ [3,25 μ ανά λωρίδα κυκλοφορίας ×2= 6,50 μ +1,00 μ ανά έρεισμα ×2= 2,00, δηλαδή 6,50+2,00= 8,50]. Κατά τα διαλαμβανόμενα στην προαναφερθείσα ΜΠΕ Οκτωβρίου 2010, το επίδικο έργο κατατάσσεται, σύμφωνα με την ανωτέρω κ.υ.α. Η.Π. 15393/2332/
2002, στην 2η υποκατηγορία της πρώτης κατηγορίας, ειδικότερα δε στην Ομάδα 1 [έργα οδοποιίας].
9. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι κατά παράβαση της κ.υ.α. Η.Π. 11014/703/Φ104/2003 και ειδικότερα του άρθρου 13 παρ. 2 αυτής δεν εκδόθηκε ατομική διοικητική πράξη προκειμένου να διαπιστωθεί εάν απαιτείται υποβολή νέας ΜΠΕ για την ανανέωση των περιβαλλοντικών όρων του επίδικου έργου. Προβάλλεται, συναφώς, ότι ήταν εν προκειμένω αναγκαία η σύνταξη νέας ΜΠΕ διότι, αφενός, από την έκδοση της αρχικής πράξεως εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων μέχρι την έκδοση της προσβαλλομένης παρήλθε δεκαετία και αφετέρου οι διαφοροποιήσεις που επέρχονται είναι ουσιώδεις, εφόσον, κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων, το πλάτος του δρόμου διπλασιάζεται και αυξάνονται σημαντικά τα προϊόντα εκσκαφής (βλ. και την προσκομισθείσα στο Δικαστήριο τεχνική έκθεση Νοεμβρίου 2014 του αρχιτέκτονα-πολεοδόμου-χωροτάκτη Ηλία Γιαννίρη).
10. Επειδή, όπως προεκτέθηκε, για το έργο αυτό εκδόθηκαν η 681/ΓΧ.110/ΑΦ 6.1.5.3γ/20.12.2000 απόφαση, με την οποία προεγκρίθηκε η χωροθέτησή του, και η 650/Γ.Π.οικ.136/ΑΦ 6.1.5.4γ/ 14.10.2002 απόφαση, ισχύουσα μέχρι την 31.12.201, με την οποία εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την κατασκευή και τη λειτουργία του και η υποβληθείσα σχετικώς ΜΠΕ. Εντός του χρόνου ισχύος της τελευταίας αυτής αποφάσεως, και συγκεκριμένα την 3.12.2010, ο Δήμος Ευδήλου ζήτησε την ανανέωση και επικαιροποίηση των περιβαλλοντικών όρων, λόγω της ανάγκης τροποποιήσεως της οριστικής διατομής της οδού ώστε να προσαρμοσθεί στις τεχνικές προδιαγραφές των έργων οδοποιίας. Με την προσβαλλόμενη πράξη, αφού ελήφθησαν υπόψη η νέα ΜΠΕ που υποβλήθηκε, το ήδη ισχύον Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, το γεγονός ότι η χάραξη και τα χαρακτηριστικά της σχεδιαζόμενης περιφερειακής οδού δεν μεταβλήθηκαν, πλην της διατομής της, καθώς και η ανωτέρω αύξηση των πλεοναζόντων υλικών εκσκαφής συνεπεία των υπολογισμών της οριστικής μελέτης, έγινε δεκτό ότι οι τροποποιήσεις αυτές δεν αξιολογούνται ως σημαντικές εν σχέσει προς τις επιπτώσεις του έργου στο περιβάλλον. Με την ίδια πράξη ανανεώθηκαν οι αρχικώς εγκριθέντες περιβαλλοντικοί όροι, ορίσθηκε δε ότι εφαρμόζεται η σχετική κ.υ.α. 36259/1757/Ε103/2010 για τη διάθεση των πλεοναζόντων από τις εκσκαφές προϊόντων και απαγορεύεται η απόρριψή τους στη θάλασσα ή στους επιφανειακούς αποδέκτες της περιοχής. Με τα δεδομένα αυτά, εφόσον δηλαδή (α) το αίτημα ανανεώσεως και επικαιροποιήσεως των περιβαλλοντικών όρων υποβλήθηκε στη Διοίκηση εντός του χρόνου ισχύος της αρχικής πράξεως, (β) όπως προκύπτει από την αντιπαραβολή της αρχικής ΜΠΕ με τη νεώτερη: (β1) εξακολουθεί να θεωρείται αναγκαία η κατασκευή περιφερειακού δικτύου για την παράκαμψη του Ευδήλου, (β2) δεν μεταβάλλονται ούτε η χάραξη του επίδικου έργου ούτε τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του, αλλά μόνο η τυπική διατομή της οδού, χωρίς αύξηση πάντως του πλάτους της, (β3) δεν έχουν επέλθει μεταβολές στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον και το έργο δεν εμπίπτει σε περιοχή με ειδικό καθεστώς προστασίας, (γ) το ήδη ισχύον Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού προβλέπει μεταξύ των κατευθύνσεών του την παράκαμψη οικισμών που βρίσκονται επί του επαρχιακού οδικού δικτύου με περιφερειακές αρτηρίες (βλ. κατωτέρω σκέψη 12), (γ) τέλος δε, λαμβάνεται μέριμνα για την διάθεση των πλεοναζόντων υλικών εκσκαφής κατ’ εφαρμογή του νεώτερου ειδικού κανονιστικού πλαισίου και με συγκεκριμένους πρόσθετους περιβαλλοντικούς όρους, η προσβαλλόμενη πράξη είναι νομίμως αιτιολογημένη τόσο ως προς την κρίση περί δυνατότητας ανανεώσεως και εν μέρει τροποποιήσεως των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων, όσο και ως προς την αξιολόγηση των προκαλούμενων από την τροποποίηση επιπτώσεων. Συνεπώς, οι περί του αντιθέτου προβαλλόμενοι λόγοι ακυρώσεως είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι, καθ’ ο δε μέρος πλήττουν την περαιτέρω ουσιαστική και τεχνική κρίση της Διοικήσεως ως απαράδεκτοι. Ο ειδικότερος δε ισχυρισμός ότι διπλασιάζεται το πλάτος του σχεδιαζόμενου περιφερειακού δρόμου είναι απορριπτέος διότι, με βάση τα προαναφερθέντα στοιχεία του φακέλου, ερείδεται επί εσφαλμένης προϋποθέσεως.
11. Επειδή, προβάλλεται ότι η προσβαλλόμενη 5650/605/
ΑΦ6.1.5.3γ/5.5.2011 απόφαση του ΓΓ Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου, με την οποία ανανεώθηκαν-επικαιροποιήθηκαν οι εγκεκριμένοι το έτος 2002 περιβαλλοντικοί όροι, είναι αντίθετη προς το Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι σύμφωνα με το ανωτέρω Περιφερειακό Πλαίσιο, στην Ικαρία πρέπει να αναπτυχθεί η κτηνοτροφία και οι ήπιες μορφές τουρισμού, οι παρεμβάσεις δε στο οδικό δίκτυο πρέπει να κατατείνουν στην ανάπτυξη των δραστηριοτήτων αυτών και στη βελτίωση της ζωής των οικισμών. Κατά τους αιτούντες, η χάραξη του επίμαχου νέου οδικού δικτύου δεν συμβάλλει στη βελτίωση της ζωής των οικισμών, αλλά αντιθέτως βλάπτει τη συνεκτικότητα και τη λειτουργικότητά τους και, συνεπώς, αντίκειται στις κατευθύνσεις του περιφερειακού χωροταξικού σχεδιασμού.
12. Επειδή, η προαναφερθείσα 26297/1.7-9.10.2003 απόφαση της Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, με την οποία εγκρίθηκε το Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, αναφερόμενη στην υφιστάμενη κατάσταση του δικτύου μεταφορών, επισημαίνει ότι «το ατελές οδικό δίκτυο αποτελεί έναν χρόνιο παράγοντα δυσλειτουργίας», με σημαντικότερα προβλήματα «τη μέτρια έως κακή κατάσταση των δρόμων σε πολλά τμήματα, καθώς και τα χαμηλά τεχνικά χαρακτηριστικά χάραξης … την έλλειψη παράκαμψης, με περιφερειακές αρτηρίες των πόλεων και λοιπών σημαντικών οικιστικών κέντρων», προτείνει δε τη βελτίωση του δικτύου μεταφορών, την εναρμόνιση του οδικού δικτύου με το περιβάλλον, την κατ’ αρχήν «αποθάρρυνση νέων χαράξεων οδικών αξόνων», κρίνοντας, πάντως, ως απαραίτητες «τις οδικές παρακάμψεις οικισμών, κατά προτεραιότητα αυτών που βρίσκονται επί του κυρίου οδικού δικτύου (εθνικού, επαρχιακού)» και ορίζει ότι «απαιτείται προσεκτικός σχεδιασμός με πρόβλεψη και λήψη μέτρων για τη διόρθωση αλλοιώσεων τοπίου και αποκατάσταση φυσικού περιβάλλοντος». Όπως προκύπτει από τις ΜΠΕ βάσει των οποίων εκδόθηκαν η αρχική πράξη εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων και η προσβαλλομένη, το επίμαχο έργο αποβλέπει στη βελτίωση του οδικού δικτύου της Ικαρίας, με τη δημιουργία περιφερειακού δρόμου που θα παρακάμπτει τον οικιστικό ιστό του Ευδήλου, για να αντιμετωπισθούν τα συναρτώμενα με την ανεπάρκεια και ακαταλληλότητα του υφισταμένου δρόμου σοβαρά κυκλοφοριακά προβλήματα. Η Διοίκηση προέκρινε τη συγκεκριμένη λύση σταθμίζοντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματά της ως προς τις επιπτώσεις στο ανάγλυφο και τον οικισμό, οι όροι δε που εγκρίθηκαν επιδιώκουν την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στο φυσικό περιβάλλον κατά τον σχεδιασμό και την κατασκευή του έργου. Ενόψει τούτων, εφόσον δηλαδή το ανωτέρω Περιφερειακό Πλαίσιο, το οποίο μνημονεύεται στο προοίμιο της προσβαλλομένης 5650/605/ΑΦ6.1.5.3γ/
5.5.2011 αποφάσεως του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου και ελήφθη υπόψη κατά την έκδοσή της, δεν ανατρέπει τα δεδομένα του σχεδιασμού, με βάση τα οποία είχε εκδοθεί η 605/
Γ.Π.οικ.136/ΑΦ6.1.5.4γ/14.12.2002 απόφαση περί εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή και λειτουργία της επίδικης περιφερειακής οδού, η δε νεώτερη απόφαση για ανανέωση και περιορισμένη τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις του ισχύοντος κατά τον χρόνο εκδόσεώς της χωροταξικού αυτού σχεδιασμού, η προσβαλλομένη νομίμως εκδόθηκε από την άποψη αυτή και είναι αβάσιμος ο ανωτέρω λόγος ακυρώσεως.
13. Επειδή, με το δικόγραφο προσθέτων λόγων προβάλλεται ότι εφόσον η αρχική πράξη εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων έχει εκδοθεί βάσει των διατάξεων του ν. 1650/1986, όπως ίσχυαν πριν από την τροποποίησή τους με τον ν. 3010/2002, η ανανέωση έπρεπε να γίνει είτε υπό την ισχύ της αρχικής πράξεως για προέγκριση της χωροθετήσεως είτε κατόπιν εκδόσεως νέας πράξεως προς τον σκοπό αυτό. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος διότι, κατά νόμον, δεν απαιτείται η ανανέωση των περιβαλλοντικών όρων να λαμβάνει χώρα εντός του χρόνου ισχύος της προβλεπόμενης υπό το καθεστώς του ν. 1650/1986 πράξεως με την οποία προεγκρίνεται η χωροθέτηση του έργου, ούτε επιβάλλεται η εκ νέου τήρηση της διαδικασίας αυτής όταν η ανανέωση και τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων δεν αξιολογούνται ως σημαντικές εν σχέσει προς τις επιπτώσεις του έργου στο περιβάλλον, όπως συμβαίνει εν προκειμένω σύμφωνα με τα εκτεθέντα σε προηγούμενες σκέψεις.
14. Επειδή, με το δικόγραφο προσθέτων λόγων προβάλλεται επίσης ότι η προσβαλλόμενη 5650/605/ΑΦ6.1.5.3γ/5.5.2011 απόφαση του ΓΓ Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου εκδόθηκε κατά παράβαση της νομοθεσίας για τη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση. Ο λόγος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος διότι το επίμαχο έργο δεν έχει τον χαρακτήρα «σχεδίου ή προγράμματος» κατά την έννοια της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ
(ΕΕ L 197) και της εκδοθείσης σχετικώς κ.υ.α. 107017/2006 (Β΄ 1225), ώστε να τίθεται ζήτημα υπαγωγής του στη διαδικασία Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, αλλά περιλαμβάνεται, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, στον κατάλογο έργων και δραστηριοτήτων της κ.υ.α Η.Π. 15393/2332/2002, υπαγόμενο στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδοτήσεως που προβλέπεται στην απόφαση αυτή και στον ν. 1650/1986.
15. Επειδή, με το αρχικό δικόγραφο προβάλλεται ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις είναι ακυρωτέες διότι, κατά παράβαση της νομοθεσίας για την προστασία των ρεμάτων, δεν προηγήθηκε της εκδόσεώς τους οριοθέτηση του ρέματος που διέρχεται από την περιοχή, μετά από εκπόνηση υδρογεωλογικής ή υδραυλικής μελέτης, δεν εξετάσθηκαν εναλλακτικές λύσεις ως προς τη διέλευση της οδού που θα απέτρεπαν τις δυσμενείς συνέπειες για το ρέμα και δεν συνεκτιμήθηκαν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του επίδικου οδικού έργου στο διερχόμενο ρέμα και στο οικοσύστημα της περιοχής. Με το δικόγραφο προσθέτων λόγων προβάλλεται ότι οι προσβαλλόμενες πράξεις είναι ακυρωτέες διότι, κατά παράβαση του άρθρου 24 του Συντάγματος και των διατάξεων του
ν. 1650/1986, δεν έχει εκδοθεί διοικητική πράξη για την εξειδίκευση, στο επίπεδο της Ικαρίας, των γενικών κατευθύνσεων του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού Βορείου Αιγαίου και, συνεπώς, το επίδικο έργο δεν εντάσσεται στα πλαίσια χωροταξικού σχεδιασμού του οδικού δικτύου σε επίπεδο Περιφέρειας. Συναφώς προβάλλεται ότι το ισχύον Περιφερειακό Πλαίσιο προβλέπει μεν, ως γενική οδηγία χωροταξικού σχεδιασμού, την χάραξη περιφερειακής οδού στα νησιά, εκτός όμως των οικισμών και προϋποθέτει, συνεπώς, την οριοθέτησή τους. Κατά τους αιτούντες, εφόσον δεν έχουν οριοθετηθεί οι οικισμοί Εύδηλος και Φύτεμα δεν είναι νόμιμη η χάραξη της επίμαχης περιφερειακής οδού. Προβάλλεται, περαιτέρω, ότι δεν προκύπτει η ανάγκη χαράξεως περιφερειακής οδού από τη ΧΘ 2+500 μέχρι τη ΧΘ 3+769, εφόσον ο σκοπός της κατασκευής περιφερειακής οδού, που είναι η παράκαμψη του Ευδήλου, επιτυγχάνεται με τη χάραξη της οδού μέχρι τη ΧΘ 2+500, ότι δεν αιτιολογείται δηλαδή η κατασκευή οδού πέραν της θέσεως αυτής, η οποία μάλιστα θίγει τον οικισμό Φύτεμα και το υφιστάμενο ρέμα και αυξάνει το κόστος της απαλλοτριώσεως, κατά παράβαση και της αρχής της αναλογικότητας. Προβάλλεται επίσης ότι, κατά παράβαση του ν. 1650/1986, οι εξετασθείσες εναλλακτικές λύσεις αποτελούν κατ’ ουσία παραλλαγές της ίδιας λύσεως και δεν ερευνούν εάν το πρόβλημα της κυκλοφοριακής συμφορήσεως που παρατηρείται στον οικισμό Εύδηλο κατά τους θερινούς μήνες μπορούσε να αντιμετωπισθεί με άλλο πρόσφορο τρόπο. Οι ανωτέρω λόγοι, με τους οποίους προσάπτονται πλημμέλειες στην απόφαση της Διοικήσεως για την δημιουργία περιφερειακής οδού και για την χάραξή της, αφορούν την αρχική 605/Γ.Π.οικ.136/ΑΦ6.1.5.4γ/14.12.2002 πράξη της Γενικής Γραμματέως Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου περί εγκρίσεως περιβαλλοντικών όρων
για την κατασκευή και λειτουργία του επίμαχου έργου. Η πράξη,
όμως, αυτή δεν προσβάλλεται ούτε μπορεί να θεωρηθεί ως παραδεκτώς συμπροσβαλλόμενη δέκα και πλέον έτη μετά την έκδοσή της, το δε κύρος της δεν δύναται να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως, επ’ ευκαιρία της προσβολής με την κρινόμενη αίτηση της πράξεως για την ανανέωση και την
μη ουσιώδη, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, τροποποίηση των περιβαλλοντικών όρων. Κατά συνέπεια, οι λόγοι αυτοί είναι απορριπτέοι, ως απαράδεκτοι (ΣΕ 1114/2015, 4357/2011 επτ).
16. Επειδή, κατά το άρθρο 1 παρ. 1 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων, ο οποίος κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του
ν. 2882/2001 (Α΄ 17), η αναγκαστική απαλλοτρίωση, εφόσον επιτρέπεται από τον νόμο για δημόσια ωφέλεια, κηρύσσεται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα της Περιφέρειας στην οποία βρίσκεται το απαλλοτριωτέο ακίνητο ή το μεγαλύτερο τμήμα του [ήδη δε με απόφαση του οικείου
ΓΓ Αποκεντρωμένης Διοίκησης]. Κατά το άρθρο 3 του νόμου αυτού, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο της εκδόσεως της προσβαλλομένης, ήτοι πριν από την τροποίηση και συμπλήρωσή του με το άρθρο 124 του
ν. 4070/2012 (Α΄ 82/10.4.2012), «1. Για την έκδοση απόφασης κήρυξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης απαιτούνται: (α) κτηματολογικό διάγραμμα το οποίο να εικονίζει την απαλλοτριούμενη έκταση και τις ιδιοκτησίες που περιλαμβάνονται σε αυτήν, (β) κτηματολογικός πίνακας ο οποίος εμφανίζει τους εικαζόμενους ιδιοκτήτες των απαλλοτριούμενων ακινήτων, το εμβαδόν κάθε ιδιοκτησίας, καθώς και όλα τα κύρια προσδιοριστικά στοιχεία των κατασκευών και λοιπών συστατικών που τυχόν υπάρχουν σε κάθε ιδιοκτησία και (γ) η τήρηση των διαδικασιών για την χωροθέτηση του έργου … 2. Το κτηματολογικό διάγραμμα και ο πίνακας συντάσσονται υποχρεωτικά με βάση τις τελευταίες αποτυπώσεις των ιδιοκτησιών από δημόσια αρχή … Τα στοιχεία αυτά μπορεί να συνταχθούν και μετά προηγούμενη έγκαιρη πρόσκληση των ιδιοκτητών να παραδώσουν τους τίτλους ιδιοκτησίας τους … Αν η αρχή που είναι αρμόδια για την κήρυξη της απαλλοτρίωσης κρίνει ότι τα στοιχεία των περιπτώσεων α΄ και β΄ της προηγούμενης παραγράφου είναι ατελή ή έχουν ανάγκη διόρθωσης, τα αναπέμπει στην υπηρεσία που τα συνέταξε ή ενέκρινε προς συμπλήρωση διόρθωση. 3. … 4. … 5. Για την κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης απαιτείται επίσης, σε κάθε περίπτωση, ανακοίνωση της υπηρεσίας που προτείνει την απαλλοτρίωση, στην οποία να αναφέρεται ο σκοπός της απαλλοτρίωσης και να προσδιορίζεται η απαλλοτριωτέα έκταση ή η ευρύτερη περιοχή στην οποία βρίσκεται αυτή. Με την ανακοίνωση καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να προβούν σε προσφορά ή υπόδειξη κατάλληλων για τον σκοπό της απαλλοτρίωσης ακινήτων. Η ανακοίνωση δημοσιεύεται σε μια ημερήσια εφημερίδα που εκδίδεται στην Αθήνα ή στη Θεσσαλονίκη … ή σε μια εφημερίδα που εκδίδεται στην πρωτεύουσα του νομού στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η απαλλοτριωτέα έκταση ή το μεγαλύτερο τμήμα αυτής. Παραλλήλως, γίνεται τοιχοκόλληση της ανακοίνωσης στο κατάστημα του δήμου ή της κοινότητας στην περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα απαλλοτριωτέα ακίνητα. Για την τοιχοκόλληση συντάσσεται πρακτικό … το οποίο υποβάλλεται στην υπηρεσία που εξέδωσε την ανακοίνωση. Η δημοσίευση της ανακοίνωσης και η τοιχοκόλληση γίνονται έναν τουλάχιστον μήνα πριν τη δημοσίευση της απόφασης κήρυξης της απαλλοτρίωσης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως … 6. …». Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ιδίου νόμου, «Η αναγκαστική απαλλοτρίωση αφορά στο πράγμα, ανεξάρτητα από το πρόσωπο που έχει την κυριότητα ή άλλο εμπράγματο δικαίωμα σε αυτό. Η εσφαλμένη αναγραφή ή και η πλήρης παράλειψη του ονοματεπωνύμου του προσώπου τούτου στην απόφαση κήρυξης ή στο κτηματολογικό διάγραμμα ή στον κτηματολογικό πίνακα δεν επηρεάζει το κύρος της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης».
17. Επειδή, προβάλλεται ότι η προβλεπόμενη στο άρθρο 3 παρ. 5 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων «τοιχοκόλληση της ανακοίνωσης στο κατάστημα του δήμου ή της κοινότητας στην περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα απαλλοτριωτέα ακίνητα» δεν αποτελεί πρόσφορο τρόπο δημοσιότητας μετά τη δημιουργία, με τον ν. 3852/2010 (Α΄ 87), διευρυμένων Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ιδίως όταν η έδρα του οικείου Δήμου βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση και η πρόσβαση σε αυτήν δεν είναι εύκολη, όπως εν προκειμένω. Κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων, δοθέντος ότι το κατάστημα του ενιαίου Δήμου Ικαρίας, στον οποίο ανήκει πλέον και ο πρώην Δήμος Ευδήλου μετά την κατάργησή του με τον ν. 3852/2010, βρίσκεται στον Άγιο Κήρυκο που απέχει πολύ από τον Εύδηλο, δεν τους παρεσχέθη η δυνατότητα να πληροφορηθούν την επικείμενη κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτριώσεως των ακινήτων τους «και να διατυπώσουν τις αντιρρήσεις τους κυρίως για τη χάραξη [του δρόμου]» που «εμβολίζ[ει] και ουσιαστικά διαλύ[ει]» τον οικισμό Φύτεμα, και είναι για τον λόγο αυτό είναι ακυρωτέα η προσβαλλόμενη 12285/1414/3.3-30.4.2012 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Ανεξαρτήτως του ότι τα παράπονα των αιτούντων για τη χάραξη της περιφερειακής οδού αφορούν την αρχική περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου και, συνεπώς, δεν θα ήταν εξεταστέα κατά τη διαδικασία κηρύξεως αναγκαστικής απαλλοτριώσεως για τον σκοπό αυτό, ο λόγος είναι απορριπτέος, διότι ο νόμος δεν συναρτά τις διατυπώσεις δημοσιότητας με το μέγεθος του ο.τ.α. όπου βρίσκονται τα απαλλοτριωτέα ακίνητα.
18. Επειδή, προβάλλεται ότι κατά το γράμμα και τον σκοπό του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων Ακινήτων το κτηματολογικό διάγραμμα και ο κτηματολογικός πίνακας πρέπει να είναι κατά το δυνατόν πλήρεις και ορθοί, κυρίως ως προς την αποτύπωση των εκτάσεων που απαλλοτριώνονται και τα στοιχεία των εικαζομένων ιδιοκτητών και ότι εν προκειμένω δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθόσον ο οικείος κτηματολογικός πίνακας αναφέρει ως αγνώστους ή ως κληρονόμους τους φερόμενους ιδιοκτήτες πολλών ακινήτων. Κατά τους ισχυρισμούς των αιτούντων, επί συνόλου 120 ιδιοκτησιών, στις 16 οι φερόμενοι ιδιοκτήτες εμφανίζονται ως άγνωστοι και στις 33 ως κληρονόμοι, με αποτέλεσμα ο πίνακας αυτός να είναι αόριστος και πολλοί ιδιοκτήτες να στερηθούν το δικαίωμα ακροάσεως στη δίκη για την απαλλοτρίωση των ακινήτων τους. Ο λόγος αυτός, ανεξαρτήτως εάν προβάλλεται με έννομο συμφέρον, εφόσον οι αιτούντες δεν ισχυρίζονται ότι οι παραλείψεις αφορούν τις ιδιοκτησίες έτους, είναι εν πάση περιπτώσει, αβάσιμος, διότι, σύμφωνα με τις προαναφερθείσες διατάξεις του ΚΑΑΑ, ενδεχόμενες ανακρίβειες των περιεχομένων στον κτηματολογικό πίνακα ή στο κτηματολογικό διάγραμμα στοιχείων, συνιστάμενες στην εσφαλμένη αναγραφή ή στην παράλειψη αναγραφής του ονόματος εικαζομένου ιδιοκτήτη, δεν επηρεάζουν το κύρος της πράξεως κηρύξεως αναγκαστικής απαλλοτριώσεως και δύνανται να διορθωθούν ή να συμπληρωθούν μεταγενεστέρως (ΣΕ 930/2013).
19. Επειδή, συνεπώς, πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση στο σύνολό της.
Δ ι ά τ α ύ τ α
Απορρίπτει την αίτηση.
Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου και
Επιβάλλει στους αιτούντες τη δικαστική δαπάνη του Δημοσίου, που ανέρχεται σε τετρακόσια εξήντα [460] ευρώ.
Η διάσκεψη έγινε στην Αθήνα στις 17 Σεπτεμβρίου 2015