ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΤΜΗΜΑ IV
ΑΠΟΦΑΣΗ 1532/2010
ΠΕΡΙΛΗΨΗ : Από 1.1.1999 οι αποδοχές του προσωπικού, που απασχολείται με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου στα νοσηλευτικά ιδρύματα και στις αποκεντρωμένες μονάδες αυτών, βαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και καταβάλλονται με μισθοδοτικές καταστάσεις μέσω των οικείων Δ.Ο.Υ.. Τούτο ειδικότερα σημαίνει ότι οι αχρεώστητες αποδοχές, συνιστούν «έλλειμμα» του Κρατικού Προϋπολογισμού και όχι του προϋπολογισμού του νοσηλευτικού ιδρύματος, στο οποίο υπηρετεί ο ιατρός, στον οποίο καταβλήθηκαν τα ποσά αυτά. Κατά συνέπεια, η καταλογιστική απόφαση πρέπει να εκδοθεί από τον οικείο διατάκτη και λαμβάνεται ΑΥΤΕΠΑΓΓΕΛΤΑ ΥΠΟΨΗ.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 13 Οκτωβρίου 2009, με την ακόλουθη σύνθεση: Διονύσιος Λασκαράτος, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Τμήματος, Γεωργία Μαραγκού και Ασημίνα Σαντοριναίου (εισηγήτρια), Σύμβουλοι, Κωνσταντίνος Εφεντάκης και Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Πάρεδροι (με συμβουλευτική ψήφο).
Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας: Παρέστη ο Αντεπίτροπος της Επικρατείας Αντώνιος Νικητάκης, ως νόμιμος αναπληρωτής του Γενικού Επιτρόπου, ο οποίος είχε κώλυμα.
Γραμματέας: Θέμις Κούκη, υπάλληλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (κατηγορίας ΠΕ, με βαθμό Α΄).
Για να δικάσει την από 2.3.2007 έφεση του …,
κατά του Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος παραστάθηκε διά του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Νικολάου Καραγιώργη,
κατά του Γενικού Νοσοκομείου …, το οποίο δεν παραστάθηκε,
και κατά των 16/ΗΔ13/27.6.2006 και 21/ΗΔ3/26.10.2006 αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου του Γενικού Νοσοκομείου …, με τις οποίες ο εκκαλών φέρεται να καταλογίσθηκε με το ποσό των 31.320,94 ευρώ, που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του συνόλου των καθαρών αποδοχών και της αποζημίωσης, που εισέπραξε κατά το χρόνο της εκπαιδευτικής του άδειας, από 21.3.2005 έως και 21.9.2005, με την αιτιολογία ότι παραιτήθηκε χωρίς να έχει υπηρετήσει στο διπλάσιο το χρονικό διάστημα της εκπαιδευτικής του άδειας.
Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο του εκκαλούντος, ο οποίος ζήτησε την παραδοχή της έφεσης,
Τον εκπρόσωπο του Ελληνικού Δημοσίου, που ζήτησε την απόρριψή της, και
Τον Αντεπίτροπο της Επικρατείας, ο οποίος πρότεινε επίσης την απόρριψη της έφεσης.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη.
Αφού μελέτησε τη δικογραφία
Σκέφθηκε κατά το νόμο και
Αποφάσισε τα ακόλουθα:
I. Με την κρινόμενη έφεση ζητείται, κατ’ εκτίμηση του δικογράφου, η ακύρωση των 16/ΗΔ 13/27.6.2006 και 21/ΗΔ3/26.10.2006 αποφάσεων του Δ.Σ. του Γενικού Νοσοκομείου …, με τις οποίες ο εκκαλών καταλογίσθηκε με το ποσό των 31.320,94 ευρώ, που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του συνόλου των καθαρών αποδοχών και της ειδικής αποζημίωσης, που εισέπραξε κατά το χρόνο της εκπαιδευτικής του άδειας, από 21.3.2005 μέχρι 21.9.2005, για το λόγο ότι παραιτήθηκε χωρίς να έχει εκπληρώσει την υποχρέωση παραμονής στην υπηρεσία του μετά το πέρας της εκπαιδευτικής του άδειας. Από τις προαναφερόμενες αποφάσεις εκτελεστή είναι μόνο η 21ΗΔ3/26.10.2006, η οποία φέρει και τα στοιχεία της καταλογιστικής πράξης, αφού σ΄ αυτήν γίνεται μνεία το πρώτον του καταλογιστέου ποσού και συνεπώς παραδεκτώς ασκείται η υπό κρίση έφεση κατ΄ αυτής. Αντίθετα, η 16/ΗΔ13/27.6.2006 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Νοσοκομείου, με την οποία παρέχεται έγκριση στο Οικονομικό Τμήμα του Νοσοκομείου να καταλογίσει τον εκκαλούντα για την προαναφερόμενη αιτία χωρίς να εξειδικεύονται τα ειδικότερα στοιχεία του καταλογισμού, όπως είναι το ποσό αυτού, στερείται εκτελεστότητας, με συνέπεια, κατά το μέρος που στρέφεται κατά της τελευταίας αυτής απόφασης, η έφεση να είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη. Επίσης, απορριπτέα ως αόριστη είναι η υπό κρίση έφεση κατά το μέρος που αυτή στρέφεται κατά κάθε συναφούς πράξης ή παράλειψης. Κατά τα λοιπά, η υπό κρίση έφεση, για την οποία καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο (βλ. το με αρ. 2441/19.3.2007 διπλότυπο είσπραξης τύπου Α΄ σειράς ΣΤ΄ της ΔΟΥ ΚΑ΄ Αθηνών), έχει ασκηθεί νομοτύπως και εμπροθέσμως κατατεθείσα στις 2.3.2007 εντός της προβλεπόμενης από τα άρθρα 15 παρ. 13 και 30 παρ. 4 του π.δ/τος 774/1980 εξάμηνης προθεσμίας από τη γνωστοποίηση του περιεχομένου της προαναφερόμενης 21/ΗΔ3/26.10.2008 καταλογιστικής πράξης στον εκκαλούντα (βλ. σχετικά το με αρ. 6432/11.12.2006 έγγραφο του Διοικητικού Διευθυντή του Νοσοκομείου), και, αφού αυτή είναι τυπικά δεκτή, πρέπει να εξετασθεί περαιτέρω, παρά την απουσία του Νοσοκομείου, το οποίο δεν παραστάθηκε κατά τη συζήτησή της που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας, αν και κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως προς τούτο (σχετ. η από 13.8.2009 έκθεση επίδοσης και άρθρα 27 και 65 παρ. 1 και 3 του π.δ.1225/1981).
ΙΙ. Στο άρθρο 16 παρ.3 του Ν. 2592/1998 (ΦΕΚ Α 57) ορίζεται ότι: «3. Η μισθοδοσία του πάσης φύσεως προσωπικού των νοσηλευτικών ιδρυμάτων του ν.δ/τος 2592/1953 (ΦΕΚ 254 Α΄), των αποκεντρωμένων μονάδων αυτών … με σχέση εξηρτημένης εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, καταβάλλεται με μισθοδοτικές καταστάσεις, μέσω των οικείων Δ.Ο.Υ., σε βάρος του Κρατικού Προϋπολογισμού, στον οποίο εγγράφονται και οι σχετικές πιστώσεις και σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά για τους δημοσίους υπαλλήλους. …. Οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή των διατάξεων της παραγράφου αυτής, καθώς και ο χρόνος έναρξης εφαρμογής τους καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Οικονομικών και Υγείας και Πρόνοιας». Κατ΄ εξουσιοδότηση της διάταξης αυτής και εντός των ορίων της εξεδόθη το π.δ/μα 412/1998 «Μισθοδοσία του πάσης φύσεως προσωπικού των Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων του Ν.Δ/τος 2592/1953 … των αποκεντρωμένων μονάδων αυτών και του ΕΚΑΒ μετά των παραρτημάτων του» (ΦΕΚ Α΄ 288), το οποίο ορίζει: Στο άρθρο 1 παρ. 1 και 2 ότι «1. Η μισθοδοσία του πάσης φύσεως προσωπικού των νοσηλευτικών ιδρυμάτων του Ν.Δ/τος 2592/1953 (ΦΕΚ 254 Α΄), των αποκεντρωμένων μονάδων αυτών και του Ε.Κ.Α.Β. μετά των παραρτημάτων του, με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου, που εποπτεύεται από το Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας, καταβάλλεται με μισθοδοτικές καταστάσεις, μέσω των οικείων Δημοσίων Οικονομικών Υπηρεσιών (Δ.Ο.Υ.), σε βάρος του ειδικού φορέα «Δαπάνες Υγείας» και των οικείων κωδικών αριθμών εξόδων του προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας. 2. Η πληρωμή διενεργείται σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κάθε φορά για τους δημοσίους υπαλλήλους» και στο άρθρο 4 ότι «Καθορίζουμε ως χρόνο ενάρξεως εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος την 1.1.1999 για το προσωπικό του Ε.Κ.Α.Β. μετά των παραρτημάτων του και των νοσηλευτικών ιδρυμάτων του Ν.Δ. 2592/1953 (ΦΕΚ 254 Α΄) μετά των αποκεντρωμένων μονάδων αυτών». Περαιτέρω, στο άρθρο 33 του ν. 2362/1995 (ΦΕΚ Α’ 247) «Περί Δημοσίου Λογιστικού, ελέγχου των δαπανών του Κράτους και άλλες διατάξεις» ορίζονται τα εξής: 1. Μη νόμιμες δαπάνες που πληρώθηκαν με οποιονδήποτε τίτλο πληρωμής καταλογίζονται: … β) στο λαβόντα … σε κάθε περίπτωση αχρεώστητης πληρωμής, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα αυτού. 2. Αρμόδιο όργανο για τον καταλογισμό μη νόμιμων δαπανών, που πληρώθηκαν με τίτλους πληρωμής που δεν εκδίδονται από τις Υπηρεσίες Δημοσιονομικού Ελέγχου, είναι ο Διατάκτης και οι κάθε ειδικότητας επιθεωρητές, που έχουν διαπιστώσει την παράνομη πληρωμή και σε κάθε περίπτωση το Ελεγκτικό Συνέδριο … ».
Από τις ως άνω διατάξεις συνάγεται ότι από 1.1.1999 οι αποδοχές του προσωπικού, που απασχολείται με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου στα νοσηλευτικά ιδρύματα και στις αποκεντρωμένες μονάδες αυτών, βαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και καταβάλλονται με μισθοδοτικές καταστάσεις μέσω των οικείων Δ.Ο.Υ.. Τούτο ειδικότερα σημαίνει ότι οι αχρεώστητες αποδοχές, συνιστούν «έλλειμμα» του Κρατικού Προϋπολογισμού και όχι του προϋπολογισμού του νοσηλευτικού ιδρύματος, στο οποίο υπηρετεί ο ιατρός, στον οποίο καταβλήθηκαν τα ποσά αυτά. Κατά συνέπεια, η καταλογιστική απόφαση πρέπει να εκδοθεί από τον οικείο διατάκτη και όχι από το Διοικητικό Συμβούλιο του Νοσοκομείου, ο δε καταλογισμός πρέπει να γίνει υπέρ του Δημοσίου και όχι υπέρ του νομικού προσώπου με το οποίο συνδέεται ο καταλογιζόμενος (βλ. σχετικά Ελ.Συν. IV Tμ. 1887, 1888 και 2346/2009). Εξάλλου, κατά γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, η οποία απορρέει από την αρχή της νομιμότητας, σύμφωνα με την οποία η Διοίκηση οφείλει ή μπορεί να προβαίνει μόνο στις ενέργειες που προβλέπονται ή επιτρέπονται από τους κανόνες δικαίου, που διέπουν τη λειτουργία της, η αναρμοδιότητα με την έννοια της ελλείψεως της νόμιμης ικανότητας του οργάνου να εκδώσει την καταλογιστική απόφαση, λαμβάνεται υπ’ όψιν αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο χωρίς ανάγκη προβολής σχετικού λόγου (ΕλΣυν ΙV Tμ. 2346/2009).
ΙΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, από όλα τα στοιχεία του φακέλου, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την με αριθ. Φ/Δ3/1563/21.3.2005 απόφαση του Προέδρου του Περιφερειακού Συστήματος Υγείας-Πρόνοιας … χορηγήθηκε στον εκκαλούντα, ιατρό επί θητεία (από 25.10.2001) κλάδου ΕΣΥ, Επιμελητή Β΄ Ορθοπεδικής του Γενικού Νοσοκομείου … εξάμηνη εκπαιδευτική άδεια μετ’ αποδοχών με ημερομηνία έναρξης 21-3-2005, προκειμένου να μετεκπαιδευθεί στο αντικείμενο αθλητικές κακώσεις στην Ορθοπεδική Κλινική του Πανεπιστημίου Whittington του Λονδίνου. Μετά το πέρας της εκπαιδευτικής του άδειας, ο εκκαλών συνέχισε να παρέχει τις υπηρεσίες του στο Γενικό Νοσοκομείο … μέχρι την 1.4.2006, οπότε υπέβαλε αίτηση παραίτησης, επικαλούμενους σοβαρούς οικογενειακούς λόγους. Ακολούθως, με τη 16/ΗΔ13/27.6.2006 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ως άνω Νοσοκομείου, παρασχέθηκε στο Οικονομικό Τμήμα του η έγκριση να αναζητήσει από τον εκκαλούντα την επιστροφή στο διπλάσιο α) του συνόλου των καθαρών μηνιαίων αποδοχών και β) της ειδικής αποζημίωσης, που αυτός έλαβε κατά το χρονικό διάστημα της εκπαιδευτικής του άδειας από 21.3.2005 έως 21.9.2005, διότι αυτός δεν εκπλήρωσε την υποχρέωση παραμονής του στην υπηρεσία μετά το πέρας της εκπαιδευτικής του άδειας. Μετά τον προσδιορισμό του ύψους του καταλογιστέου ποσού από το οικονομικό τμήμα του νοσοκομείου σε 31.320,94 ευρώ και την 4078/10.8.2006 αίτηση του εκκαλούντος με την οποία αυτός ζήτησε να μην του καταλογισθεί το προαναφερόμενο ποσό, επικουρικά, δε, βάσει της αρχής της αναλογικότητας να περιορισθεί αυτό στο 1/3 και σε κάθε περίπτωση να γίνει διακανονισμός της οφειλής του, εκδόθηκε η 21/ΗΔ3/26.10.2006 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του ως άνω Νοσοκομείου, με την οποία προσδιορίστηκε οριστικά το καταλογιστέο ποσό σε 31.320,94 ευρώ και καταλογίστηκε σε βάρος του εκκαλούντος. Η απόφαση αυτή γνωστοποιήθηκε στον εκκαλούντα στις 3.11.2006 με το 6432/11.12.2006 έγγραφο του Διοικητικού Διευθυντή του Νοσοκομείου. Ήδη με την κρινόμενη έφεση, ο εκκαλών στρέφεται παραδεκτά κατά της προαναφερόμενης 21/ΗΔ3/26.10.2006 απόφασης του Δ.Σ. του Γενικού Νοσοκομείου …, και ζητεί την ακύρωσή της. Με τα δεδομένα όμως αυτά και, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, ο κρινόμενος καταλογισμός δεν είναι νόμιμος, διότι, κατά τον αυτεπαγγέλτως εξεταζόμενο λόγο της αρμοδιότητας του καταλογίζοντος οργάνου, από 1.1.1999, οι αποδοχές του πάσης φύσεως προσωπικού των νοσηλευτικών ιδρυμάτων εισπράττονται με μισθοδοτικές καταστάσεις από τις πιστώσεις του προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας και Πρόνοιας. Τούτο ειδικότερα σημαίνει ότι η καταβολή τους βαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό και η αρμοδιότητα εκδόσεως καταλογιστικής αποφάσεως, με την οποία αναζητούνται τα αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, υπέρ του Δημοσίου, ανήκει στον αρμόδιο διατάκτη ήτοι στον Υπουργό Υγείας και Πρόνοιας. Πρέπει, επομένως, για το λόγο αυτό που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως, ως αναγόμενος στο νόμω βάσιμο του καταλογισμού (βλ. το άρθρο 49 παρ. 1 και 2 του π.δ/τος 1225/1981), η κρινόμενη έφεση να γίνει δεκτή, να ακυρωθεί η η προσβαλλομένη 21/ΗΔ3/26.10.2006 απόφαση του Δ.Σ. του Γενικού Νοσοκομείου …, και να διαταχθεί η απόδοση στον εκκαλούντα του κατατεθέντος παραβόλου (βλ. τα άρθρα 56 του π.δ/τος 774/1980 και 61 του π.δ/τος 1225/1981), ενώ το Δημόσιο και το Νοσοκομείο πρέπει, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων, να απαλλαγούν από τα δικαστικά έξοδα, σύμφωνα με την αναλόγως εφαρμοστέα (βλ. το άρθρο 123 του π.δ/τος 1225/1981, όπως ισχύει μετά το ν. 3472/2006) διάταξη του άρθρου 275 παρ. 1 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας.
Για τους λόγους αυτούς
Δέχεται την από 7.3.2007 έφεση του …, ιατρού, κατοίκου …
Ακυρώνει την 21/ΗΔ3/26.10.2006 καταλογιστική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Γενικού Νοσοκομείου ….
Διατάσσει την απόδοση στον εκκαλούντα του παραβόλου της έφεσης.
Απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο και το Νοσοκομείο από τα δικαστικά έξοδα.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 9 Φεβρουαρίου 2010.
Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του σε δημόσια συνεδρίαση στις 15 Ιουνίου 2010